قاسم دهقان - درآمد ناخالص سالانه هر یک از خانوادههای ایرانی در سال گذشته (سال 1387) بهطور متوسط به حدود 11 میلیون و 319 هزار تومان و میزان درآمد ناخالص ماهانه هر خانوار ایرانی نیز به رقمی بالغ بر 943 هزار تومان رسید و در مقابل این درآمد ماهانه، هر خانوار ایرانی در هر ماه 962 هزار تومان هزینه داشته است. بدین ترتیب درآمد ناخا لص سال 87 یک خانواده ایرانی در مقایسه با درآمد سال پیش از آن یعنی سال 1386 رشدی معادل 17 درصد داشته است.
اداره آمار اقتصادی بانک مرکزی با انتشار گزارشی تحت عنوان «خلاصهای از نتایج بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران، سال 1387 اقدام به بررسی و محاسبه اقلام مختلف درآمدها و هزینههای سال گذشته خانوارهای ایرانی در قالب بودجه سالانه خانوارها کرده و هر یک از اجزای درآمدی و هزینهای خانوارها را بهطور میانگین برآورد و منتشر کرده است.
براساس اطلاعات مندرج در این گزارش، مجموع خانوادههای ایرانی که تعداد افراد هر خانواده در سال گذشته بهطور متوسط معادل 86/3 نفر تخمین زده شده است، در مقابل درآمد میانگین سالانه 11 میلیون و 318 هزار و 200 تومانی سال قبل خود، بهطور متوسط رقمی معادل 11 میلیون و 544 هزار و 500 تومان را صرف مخارج و هزینههای سال مورد اشاره کرده است. بنابراین هر خانواده تقریباً چهار نفری ایرانی طی سال 1387، به ازای درآمد ناخالص 943 هزار و 200 تومانی هر ماه خود، رقمی برابر با 962 هزار تومان هزینه و خرجکرد داشته است که این میزان هزینه خانوارها نیز نسبت به سال 1386 معادل 8/16 درصد افزایش پیدا کرده است.
از سوی دیگر، از مجموع درآمدهای ناخالص هر خانوار ایرانی در سال 87، حدود 4/70 درصد آن شامل درآمدهای پولی بوده و 6/29 درصد دیگر را نیز درآمدهای غیرپولی تشکیل داده است که شامل مواردی نظیر ارزش اجاری خانه شخصی میشود.
همچنین از کل هزینههای ناخالص هر خانوار ایرانی هم، حدود 1/33 درصد صرف هزینه «مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها» شده، 8/23 درصد به مصرف خرید و تهیه «خوراکیها و آشامیدنیها» رسیده و 6/11 درصد هم برای «حمل و نقل (و جابهجایی)» هزینه شده است. علاوه بر این سه گروه عمده هزینهها، موارد دیگری هم در هزینههای هر خانوار سهم داشتهاند که شامل هزینه «پوشاک و کفش» با 6/4 درصد سهم، هزینه «لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه» با پنج درصد سهم، «بهداشت و درمان» به میزن 5/4 درصد، «ارتباطات» با 6/2 درصد، «تفریح و امور فرهنگی» با 4/2 درصد، «تحصیل» با 3/2 درصد، «رستوران و هتل» با 2/2 درصد، «دخانیات» با 4/0 (4 دهم) درصد و بالاخره «کالاها و خدمات متفرقه» با سهمی معادل 5/7 درصد میشوند.
مسکن
براساس آنچه در بخش مربوط به مسکن خانوارها در گزارش اخیر بانک مرکزی درج شده است، بررسی نحوه تصرف محل سکونت خانوارهای ایرانی در سال 87 نشانگر آن است که طی سال گذشته 3/65 درصد از خانوارها در مسکن شخصی سکونت داشته و به اصطلاح «مالکنشین» بودهاند. همچنین 7/24 درصد نیز در مسکنهای اجاری، 2/1 درصد ساکن منازل و مسکنهای در برابر خدمت و 8/8 درصد هم در مسکن رایگان سکنی گزیدهاند.
اشتغال
نتایج بررسی کارشناسان بانک مرکزی درخصوص وضعیت اشتغال خانوارهای ایرانی در سال گذشته نیز بیانگر این نکته قابل توجه است که 6/18 درصد از کل خانوارهای کشورمان سال 87 را «بدون (هیچ) فرد شاغلی» سپری کردهاند. جدای از این گروه، در 7/56 درصد از خانوارها «یک نفر شاغل» بوده، 5/19 درصد دارای «دو نفر شاغل» و 2/5 درصد نیز «سه نفر شاغل و بیشتر» داشتهاند. این نسبتها نشان میدهد که در مقایسه با سال 86، درصد خانوارهای بدون فرد شاغل افزایش یافته و درصد دو گروه دیگر با کاهش مواجه شده است.
تسهیلات محل سکونت و لوازم زندگی
طبق این گزارش، در سال 87 حدود 7/98 درصد خانوارها از آب لولهکشی بهرهمند بودهاند. همچنین 9/99 درصد خانوارها دارای برق، 2/89 درصد بهرهمند از گاز شهری، 8/91 درصد دارای تلفن، 1/96 درصد دارای آشپزخانه، 6/97 درصد دارای حمام، 9/69 درصد دارای کولر ثابت، 1/29 درصد دارای انشعاب فاضلاب شهری و 7/9 درصد نیز دارای سیستم حرارت مرکزی ساختمان (شوفاژ) بودهاند. علاوه بر اینها، 4/35 درصد از خانوارها از اتومبیل شخصی، 6/19 درصد از موتوسیکلت، 6/19 درصد از دوچرخه، 1/99 درصد از تلویزیون، 58 درصد از ویدئو، 1/39 درصد از کامپیوتر، 2/69 درصد از یخچال، 9/98 درصد از اجاق گاز، 3/76 درصد از ماشین لباسشویی و سرانجام 9/80 درصد از افراد خانوارهای ایرانی از موبایل استفاده کردهاند.
