گزارش: امیر علی بینام
به گزارش روابط عمومی سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش بنیان جهاد دانشگاهی (ستفا)، در نشست "مسئولیت اجتماعی در کسب و کارها" بر توجه، توسعه و سرمایهگذاری بنگاه ها، شرکتها و سازمانها در حوزه مهارتآموزی و اشتغال و کارآفرینی جوانان و دانشآموختگان تاکید شد.
موسوی معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش بنیان در ابتدای این نشست با اشاره به ضرورت توجه کسب و کارها و بنگاههای اقتصادی به موضوعات مورد نیاز جامعه بویژه مهارتآموزی و اشتغال، تاکید کرد، مسئولیت اجتماعی کسبوکارها (CSR) در حوزه اشتغال فراتر از استخدام صرف است و شامل ایجاد شغل پایدار، توسعه مهارتها، برابری فرصتها و مشارکت در توسعه اقتصادی جامعه میشود که ابعادی نظیر اشتغالزایی مستقیم با استخدام نیروی کار متناسب با نیازهای کسبوکار، اشتغال غیرمستقیم با ایجاد زنجیره ارزش و فرصتهای شغلی در کسبوکارهای مرتبط، اشتغال اجتماعی با استخدام گروههای محروم یا دارای موانع اشتغال و توسعه سرمایه انسانی با آموزش و توانمندسازی نیروی کار برای اشتغال پایدار است.
وی با اشاره به برگزاری نشست مسئولیت اجتماعی کسب و کارها توسط سازمان تجاری سازی فناوری و اشتغال دانش بنیان جهاد دانشگاهی (ستفا) یادآور شد: جهاد دانشگاهی آمادگی دارد با همکاری مجمع خیرین کشور و مشارکت دستگاهها، سازمانها و بنگاههای اقتصادی بستر سرمایهگذاری و حمایت از مهارتآموزی و اشتغال را در راستای مسئولیت اجتماعی در کشور فراهم نماید.
مدیرعامل مجمع خیرین کشور در این نشست با استقبال از پیشنهاد جهاد دانشگاهی برای ورود مدون و برنامهریزی شده به بحث مهارتآموزی و اشتغال جوانان و دانشآموختگان اعلام آمادگی نمود تا در سوق دادن مسئولیت اجتماعی بنگاهها به بخشهای مورد نیاز کشور و جامعه بویژه اشتغال و کارآفرینی با مجموعه ای از ذینفعان تعامل داشته باشد.
.دکتر محسن ولیئی، با تأکید بر اهمیت روزافزون مسئولیت اجتماعی شرکتها (CSR) در دنیای امروز، اظهار کرد: در عصر حاضر، شرکتهای پیشرو تنها به دنبال حداکثرسازی منافع مالی خود نیستند، بلکه تعهدات گستردهتری را در قبال جامعه و محیط زیست پذیرفتهاند. این مفهوم، که به مسئولیت اجتماعی شرکتها شناخته میشود، به تعهد داوطلبانهای برای بهبود وضعیت جامعه و حفاظت از محیط زیست، فراتر از الزامات قانونی، اطلاق میشود.
وی در ادامه به ریشههای عمیق این مفهوم در آموزههای اسلامی اشاره کرد و گفت: مطابق با تعالیم اسلام، مسئولیتپذیری امری بنیادین است. قرآن کریم و سیره ائمه اطهار (ع) همواره بر مفاهیمی چون امانتداری، عدالت و توجه به حقوق دیگران تأکید داشتهاند. این اصول، مبنایی قوی برای درک و اجرای مسئولیت اجتماعی در چارچوب فرهنگی جامعه ما فراهم میکند.
مدیرعامل مجمع خیرین کشور، دلایل اهمیت مسئولیت اجتماعی کسب و کارها را برشمرد و افزود: اجرای برنامههای مسئولیت اجتماعی، منافع قابل توجهی برای شرکتها به همراه دارد. بهبود وجهه عمومی و تقویت برند، جذب و حفظ مشتریان وفادار و در نهایت افزایش سودآوری در بلندمدت، از جمله این منافع هستند. CSR به شرکتها کمک میکند تا با جامعهی خود پیوندی عمیقتر برقرار کرده و اعتماد ذینفعان را جلب نمایند. همچنین، این رویکرد شرکتها را در راستای دستیابی به اهداف کلان توسعه پایدار سازمان ملل متحد قرار میدهد.
