جوان آنلاین: بیانیه تبیینی رئیس مجلس شورای اسلامی درباره جنگ، مذاکره و تحولات اخیر را میتوان تلاشی برای تبیین راهبرد جمهوری اسلامی ایران در مرحله پس از جنگ ۴۰ روزه دانست؛ راهبردی که در آن، قدرت میدانی، دیپلماسی و وحدت ملی سه ضلع یک مثلث واحد معرفی میشوند. در این میان، آنچه بیش از سایر موضوعات مورد تأکید رئیس مجلس قرار گرفته، تثبیت «ترتیبات ایرانی» در تنگه هرمز است؛ موضوعی که از نگاه وی، تنها یک دستاورد نظامی نیست، بلکه به یک اهرم حقوقی و دیپلماتیک برای صیانت از امنیت ملی و تحقق مطالبات جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. قالیباف در این بیانیه ضمن تشریح مبانی تقابل ایران و امریکا، تأکید میکند که فشارهای کنونی واشینگتن برای کاستن از اثر این دستاورد، تلاشی برای جبران شکستهای میدانی و حقوقی است. با این حال، ایران با اتکا بر قدرت ملی، اجازه تحمیل اراده دشمن را نخواهد داد.
جنگ با امریکا نزاعی مقطعی نیست
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، چهارشنبهشب با انتشار بیانیهای درباره جنگ و تحولات روز، به پرسشهای مطرحشده در افکار عمومی درباره جنگ، مذاکره و آینده تقابل جمهوری اسلامی ایران با امریکا پاسخ داد. وی در ابتدای این بیانیه با اشاره به افزایش دوباره تنشها اظهار داشت: این روزها پرسشهای متعددی در میان مردم مطرح میشود؛ از جمله اینکه آیا ایران به دنبال جنگ است، آیا میتوان با مذاکره به اهداف کشور رسید، مذاکره با امریکا چه فایدهای دارد و در نهایت چگونه میتوان در این نبرد پیروز شد. قالیباف تأکید کرد اگر این مسائل از منظر منافع ملی، امنیت ملی و فارغ از نگاههای جناحی بررسی شود، پاسخهای روشنی به دست خواهد آمد. رئیس مجلس، نخستین اصل را این دانست که جمهوری اسلامی ایران در یک «جنگ جوهری و وجودی» با امریکا قرار دارد؛ جنگی که به گفته وی هدف آن تنها فشار سیاسی یا اقتصادی نیست، بلکه دشمن به دنبال ساقط کردن نظام جمهوری اسلامی به عنوان محور جبهه حق و همچنین تجزیه ایران است. وی تصریح کرد این راهبرد امریکا تاکنون تغییر نکرده و محدود به دولت یا رئیسجمهور خاصی نیست.
راهی جز قوی شدن نداریم
قالیباف در ادامه با بیان اینکه امریکا هر زمان بتواند برای ضربه زدن به ایران اقدام خواهد کرد، گفت: نگاه جمهوری اسلامی نیز باید مبتنی بر واقعبینی، منافع ملی و برنامهای بلندمدت باشد. وی تأکید کرد: «راهی جز تکیه بر توان خود و قوی شدن نداریم.» رئیس مجلس، مقاومت ملت ایران و نیروهای مسلح را عامل اصلی ناکامی دشمن در جنگ ۴۰ روزه دانست و اظهار داشت همین مقاومت بود که امریکا را ناچار به درخواست آتشبس و ورود به مذاکره کرد. هرچند این موضوع به معنای تغییر راهبردهای واشینگتن نیست. به گفتهی وی، امریکا همچنان ایران مقتدر را برنمیتابد و از همین رو جمهوری اسلامی باید همواره خود را برای مقابله با تهدیدات احتمالی آماده نگه دارد. قالیباف افزود: «ما هیچگاه از جنگ استقبال نکرده و نمیکنیم، اما باید همواره آماده نبرد باشیم و برای حفظ امنیت و منافع ملی خود تا پای جان بایستیم.» وی در عین حال تأکید کرد که در کنار آمادگی دفاعی، استفاده از ظرفیت دیپلماسی نیز ضرورتی انکارناپذیر برای تثبیت دستاوردهای ملی است.
