به صورت معمول بازارهای دارایی تا حدی رقیب یکدیگر هستند، افزایش جذابیت بازار سهام میتواند بخشی از منابع را از طلا و ارز خارج کند و افزایش نرخ سود بانکی نیز ممکن است سرمایه را از بازارهای پرریسک به سمت سپردهها و ابزارهای درآمد ثابت ببرد. با این حال تغییر انتظارات نسبت به سطح عمومی قیمتها باعث شده تمامی بازارهای دارایی در معرض توجه قرار گیرند جوان آنلاین: به صورت معمول بازارهای دارایی تا حدی رقیب یکدیگر هستند، افزایش جذابیت بازار سهام میتواند بخشی از منابع را از طلا و ارز خارج کند و افزایش نرخ سود بانکی نیز ممکن است سرمایه را از بازارهای پرریسک به سمت سپردهها و ابزارهای درآمد ثابت ببرد. با این حال تغییر انتظارات نسبت به سطح عمومی قیمتها باعث شده تمامی بازارهای دارایی در معرض توجه قرار گیرند. دلار در این میان یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر انتظارات بازار سرمایه است. همین موضوع از یکسو تقاضا برای ارز و طلا را افزایش میدهد و از سوی دیگر، از طریق اثرگذاری بر درآمد و سود اسمی شرکتها، میتواند بخشی از تقاضا را به سمت بازار سهام هدایت کند. با توجه به این مؤلفهها رشد بازار سرمایه در معاملات روز گذشته نیز با شدت ادامه یافت. شاخص کل بورس تهران با رشد بیش از ۱۷۱ هزار واحدی به ارتفاع ۷ میلیون و ۷۶۶ هزار واحد رسید؛ روندی که در کنار رشد شاخص فرابورس، نشاندهنده تداوم ورود تقاضا به بازار سهام است.
در جریان معاملات دیروز، ۹۰۶ هزار و ۵۳۱ معامله در بازار سهام انجام شد و ارزش معاملات نیز به ۳/۳۹ همت رسید. با وجود اینکه تعداد معاملات همچنان زیر یک میلیون فقره قرار داشت، رشد قابل توجه شاخص کل نشان میدهد که بخش قابل توجهی از تقاضا در نمادهای بزرگ و شاخصساز متمرکز بوده است. در معاملات روز گذشته، نمادهای فملی، فارس، شپنا، تابان، فولاد، شستا و تاپیکو از جمله نمادهای اثرگذار بر شاخص بورس تهران بودند و نقش مهمی در رشد نماگر اصلی بازار داشتند. شاخص فرابورس ایران نیز همسو با بورس تهران حرکت کرد و با رشد ۱۱۴۱ واحدی به رقم ۶۱ هزار و ۸۶۱ واحد رسید. در فرابورس ایران ۶۶۹ هزار و ۵۴۹ معامله انجام شد و نمادهای مارون، فزر، کگهر، سامان، نیشکر، شرانل و ارفع از جمله نمادهای اثرگذار بر شاخص این بازار بودند.
کوچ سرمایهها از پناهگاههای امن
نکته مهم بازار روز گذشته در جریان نقدینگی نهفته است. ورود ۴ هزار میلیارد تومان پول تازه به بازار، در حالی رخ داد که شاهد کوچ سرمایهها از پناهگاههای امن بودیم. خروج ۶۱۲ میلیارد تومان از صندوقهای طلا و ۴۰۴ میلیارد تومان از صندوقهای درآمد ثابت، سیگنال آشکاری است که معاملهگران دوباره ریسکپذیر شدهاند. در مقابل، گروه صندوقهای سهامی با جذب ۶۹۷ میلیارد تومان، صدرنشین ورود پول شد و پس از آن، گروههای خودرویی و شیمیایی با جذب بیش از ۵۵۰ میلیارد تومان، نقدینگی جذب کردند. این در حالی است که نمادهایی نظیر فولاد، تابان، تکپاد، خودرو و سینرژی، امروز بیشترین اقبال را از سوی حقیقیها به دست آوردند.
