جوان آنلاین: برنج پس از گندم، دومین ماده غذایی پرمصرف در سبد غذایی مردم کشور به شمار میرود. با این حال، نیاز بالای این محصول به آب سبب شده خشکسالیهای سالهای اخیر به بزرگترین مانع تولید آن تبدیل شود؛ بهگونهای که در برخی استانهایی که پیشتر برنج کشت میشد، تولید این محصول متوقف شده است.
اکنون خبرهای جدید از استان گیلان حکایت دارد، که سازمان جهاد کشاورزی این استان با هدف مدیریت مصرف آب در شالیزارها، اجرای روشهای نوین آبیاری را در دستور کار قرار داده است؛ موضوعی که رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان درباره آن اعلام کرد: «بالغ بر ۲۹ هزار هکتار از شالیزارهای استان به سامانههای نوین آبیاری مجهز شدهاند.» اقدامی، که در صورت موفقیت میتواند زمینه احیای کشت برنج را در استانهایی، که به دلیل خشکسالی از چرخه تولید خارج شدهاند، فراهم کند.
طبق آمارها، در حال حاضر ۲میلیونو۷۰۰هزارتن برنج سفید در استانهای کشور تولید میشود. استانهای شمالی از جمله مازندران، گیلان و گلستان بیشترین سهم تولید این محصول را به خود اختصاص دادهاند. با این حال، برنج علاوه بر این مناطق، در ۱۵استان دیگر نیز کشت میشود. با وجود این، سایه خشکسالی و کاهش بارندگیها موجب شده وزارت جهاد کشاورزی تولید این محصول آببر را در برخی استانها از جمله خوزستان، سیستانوبلوچستان و فارس ممنوع اعلام کند.
از آنجا که تولید برنج به آب فراوان نیاز دارد، کارشناسان جهاد کشاورزی با اتکا به تحقیقات داخلی و جهانی اعلام کردهاند استفاده از روشهای نوین آبیاری میتواند امکان کشت برنج را در مناطقی که به دلیل کاهش بارندگی و خشکسالی ممنوع شده بود، دوباره فراهم کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با تأکید بر لزوم مدیریت منابع آب بهویژه در شرایط تغییر اقلیم و گرمایش جهانی میگوید: «زراعت برنج یکی از زراعتهای مهم و استراتژیک استان گیلان است و توسعه آبیاری نوین در این فعالیت کشاورزی ضروری است.»
صالح محمدی ادامه میدهد: «در حال حاضر، یکی از دلایل هدررفت آب در مزارع و شالیزارهای استان گیلان، تلفات آب در مسیر انتقال از انهار و کانالها، فرونشستهای عمقی و تبخیر سطحی است. در این میان، آبیاری نوین از مهمترین راهکارهای مهار هدررفت آب مصرفی در شالیزارها به شمار میرود.»
این مسئول تصریح میکند: «درحال حاضر ۲۹هزارو۲۰۰ هکتار از زمینهای کشاورزی استان به سامانههای نوین آبیاری اعم از کمفشار، قطرهای و بارانی مجهز شدهاند؛ شامل ۱۴هزارو۱۰۰ هکتار سیستمهای آبیاری کمفشار، ۱۱هزارو۸۰۰ هکتار سیستمهای آبیاری قطرهای و ۳هزارو۳۰۰ هکتار سیستمهای آبیاری بارانی.»
البته اجرای این سیستمها باید بر اساس مطالعات دقیق علمی و فنی و متناسب با نوع خاک، اقلیم و شرایط آبوهوایی انجام شود.
همچنین در احداث سامانههای نوین آبیاری از لولهگذاری برای انتقال آب از ایستگاههای پمپاژ و آببندانها استفاده میشود که ضمن جلوگیری از هدررفت آب، راندمان آبیاری را تا ۹۶درصد افزایش میدهد.
علاوه بر این، توجه به تقویم زراعی و مرمت و بازسازی آببندانها نیز نقش مهمی در مدیریت مصرف آب دارد.