دکتر ولیئی، ارکان چهارگانه مسئولیت اجتماعی را تشریح کرد و گفت: پایبندی به بالاترین استانداردهای صداقت، انصاف و احترام به حقوق تمام افراد درگیر در فعالیتهای تجاری، تلاش برای حفاظت از منابع طبیعی، کاهش اثرات منفی بر محیط زیست و اتخاذ شیوههای تولید پایدار، انجام کسبوکار به شکلی شفاف، ایجاد ارزش اقتصادی پایدار و توزیع منصفانهی منافع، مشارکت فعال در امور خیریه، حمایت از سازمانهای غیردولتی و کمک به ارتقای سطح رفاه در جوامع محلی از اصول اصلی مسئولیت اجتماعی هستند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: با پذیرش و اجرای این اصول، شرکتها میتوانند نقشی مؤثر در ساختن جامعهای بهتر و پایدارتر ایفا کنند و این همان مسیری است که مجمع خیرین کشور همواره بر آن تأکید دارد. امید به زندگی در کشور ما حدود ۷۵ سال است که برای کسانی که در صنایع آلاینده کار میکنند این عدد پایینتر است. حال صنایعی که آلاینده هستند و این آلودگی را برای کارکنان خود و جامعه تولید میکنند باید بخشی از سود خود را صرف فعالیتهای عامالمنفعه کنند که به عنوان مسئولیت اجتماعی شناخته میشود. آییننامه این موضوع در هیات وزیران تصویب و به همه سازمانها و شرکت ها ابلاغ شده تا یک تا چهاردرصد سود شرکت مد نظر به این موضوع اختصاص پیدا کند. وی ادامه داد: بحث مهم مسئولیت اجتماعی این است که مسئولیت هر فرد نسبت به جامعه مشخص و مبرهن است و هر فرد و هر شرکت باید بخشی از درآمدهای خود را صرف این امور کند.
مزایای مسئولیت اجتماعی این است که میتواند برندها را ارتقا دهد و محبوبیت اجتماعی آن را افزایش دهد و جذب نیروی کار بهتری داشته باشد. همچنین نفوذ مجموعه در حوزه خود بیشتر میشود. همچنین هزینههای تبلیغات بسیاری از شرکتها با انجام امور مربوط به مسئولیت اجتماعی کاهش مییابد.
وی ضمن تشریح اصول مسئولیت اجتماعی خاطرنشان کرد: مسئولیت اجتماعی اصولی دارد. اولین اصل پاسخگویی است. سازمان باید نسبت به تأثیرات فعالیت خود در جامعه پاسخگو باشد. اصل بعدی شفافیت است. یک سازمان باید واضح و دقیق سیاستهای خود را بیان کند و تأثیرات احتمالی در جامعه را شرح دهد. همچنین اصل بعدی مسئولیت اجتماعی تعهدات اخلاقی است که سازمان را موظف به تبعیت از آن میکند. موضوع بعدی در مسئولیت اجتماعی توجه به منافع ذی نفعان و احترام به حاکمیت قانون است. در کنار اینها سازمان باید به قوانین بینالمللی نیز احترام بگذارد. در مجموع هر سازمان و بنگاه اقتصادی باید بر اساس حوزه فعالیت خود یک تا چهار درصد از سود خالص خود را به فعالیتهای داوطلبانهای اختصاص دهند که تحت عنوان مسئولیت اجتماعی شناخته میشود. در مجموع اگر ارزش افزودهای در جامعه خلق شود که بتواند تا حدی پیامدهای منفی فعالیت بنگاه اقتصادی را پوشش دهد میتواند به عنوان یک فعالیت در حوزه مسئولیت اجتماعی شناخته شود. نحوه مشارکت در جامعه در این زمینه بسیار مهم است.