اعتبار تفاهمنامه به تأمین حقوق ایران بستگی دارد
بخش دیگری از بیانیه رئیس مجلس به موضوع تفاهمنامه اختصاص داشت. قالیباف تصریح کرد تفاهمنامه زمانی معنا دارد که مفاد آن در حال اجرا باشد و جمهوری اسلامی ایران از آن منتفع شود. «اگر قرار باشد جمهوری اسلامی ایران از این متن انتفاع نبرد، ما نیز براساس سیاست چشم در برابر چشم، دلیلی برای پایبندی به چنین تفاهمی نداریم.» رئیس مجلس همچنین تأکید کرد که در شرایط کنونی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران همانند گذشته آزادی عمل کامل برای مقابله با تجاوزهای دشمن دارند. این بخش از بیانیه نشان میدهد از نگاه رئیس مجلس، اصل مذاکره یا توافق، هدف نهایی نیست، بلکه ارزش آن به میزان تأمین منافع ملی و اجرای تعهدات طرف مقابل وابسته است.
«ترتیبات ایرانی» مهمترین دستاورد راهبردی در تنگه هرمز
مهمترین بخش بیانیه قالیباف به تنگه هرمز اختصاص دارد؛ جایی که وی تلاش میکند میان دستاوردهای میدانی، نتایج مذاکرات و امنیت ملی پیوند برقرار کند. رئیس مجلس با اشاره به بسته شدن تنگه هرمز در جریان جنگ ۴۰ روزه گفت: برخلاف جنگ ۱۲روزه، این اقدام در پاسخ به تهدید امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام شد. وی افزود: «امروز امنیت ملی ما در حفظ ترتیبات ایرانی بر تنگه هرمز و عبور و مرور حداکثری ایمن و بیضرر کشتیهای تجاری از این آبراهه است تا برای ایران امنیتساز شود.» قالیباف سپس روند شکلگیری این وضعیت را تشریح کرد و گفت: با آغاز جنگ تحمیلی سوم، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران کنترل تنگه هرمز را در اختیار گرفتند و در جریان مذاکرات نیز توانستند «ترتیبات ایرانی» را در بند پنجم تفاهمنامه تثبیت کنند. به گفته وی، این دستاورد صرفاً یک بند از تفاهمنامه نیست، بلکه اهرمی برای تحقق سایر مطالبات جمهوری اسلامی ایران نیز به شمار میرود. رئیس مجلس اظهار داشت اکنون که نوبت اجرای تفاهمنامه رسیده است، امریکا که از نظر حقوقی و دیپلماتیک دست برتری ندارد، تلاش میکند با اعمال فشار، این دستاورد را کماثر کند. وی تأکید کرد: «دشمن برای جبران شکست خود فشار وارد میکند ولی ایران با اتکا بر قدرت خود اجازه تحمیل اراده دشمن را نخواهد داد.»
میدان و دیپلماسی، دو بازوی یک راهبرد
قالیباف در ادامه بیانیه خود، یکی از مهمترین محورهای تحلیلی را به رابطه میان میدان و دیپلماسی اختصاص داد. وی با تأکید بر اینکه نباید میان این دوگانه تقابل ایجاد کرد، اظهار داشت: «نباید از جنگ یا مذاکره هراسی داشته باشیم؛ جنگ و مذاکره دو روش حفظ منافع ملی است.» رئیس مجلس تصریح کرد مذاکره در شرایط کنونی به هیچ عنوان به معنای سازش نیست، بلکه در کنار قدرت دفاعی، بخشی از راهبرد مقاومت برای صیانت از منافع ملی محسوب میشود. وی افزود هماهنگی میان ابزارهای نظامی و دیپلماتیک نه تنها یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است و جدا کردن این دو از یکدیگر، خطایی راهبردی خواهد بود. قالیباف با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی در جنگی پیچیده با بزرگترین قدرت مادی جهان قرار دارد، گفت ایران در این نبرد افتخارات بزرگی به دست آورده و متناسب با همین شرایط باید دارای تفکر و اقداماتی بزرگ، پیچیده و مقاوم باشد. وی همچنین خاطرنشان کرد این منطق درباره موضوعاتی همچون لبنان، رفع تحریمها، آینده پایگاههای امریکا در منطقه و انتقام خون شهدای جنگ نیز صادق است.
