سازوکاری در سایه چهل و ششمین نشست امنیتی مونیخ

چهل و ششمین کنفرانس امنیتی مونیخ در حالی تحت تدابیر شدید امنیتی و با حضور مقامات رسمی و کارشناسان بسیاری از کشورهای جهان در مونیخ برگزار شد که برخی از این نشست با عنوان داووس امنیتی یاد کردند. با توجه به موضوعات در دستور کار نشست امنیتی مونیخ نظیر وضعیت امنیتی جهان و اروپا در آینده، خلع سلاح هسته‌ای، افغانستان و راهبرد ناتو و همین‌طور موضوع هسته‌ای ایران، به نظر می‌رسد این ساز و کار به ظاهر غیر رسمی بسیاری از موضوعات مهم و رسمی بین‌المللی را مورد توجه قرار داده است همان‌گونه که بسیاری از موضوعات مهم اقتصاد بین‌الملل نیز در نشست جهانی داووس که به ظاهر سازوکاری غیر رسمی است مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به حضور پررنگ مقامات بسیاری از کشورها در چنین سازو کارهایی به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر نقش این‌گونه سازوکارها در تصمیم‌سازی بین‌المللی پررنگ شده است. چنان که پس از بحث و تبادل نظر درباره برخی موضوعات در نشست مونیخ از چگونگی حرکت و تصمیم‌گیری ناتو یا شورای امنیت سازمان ملل متحد تعریف می‌شود. اما نکته مهم‌تر درباره این سازوکارهای در سایه، تقابل دیدگاه بین شرکت‌کنندگان در این نشست‌ها است. برای مثال درباره موضوع هسته‌ای ایران با وجود تلاش آمریکا و برخی دول اروپایی برای محوریت بخشیدن به اصل ضروری بودن برخورد شدید‌تر با ایران در قالب وضع تحریم‌های جدید، طیفی از قدرت‌های بزرگ همچنان از زودهنگام بودن چنین حرکتی سخن به میان آورده و بر ضرورت گفت‌وگوهای بیشتر با ایران تأکید کردند. یکی دیگر از نکات قابل تعمق درباره کنفرانس امنیتی مونیخ در سال‌های اخیر تبدیل شدن این ساز و کار به محفلی برای راه‌حل‌‌یابی برای معضلات دولت آمریکا است. زمانی نشست امنیتی مونیخ درگیر چگونگی حمایت ناتو از اقدام آمریکا علیه عراق بود و زمانی بیشتر به دنبال یافتن راه‌حلی برای برون‌رفت آمریکا و ناتو از گرداب افغانستان است. معضل پیچیده افغانستان در نشست امسال نیز بخش عمده‌ای از سخنرانی‌ها و مذاکرات رسمی و در حاشیه نشست مونیخ را به خود اختصاص داد. بدین‌ترتیب به نظر می‌رسد نشست امنیتی مونیخ قبل از آنکه سازوکاری برای خدمت به امنیت دسته‌جمعی جهانی باشد. بیشتر دارای کار کردی گزینشی و انتخابی در مقوله امنیت است که مهم‌ترین هدف آن یافتن راهکاری برای بالا بردن ضریب امنیت دول صنعتی و در سطحی عملی‌تر یافتن راه نجاتی برای برون رفت آبرومندانه آمریکا از مناطق بحران‌‌زده نظیر افغانستان است. هرچند در ظاهر بنیانگذاران چنین سازو کارهای در سایه‌ای، درتلاشند چنین وانمود کنند که هدف آنها پیدا کردن راه‌حلی برای رفع معضلات امنیتی و اقتصادی نظام بین‌المللی است.