مدیرعامل مجمع خیرین کشور ادامه داد: منابع اجرای مسئولیت اجتماعی بر اساس آیین نامه موجود است. در سال ۱۴۰۳ حدود سه هزار همت منابع از این امور دیده شده بود. بخش عمدهای از این فعالیتها نیز در زمینه محرومیت زدایی اجرا شدهاست. البته این فرایند چالشهای زیادی دارد و شناسایی بنگاهها و ارزیابی تأثیرگذاری آنها در حوزه اجتماعی از چالشهای موجود در این زمینه است.
وی افزود: ۲۲۰ هزار تشکل اجتماعی در کنار ۸۰ هزار تشکل اقتصادی در کشور وجود دارند که اینها منابع بسیار خوبی در زمینه فعالیتهای اجتماعی برای خود تدوین کردهاند که این منابع میتواند توسط نهادهای اجتماعی برداشت و در راستای انجام اقدامات اجتماعی استفاده شود. کسب و کارهای بزرگ مانند بانکها و سازمان های عظیم مانند وزارت نفت میتوانند تاثیرگذاری زیادی در این زمینه داشته باشند.
ولیئی با اشاره به چالشهای این حوزه خاطرنشان کرد: یکی از موضوعاتی که بسیار مهم است ارزیابی درست میزان تأثیرگذاری سازمانها و هزینهکرد آنها در حوزه مسئولیت اجتماعی است که میتواند منجر به معافیت مالیاتی قابل توجه نهادهای فعال در این حوزه شود. این معافیت مالیاتی میتواند انگیزه بسیار خوبی به شرکتها و نهادها بدهد.
وی اضافه کرد: یکی از نکات مهم در مسئولیت اجتماعی توجه به ویژگیهای خاص و منحصربهفرد هر منطقه است. اقدامات اجتماعی باید بر اساس ویژگیهای هر منطقه تعریف و اجرا شوند تا اثرگذاری کافی را داشته باشند. اقدامات مربوط به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و ذخیره و بازیابی منابع آبی در کشور ما که از کنبود منابع آبی رنج میبرد میتواند بسیار اثرگذار باشد. همچنین توجه به گردشگری و میراث فرهنگی با توجه به غنای فرهنگی کشور ما بسیار مهم است. گردشگری میتواند در حوزه اشتغال بسیار تاثیرگذار باشد و جای منابع نفتی را برای ایجاد ارزش افزوده بگیرد. همچنین مسئولیت اجتماعی میتواند در قالب حمایت از رویدادها و فعالیتهای فرهنگی تعریف شود. این اقدام بسیار مهم و قابل توجه است و به بازدهی نیروی کار و ایجاد روحیه خوب در جامعه کمک میکند.
وی به مجوز ایزو 26 هزار استاندارد بینالمللی مسئولیت اجتماعی اشاره نمود که از سال 2003 به عنوان استانداری بینالمللی شناخته میشود و تا کنون چند شرکت این مجوز را در درون کشور دارا بوده و در این زمینه فعالیت مینمایند.
در پایان دکتر موسوی ضمن تشکر از توضیحات دکتر ولیئی و تشریح موضوع مسئولیت اجتماعی کسب و کارها، اشاره نمود که لازم است مشوقهای اقتصادی و قانونی نظیر اعطای معافیتهای مالیاتی به شرکتهایی که گروههای خاص (مانند افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، جوانان) را استخدام میکنند و یا آموزشهای مهارتی برای اشتغالپذیر نمودن آنان ارائه میدهند، تسهیلات اعتباری ترجیحی مانند ارائه وامهای کمبهره به کسبوکارهای اشتغالآفرین و همچنین اعطای جوایز و نشانهای مسئولیت اجتماعی به شرکتهای پیشرو در راستای توسعه این موضوع گام برداشت و این نشست را مقدمهای برای اقدامات عملیاتیتر برای همکاری با نهادهای آموزشی، سازمانهای مردمنهاد، شرکتها و... برای ایجاد میز مسئولیت اجتماعی دانست.
