پروفسور جیمز روزنا از صاحبنظران روابط بینالملل در تشریح مدیریت بحران و تئوری سیستمی به سازوکارهای تنظیم کننده به عنوان راهکاری برای مقابله با ورودیهای آشوبساز اشاره دارد که از مصادیق عینی آن میتوان به اوضاع افغانستان اشاره کرد. در حالی که با گذشت 8 سال از ورود نیروهای آمریکایی و انگلیسی و در سطحی وسیعتر ناتو به عنوان ورودیهای آشوبساز به افغانستان برای مقابله با نیروهای القاعده و طالبان که خود نیز از ورودیهای آشوبساز از جنسی دیگر محسوب میشوند میگذرد، اوضاع افغانستان نه تنها بهبود نیافته است که با انفجارهای اخیر در کابل و اوجگیری درگیری طالبان با نیروهای آمریکایی و انگلیسی و افزایش تلفات نظامیان خارجی به نظر میرسد جدال بین ورودیهای آشوبساز جدیتر شده است که تصمیم اوباما به اعزام 30 هزار نظامی تازهنفس به افغانستان و تخصیص بودجه اضافی برای بحران افغانستان شاخصی در تأیید وخامت اوضاع امنیتی در این کشور بحران زده است.
در چنین گیروداری ساز و کارهای تنظیم کننده هرچند در دورههای زمانی نه چندان منظم وارد عمل شدهاند اما برگزاری نشست کشورهای همسایه افغانستان در استانبول و به فاصله 48 ساعت پس از آن نشست لندن نشان میدهد همزمان با تشدید اقدامات ورودیهای آشوبساز بر حجم تحرکات ساز وکارهای تنظیم کننده نیز افزوده شده است تا شاید از رهگذر چانهزنیهای سیاسی بتوان به برون رفتی برای بحران دیرپای افغانستان دست یافت. آنچه که در این معادله به محور اصلی تبدیل شده است عقبنشینی توأم با رسوایی آمریکا و انگلیس در برابر طالبان است، چنانکه علاوه بر درخواست کرزای و مقامات آمریکایی برای حذف سران طالبان از فهرست سیاه سازمان محل متحد و تأیید مذاکره با طالبان از دادن سهمی به آنها در ساختار قدرت افغانستان نیز سخن به میان آمده است. این عقبنشینی آشکار آن هم پس از 8 سال حضور نظامی و قربانی شدن هزاران غیر نظامی افغان در جدال بیفرجام آمریکا و ناتو با طالبان و القاعده در حالی است که جورج دبلیو بوش زمانی ادعا میکرد ارتش آمریکا به زنده یا مرده بنلادن و ملاعمر دست خواهد یافت. به نظر میرسد ساز و کارهای تنظیم کننده با توجه به افزایش مانور یکی از ورودیهای آشوبساز یعنی طالبان در برابر دیگری درصددند به راهحلی برای بحران افغانستان دست یابند اما آیا طالبان به امتیازات نشست لندن رضایت خواهد داد؟
بدون شک چگونگی بدهو بستان آمریکا و ناتو با طالبان متغیری مؤثر بر خروجی ساز و کارهای تنظیم کننده یعنی نشستهای استانبول و لندن خواهد بود، هر چند حتی درصورت توافقی بین طرفین این موضوع از آبروریزی و رسوایی آمریکا و ناتو در عقبنشینی مقابل طالبان نزد افکار عمومی جهانی نخواهد کاست.
