جوان آنلاین: پروژه راهآهن رشت- آستارا، فراتر از یک زیرساخت حملونقل، نماد اراده ایران برای بازتعریف جایگاه خود در شبکه تجارت جهانی و کریدورهای بینالمللی است. این مسیر ۱۶۲ کیلومتری، با اتصال بنادر جنوبی به شبکه ریلی قفقاز و روسیه، نهتنها زمان و هزینه ترانزیت را بهطور چشمگیری کاهش میدهد، بلکه ایران را به هاب ترانزیتی منطقه و پل ارتباطی میان آسیای جنوبی، خلیجفارس و اروپا تبدیل میکند. عملیات اولیه این پروژه در دولت سیزدهم آغاز شد و در دولت فعلی با پیگیری راهآهن پیشرفتهای خوبی داشته است. اخیراً در اجلاس سهجانبه ایران، آذربایجان و مسکو نیز تفاهمنامه همکاری به امضا رسید و به این ترتیب با اختصاص وام ۵ میلیارد دلاری دولت روسیه و تملک کامل اراضی، بهزودی عملیات اجرایی راهآهن رشت- آستارا آغاز خواهد شد.
پروژه راهآهن رشت- آستارا بهعنوان یکی از مهمترین پروژههای ریلی کشور و حلقه مفقوده شاخه غربی کریدور بینالمللی شمال- جنوب، پس از سالها انتظار و پیچیدگیهای فنی، مالی و حقوقی، به مرحله اجرای عملیاتی نزدیک شده است.
راهآهن رشت- آستارا، در کنار کریدورهای دیگر، میتواند اقتصاد ایران را در برابر تحریمها تابآورتر کند، سهم کشور را در ترانزیت منطقهای افزایش دهد و دیپلماسی کریدوری ایران را به اهرمی قدرتمند در تعاملات بینالمللی بدل کند. این پروژه، نه یک رویا، بلکه حقیقتی در حال وقوع است که آینده تجارت و حملونقل ایران را متحول خواهد کرد. این مسیر ۱۶۲ کیلومتری با ۹ ایستگاه، ایران را به شبکه ریلی قفقاز، روسیه و اروپا متصل میکند و نقشی کلیدی در تکمیل کریدور شمال- جنوب و کاهش زمان و هزینه حمل کالا از جنوب آسیا به روسیه و اروپا ایفا میکند.
کارشناسان پیشبینی میکنند بهرهبرداری از این مسیر، زمان حمل کالا از بمبئی به مسکو را از ۴۵ روز به ۲۱ روز کاهش دهد و هزینه حمل را تا ۳۰ درصد پایین بیاورد. تأمین مالی پروژه با وام ۶/۱ میلیارد یورویی از روسیه با نرخ بهره ۳ درصد در دستور کار است که ۱۵ درصد آن سهم ایران است. در حال حاضر دسترسی ریلی ایران به اروپا صرفاً از مسیر ترکیه امکانپذیر است و راهاندازی این پروژه میتواند اتصال ایران را به سایر نقاط اروپا بدون عبور از ترکیه برقرار کند.
هدف اصلی از اجرای این طرح، ایجاد ارتباط کامل با مراکز عمده بار و مصرف در غرب روسیه، بهویژه شهرهای مسکو و سنپترزبورگ است. از این رو اهمیت این راهآهن حتی از مسیرهای گرمسار- اینچهبرون و سرخس نیز بالاتر ارزیابی میشود.
استاندار گیلان: ۱۶۲ کیلومتر از مسیر خریداری شد
این پروژه ریلی در دولت شهید رئیسی کلید خورد و در دولت فعلی با پیگیریهای رئیسجمهور به مرحله اجرایی رسید. در این خصوص، هادی حقشناس، استاندار گیلان، در گفتوگو با مهر از خریداری کامل ۱۶۲کیلومتر مسیر راهآهن رشت- آستارا خبر داد و گفت: نیمی از پول زمینهای خریداری شده به مردم پرداخت شده و نیمی دیگر باقی مانده است که رئیسجمهور به سازمان برنامه دستور پرداخت آن را صادر کرده است. به گفته حقشناس، از اسفندماه سال گذشته و پس از دستور ویژه رئیسجمهور، این پروژه وارد مرحلهای جدیتر شده و طی این مدت اقدامات قابلتوجهی در مسیر آن انجام شده است. استاندار گیلان افزود: همچنین ۳۷ کیلومتر از مسیر توسط پیمانکار داخلی تکمیل و ۱۰ کیلومتر دیگر در دست اجراست.