بزرگان دست بالا را دارند
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند همزمانی رشد تمام شاخصهای اصلی بورس و فرابورس نشان میدهد تقاضا همچنان در بخش گستردهای از بازار فعال است. با این حال، فاصله میان رشد ۲۶/۲ درصدی شاخص کل و افزایش ۸/۱ درصدی هموزن نشان میدهد شرکتهای بزرگ سهم بیشتری از صعود امروز داشتهاند. بورس در چند روز اخیر بخش قابل توجهی از افتهای قبلی را جبران کرده و وارد یک دوره پرقدرت صعودی شده است. در چنین شرایطی، افزایش قیمتها بهتدریج وزن متغیرهایی مانند ارزشگذاری سهام، گزارشهای تولید و فروش، حاشیه سود، نرخ ارز و شرایط بنیادی صنایع را در تصمیم معاملهگران بیشتر میکند، موضوعی که میتواند پس از رشد فراگیر اخیر، تفاوت عملکرد صنایع و نمادها را افزایش دهد.
گزارشهای ماهانه و دلار موتور محرک بازار
گزارشهای ماهانهای که منتشر شدهاند، در بسیاری از شرکتها بهتر از انتظار بودهاند و همین موضوع دوباره به بازار برای خرید در قیمتهای بالاتر جسارت داده است. همچنین حفظ ارزش دارایی در شرایط کنونی عامل ترغیب سرمایهگذاران در بازار سرمایه و به نوعی موتور دوم رشد بورس بوده است. در واقع ترس از جاماندن در شرایط تورمی اهمیت پیدا میکند و بازار سهام نیز از این فرایند مستثنی نیست.
کارشناسان تأکید دارند افزایش نرخ ارز میتواند ارزش جایگزینی دارایی شرکتها، درآمد ریالی بنگاههای صادراتی، ارزش موجودیها و نرخ فروش بسیاری از صنایع را افزایش دهد. در نتیجه، حتی سرمایهگذاری که تمایلی به خرید مستقیم ارز ندارد، ممکن است سهام شرکتی را خریداری کند که دارایی یا درآمد آن از افزایش نرخ ارز منتفع میشود. به همین دلیل، دلار در اقتصاد تنها رقیب بورس نیست، در بسیاری از مقاطع، یکی از متغیرهای تعیینکننده ارزش اسمی بورس محسوب میشود.
مهدی حاجیوند، کارشناس بازار سرمایه حفظ ارزش پول را از دلایل مهم رشد بازار سرمایه عنوان کرد و در عین حال گفت: همزمانی رشد بازارها به معنای تداوم بدون وقفه این روند نیست و حتی در شرایطی که عوامل بنیادی و پولی از افزایش ارزش اسمی داراییها حمایت میکنند، بورس همچنان تحت تأثیر سودآوری شرکتها، نرخ بهره، قیمتهای جهانی، نرخ ارز و ریسکهای سیاسی قرار دارد. به گفته او، رشد سریع قیمتها نیز میتواند زمینه شناسایی سود و اصلاح بازار را فراهم کند.
او افزود: در همین حال، وضعیت نقدینگی نیز بهعنوان یکی از متغیرهای مهم پشت صحنه بازارها جولان میدهد، به طوری که براساس دادههای آماری، نقدینگی در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۱۹ درصد نسبت به پایان سال قبل افزایش یافته و رشد نقطهبهنقطه آن در مردادماه در محدوده ۵۴ درصد برآورد شده است. البته افزایش نقدینگی بهتنهایی به معنای رشد فوری قیمت داراییها نیست، اما اگر همزمان با نااطمینانی اقتصادی و افزایش انتظارات تورمی باشد، میتواند ظرفیت بیشتری برای ورود منابع به بازارهای دارایی ایجاد کند.
پیشبینی رشد ادامهدار بورس
بررسی معاملات روز گذشته نشان میدهد حدود ۹۰ درصد نمادها مثبت یا در صف خرید بودند و برخی نمادها نیز با رشد ۱۰ درصدی روبهرو شدند، درحالیکه در روزهای گذشته اصلاح قیمت و فشار فروش را تجربه کرده بودند. بنابراین طبیعی است که چنین وضعیتی نمیتواند بهصورت مستمر ادامه داشته باشد و بازار در مسیر خود با اصلاح و نوسان نیز همراه خواهد شد. با این همه کارشناسان پیشبینی میکنند که روند کلی رشد بورس به دلایل متعدد که مهمترین آن حفظ ارزش دارایی است متوقف نخواهد شد.