تصمیم درباره جنگ و مذاکره با فرمانده کل قوا است
رئیس مجلس در بخش دیگری از بیانیه خود، پیروی از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب را راهبرد اصلی عبور از شرایط کنونی دانست. وی اظهار داشت راه پیروزی در این نبرد، حرکت بر اساس نقشهراهی است که بر مقاومت، عقلانیت و استفاده هوشمندانه از همه ظرفیتهای دفاعی و دیپلماتیک استوار است. قالیباف تصریح کرد مرز میان جنگ و مذاکره را امنیت و منافع ملی تعیین میکند و تشخیص زمان استفاده از هر یک از این ابزارها، بر عهده ولی امر و فرمانده کل قوا است. وی از همه جریانهای سیاسی و آحاد مردم خواست با هر سلیقه و دیدگاهی، وحدت خود را حفظ کنند و با حضور در میدان، این انسجام را به نمایش بگذارند. رئیس مجلس همچنین هشدار داد دشمن به دنبال ایجاد ناامیدی، اختلاف و بیاعتمادی در داخل کشور است و نباید به فضاسازیها و اخبار ناامیدکننده توجه کرد.
حمایت مردم پشتوانه قدرت ایران است
قالیباف با قدردانی از حمایت مردم از نیروهای مسلح و دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: اعتماد عمومی، قدرت چانهزنی و توان دفاعی کشور را افزایش میدهد. وی تأکید کرد: آنچه امروز جمهوری اسلامی را در موضع قدرت برای سخن گفتن درباره تنگه هرمز قرار داده، حاصل قدرت میدانی و پشتیبانی ملت ایران است. رئیس مجلس در ادامه با اشاره به خون شهدای جنگ، تصریح کرد: «برای ما مسجل است که انتقام خون آقای شهیدمان را نیز به ثمر خواهیم نشاند و دشمن باید بداند که هیچ کوتاهی در تحقق مطالبات خود نخواهیم داشت.»
از جنگ، تهدید و تخریب هراسی ندارم
قالیباف در بخش پایانی بیانیه، با اشاره به سوابق خود در دوران دفاع مقدس و تحولات اخیر گفت: در دوران جنگ تحمیلی سوم، هم در میدان دفاعی و هم در عرصه جنگ رسانهای حضور داشته و پس از آن نیز با وجود همه فشارها، مسئولیت خود را در حوزه دیپلماسی ادامه داده است. وی تأکید کرد هدفش اعتلای ایران اسلامی تحت هدایت رهبر معظم انقلاب بوده و افزود: «عمرم را صرف مبارزه با دشمن کردهام و هراسی نیز از جنگ با دشمن یا تهمت و تهدید و تخریب نداشتهام.»
شاهرگمان را برای دفاع از این مملکت گرو گذاشتهایم
رئیس مجلس در پایان خطاب به مردم استانهای جنوبی کشور، از مجاهدت و مقاومت آنان قدردانی کرد و با یادآوری سالهای حضور خود در جبهههای جنوب گفت مردم این مناطق همواره در خط مقدم دفاع از ایران قرار داشتهاند. وی با بیان اینکه «جان ما هزار بار فدای شما»، تأکید کرد: «سرمان برود، پای قولمان هستیم؛ شاهرگمان را برای دفاع از این مملکت گرو گذاشتهایم.» قالیباف در پایان، با ابراز اطمینان نسبت به آینده، اظهار داشت: «پیروزی ایران عزیز نزدیک است» و ملت ایران با حفظ وحدت، مقاومت و تبعیت از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب، پاسخ قاطع جنایتهای دشمن را خواهد داد.