حقشناس با اشاره به خرید کامل مسیر ۱۶۲کیلومتری، اضافه کرد: خوشبختانه ما ۱۶۲ کیلومتر مسیر را خریداری کردهایم، اما آنچه که الان ما دچار مسئله هستیم، این است که بتوانیم پول آن را پرداخت کنیم. تقریباً نیمی از پول به مردم پرداخت شده و نیمی دیگر باقی مانده است. حقشناس در ادامه به وضعیت اجرایی پروژه اشاره کرد و گفت: در کنار خرید زمین، پیمانکار تاکنون ۳۷کیلومتر از مسیر را تکمیل و بستن (زیرسازی) انجام داده است و ۱۰کیلومتر دیگر نیز در دست اقدام دارد.
تثبیت اراضی شالیزاری با مصالح لایروبی بنادر
همچنین محمد پردلنژاد، مدیر حوزه طرحهای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل در گیلان، با اشاره به چالشهای اجرایی این پروژه، گفت: یکی از مشکلات اصلی در احداث این مسیر، بافت شالیزاری و باتلاقی زمینهای منطقه است که نیاز به تثبیت دارد. برای حل این مشکل، از مصالح حاصل از لایروبی بنادر و نیروگاههای سیکل ترکیبی استفاده میشود که این اقدام، یک راهکار «برد- برد» برای هر دو بخش محسوب میشود. وی با تشریح ایستگاههای این مسیر، گفت: ایستگاههای این محور شامل رشت، انزلی، صومعهسرا، شهرک صنعتی، رضوانشهر، پرهسر، آستارا (همراه با تالش)، لیسار، هویق و لوندویل است که ایستگاه تکمیلی نیز به آنها افزوده خواهد شد.
پردلنژاد تأکید کرد: لایروبی مورد نیاز این پروژه توسط وزارت راه و شرکت ساخت و توسعه انجام میشود و مصالح حاصل از آن به مصرف تثبیت اراضی شالیزاری میرسد. وی تصریح کرد: پس از آنکه ساخت محور به پیشرفت مناسبی برسد، عملیات ساخت ایستگاهها آغاز میشود و پیش از آن، خریداری اراضی مورد نیاز باید انجام شود. با پیشرفتهای ملموس در خرید زمین، تملک اراضی و آغاز عملیات اجرایی، اکنون امیدها برای بهرهبرداری از این پروژه تا سال ۲۰۳۰ بیش از پیش تقویت شده است.
برگزاری اجلاس سهجانبه و امضای تفاهمنامه همکاری در مسکو
مدیران عامل راهآهن سراسری ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان طی روزهای گذشته در اجلاس سهجانبه شرکت و تفاهمنامه همکاری امضا کردند.
این تفاهمنامه با هدف فعالسازی شاخه غربی دریای خزر در مسیر گذرگاه ریلی شمال- جنوب و کاهش تعرفههای مشترک به امضای مدیران عامل راهآهن سراسری جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان رسید. در این خصوص، «جبارعلی ذاکری» مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران در گفتوگو با خبرگزاری صداوسیما، به مذاکرات جداگانه با مقامات ارشد راهآهن روسیه اشاره کرد و افزود: در این مذاکرات، تکمیل قطعه رشت- آستارا با مشارکت طرف روسی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
وی به تملک اراضی مسیر ۱۶۲ کیلومتری خط آهن رشت- آستارا اشاره کرد و گفت: با اختصاص وام پنج میلیارد دلاری دولت روسیه و تملک کامل اراضی، بهزودی عملیات اجرایی این طرح آغاز خواهد شد. همچنین در کمیسیون مشترک توافق شد نقشهراه برنامهریزی ترانزیت ۱۵ میلیون تن کالا میان سه کشور بهزودی تنظیم شود.
