جوان آنلاین: در پی محدودیتهای بیسابقه پس از بسته شدن تنگه هرمز، بغداد به دنبال مسیرهای جایگزین برای رساندن نفت خود به بازارهای جهانی است. در این شرایط، میتوان با خرید نفت از عراق، ضمن دریافت بدهی گازی از این کشور، با تولید فرآوردههای نفتی، نیاز داخل را تأمین و از خروج ارز از کشور جلوگیری کرد. همچنین با ایجاد ارزش افزوده، میتوان بخشی از فرآوردههای نفتی را به خارج از کشور صادر نمود.
مدیریت تنگه هرمز از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، کشورهای منطقه خلیج فارس را با محدودیت جدی در صادرات محصولات نفتی و گازی مواجه کرده است. یکی از مهمترین این کشورها، عراق است که در سال ۲۰۲۵ بهطور میانگین، روزانه ۴۳/۳ میلیون بشکه نفت صادر کرده است. پس از تجاوز نظامی امریکا به خاک کشور و اقدام ایران در انسداد تنگه هرمز، صادرات نفت عراق به ۲۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت.
با توجه به چنین وضعیتی، دولت عراق سعی کرده است با هدف تنوعبخشی به مسیرهای صادراتی، نفت خود را از طریق مرزهای زمینی با کامیون نفتکش یا از طریق خط لوله به سوریه و ترکیه فرستاده و از آنجا به دیگر نقاط جهان صادر کند. بهعنوان نمونه، عراق از طریق خاک سوریه، نفت را به ساحل دریای مدیترانه میرساند تا از بندر بانیاس سوریه، نفت عراق برای مشتریان اروپایی ارسال شود. همچنین به گفته وزیر نفت این کشور، دولت عراق در تلاش است خط لوله نفتی «کرکوک- جیهان» را توسعه دهد و خط لوله جدید «بصره- حدیثه» را راهاندازی کند.
در چنین شرایطی که عراق علاقهمند است نفت خود را بفروشد، وزارت نفت میتواند با مسئولان عراقی وارد مذاکره شده و بخشی از نفت این کشور را خریداری کند. این اقدام فواید زیادی برای کشور خواهد داشت:
اولاً، عراق در طول سالیان گذشته برای تأمین شبکه برق داخلی خود، اقدام به واردات گاز از ایران کرده است، اما به علت سلطه امریکا بر درآمدهای نفتی این کشور، امکان پرداخت هزینه گاز وارداتی به ایران را نداشته است. به گفته سودانی (نخستوزیر سابق عراق)، تا سال ۲۰۲۳ دولت عراق حدود ۱۲ میلیارد دلار به دلیل عدم پرداخت هزینه گاز به ایران بدهکار شده است. در صورت توافق بر سر فروش نفت عراق به ایران، میتوان بدهی گازی را بهصورت تدریجی از عراق و از راه خرید نفت دریافت کرد.
ثانیاً، با توجه به توسعه صنعت پالایشگاهی در کشور، نفت خریداریشده از عراق را میتوان به فرآوردههایی مانند بنزین، گازوئیل، قیر و آسفالت تبدیل کرد و برای مصارف داخلی یا صادرات با ارزش افزوده بالاتر استفاده کرد. برای مثال، پاکستان و عراق (که در همسایگی ایران هستند) خریدار این محصولات خواهند بود.
