جوان آنلاین: در گذر زمان و با وقوع رویدادهای پرتنش، یکی از ارکان حیاتی هر کشور، توانمندی مراکز درمانی آن در مواجهه با بحرانها بهویژه در دوران جنگ است. مداوای بهموقع مجروحان و حفظ جان افراد، نقشی کلیدی در پایداری و مقاومت ملی ایفا میکند. در همین راستا، تجربیات ارزشمند حاصل از جنگهای پرتنش گذشته، از جمله دفاع مقدس (رمضان)، نه تنها صلابت کادر درمان را در شرایط دشوار به نمایش گذاشته، بلکه موجب شده تا بسیاری از مراکز درمانی در سراسر کشور، گامهای مؤثری در جهت ارتقای آمادگی خود برای سناریوهای احتمالی جنگ بردارند. استان زنجان در این میان، به عنوان یکی از پیشگامان، نمونهای برجسته از این آمادگی محسوب میشود. معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی زنجان، با تأکید بر تکمیل زیرساختهای ضروری بیمارستانها اعلام کرده که علاوه بر آمادگی کامل کادر درمان و زیرساختهای درمانی مورد نیاز برای خدمترسانی به مجروحان، ذخایر سوخت، آب، برق و سایر اقلام ضروری برای شرایط اضطراری در بیمارستانها تأمین شده است.
استان زنجان در جریان جنگ رمضان، یکی از مناطقی بود که آسیبهای جدی متحمل شد. بر اساس آمارهای رسمی، اصابت ۱۷۱ بمب و موشک از سوی نیروهای متخاصم به ۷۹ نقطه از این استان، منجر به شهادت ۹۴ نفر و مجروحیت ۴۲۰ نفر شد. این حملات همچنین باعث آسیب دیدن حدود هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی و تخریب کامل ۳۱ واحد دیگر شد. با این حال، آمادگی بالای مراکز درمانی استان، به بسیاری از مجروحان این درگیری امکان داد تا پس از مداوا، به آغوش خانواده و زندگی عادی بازگردند. با توجه به احتمال وقوع درگیریهای نظامی، مراکز درمانی به عنوان یکی از زیرساختهای بنیادین، نیازمند بالاترین سطح آمادگی هستند. در این میان، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، با پیشبینی چنین شرایطی، اقدامات قابل توجهی را به مرحله اجرا درآورده است. همزمان با آغاز جنگ رمضان، کمیته بحران و پدافند غیرعامل این دانشگاه بهصورت روزانه تشکیل جلسه داده و با اعلام آمادهباش کامل به تمامی بیمارستانهای دولتی، خصوصی و غیردانشگاهی، ظرفیت پذیرش مراکز درمانی برای مصدومان احتمالی را به شکل چشمگیری افزایش داد.
اقدامات دانشگاه علوم پزشکی
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی زنجان، در تشریح آمادگیهای مورد نیاز اظهار داشت: «بلافاصله پس از شروع جنگ، جلسات کمیته بحران با حضور رئیس دانشگاه تشکیل شد و همزمان، جلسات هماهنگی با دستگاهها و نهادهای فعال در حوزه درمان برگزار گردید تا شرح وظایف هر مجموعه در مدیریت بحران به دقت مشخص شود.» محمدحسن رستمخانی افزود: «در گام نخست، وظایف دستگاههای مرتبط در حوزه درمان تعیین شد تا مشخص شود هر مرکز چه نوع بیمارانی را پذیرش کرده و تا چه سطحی خدمات درمانی ارائه کند و در صورت لزوم، بیماران به کدام مراکز ارجاع داده شوند.» وی با اشاره به آمادهباش مراکز درمانی استان ادامه داد: «تمامی بیمارستانهای دانشگاهی، غیردانشگاهی و بخش خصوصی به حالت آمادهباش درآمدند و برای افزایش ظرفیت پذیرش، بیماران انتخابی و غیرضروری تا حد امکان ترخیص شدند، بهویژه در بخشهای ویژه مانند ICU، تا فضای کافی برای پذیرش مصدومان احتمالی فراهم شد.»
بهرهوری از توان نیروها
این اقدامات تنها به افزایش ظرفیت محدود نشد. با هدف بهرهوری هرچه بیشتر، بانکی جامع از اطلاعات کادر درمانی، بر اساس تخصصهای مختلف، تهیه شد تا مدیریت و دسترسی به این نیروها تسهیل شود. همچنین، با تشکیل تیمهای واکنش سریع متشکل از متخصصان رشتههای گوناگون از جمله جراحی، ارتوپدی، بیهوشی، زنان، پرستاری و اتاق عمل، آمادگی کامل برای اعزام سریع به محل حوادث احتمالی اعلام شد. راهاندازی بیمارستان صحرایی نیز یکی دیگر از اقدامات مهم در راستای درمان مجروحان بود. اقدامات درمانی نیازمند همگامی و همکاری تمامی ارکان است. در جریان جنگ سوم موسوم به جنگ رمضان، سازمان هلالاحمر و سازمان انتقال خون استان، دوشادوش کادر درمان دانشگاه علوم پزشکی زنجان، در خدمترسانی به آسیبدیدگان نقش حیاتی ایفا کردند.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأیید این همکاری بیان داشت: «در طول جنگ، بخش دیالیز با همکاری هلالاحمر راهاندازی شد تا علاوه بر بیماران استان، پاسخگوی بیماران میهمان از سایر استانها، بهویژه تهران باشیم و هیچ بیمار دیالیزی بدون دریافت خدمات باقی نماند.» رستمخانی افزود: «همچنین با همکاری سازمان انتقال خون، کیتهای آزمایشگاهی و ذخایر لازم برای حداقل ۱۱ روز تأمین شد و حتی امکان ارسال کمک به سایر استانها نیز فراهم شد.»
