جوان آنلاین: عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر در گفتوگو با «جوان» میگوید: تعدد وسایل گرمایشی و روشنکردن شوفاژ به تعداد بالا یا استفاده از چند بخاری در محیطهای کوچک اتلاف انرژی است. متن گفتوگو با وی به شرح زیر است.
پیک مصرف برق در زمستان معمولاً چه ساعاتی است و چه عواملی باعث ایجاد این پیک میشوند؟
پیک مصرف از ساعات ابتدایی شب، یعنی ساعت شش شروع میشود (تقریباً هوا تاریک میشود) و تا ساعت ۱۰ شب ادامه دارد که عمده مصرف در این زمان برای روشنایی است و همین باعث بالارفتن میزان انرژی مصرفی میشود.
استفاده همزمان از چند وسیله گرمایشی برقی چه تأثیری بر شبکه برق و قبض مصرفکننده دارد؟
با توجه به اینکه الگوی مصرف در ماههای غیر گرم سال ۲۰۰ کیلووات ساعت است، طبیعتاً استفاده از وسایل گرمایشی برقی و تجهیزات مختلف سبب بالارفتن الگوی مصرف و افزایش قبض برق خواهد شد، در نتیجه توصیه میشود تا جای ممکن از سیستمهای گرمایشی که پایه آن گاز است، استفاده شود و هزینهها را در برق و گاز مدیریت کرد. استفاده همزمان از چند وسیله برقی موجب قبض برق بسیار سنگینی خواهد شد و توصیه میشود تا جای ممکن از استفاده همزمان جلوگیری شود. گرمای خانه باید به گونهای باشد که علاوه بر شرایط مناسب محافظت از سرما به استفاده از لباسهای مناسبتر روی آورد تا در مصرف صرفه جویی شود.
تفاوت مصرف برق بین وسایل گرمایشی مختلف (هیتر برقی، بخاری برقی کممصرف، شوفاژ برقی) چیست و کدامها اقتصادیتر هستند؟
یکی از رایجترین وسیلهها که از قدیم هم متداول بوده هیترهای برقی است، اما گرمای هیترهای برقی فقط صرف محیط اطراف خود خواهد بود و امکان گرم کردن یک محیط وسیع را ندارد. چه بسا که در حال حاضر این هیترها ارتقا پیدا کرده و به دمنده هم مجهز شدند تا فضای بیشتری را تحت تأثیر قرار دهند. هیترها متناسب با تجهیزات تعبیهشده روی آن، راندمان مصرف برق و انرژی را تحت تأثیر قرار میدهند. البته که تجهیزات مناسبتری از ترکیب برق و گاز در فضای بازار تولید شده که مناسب هست و با امکان گرمشدن انواع محیطها قبض برق را هم تحت تأثیر را قرار نمیدهد، بنابراین بسیار مهم است که وسیله برقی مناسب با محیط و وسعت آن باشد تا هم دمای مناسب ایجاد کرد و هم در قبوض صرفه جویی داشت.
روشن و خاموشکردن مکرر وسایل برقی در طول روز باعث افزایش مصرف میشود یا صرفهجویی؟
خیر. تجهیزات برقی تأثیر چندانی در افزایش مصرف ندارد، ولی طبیعتاً خاموش و روشن متداولکردن آن روی عملکرد و طول عمر آن تأثیر میگذارد. هر وسیلهای متناسب با شرایط ساخته و پرداخته شده، اما قطع و وصل بیش از حد یک وسیله به صورت کلی در عملکرد آنها تأثیرگذار خواهد بود.
چه تغییرات سادهای در زندگی روزمره میتواند مصرف گاز و برق را کاهش دهد؟
یکی از مبتلاترین موضوعات بحث کانال کولرهاست، چراکه بخش عمدهای از انرژی خانهها از کانال کولر خارج میشود و بستن آن تأثیر زیادی در عدم اتلاف انرژی دارد.
البته راهکارهای پیچیدهی دیگری هم هست از جمله اینکه ساختمانها باید طوری طراحی شود که متناسب استاندارد و مقررات انرژی ساختمان باشد. بخش عمدهای از انرژی در ساختمانهای جدید اتلاف میشود و به واسطه عدم طراحی درست هدر میرود.
پنجرههای نامناسب با طراحی غلط و چینش و سازه نادرست موجب اتلاف انرژی میشود. همچنین یادآور میشود در خانههایی که بخاری گازی دارند باید روزنهای برای جابه جایی هوا وجود داشته باشد تا با دودکش غیرمناسب سلامتی دچار تهدید نشود در نتیجه استاندادرهای ایمنی حتماً باید وجود داشته باشد.
چه اشتباهات رایجی در استفاده از وسایل برقی منجر به افزایش مصرف و کاهش بازده میشود؟
یکی از مواردی که بهتر میتوان از انرژی استفاده کرد توجه به میزان گرمایش مورد نیاز متناسب با محیط است. ما باید وسیلهای را انتخاب کنیم که متناسب با گرمای مورد نیاز محیط مورد استفاده باشد. مثلاً تعدد وسایل گرمایشی و روشن کردن شوفاژ به تعداد بالا یا استفاده از چند بخاری در محیطهای کوچک موجب اتلاف انرژی میشود.
دمای ۲۱ یا ۲۲ دمای مناسب محیط است. راندمان تجهیزات بسیار مهم بوده و یکی دیگر از دلایل پمپهای انتقال حرارتی و اسپلیتها هستند که بهره بری آن سه برابر یک وسیله برقی و حتی سه برابر یک پکیج است. اگر شرایطی وجود دارد که حتماً باید از آنها استفاده کرد، دمای آن را معقول قرار داد و متناسب با شرایط تعبیه کرد. بیجهت روشن نباشد و تمام منافذی که گرما از آن خارج میشود را کنترل کرد تا با انرژی مناسبتری فضای بهتری داشته باشیم، اما به صورت کلی صرفا برای صرفهجویی در قبوض همان استفاده از تجهیزات گازی توصیه میشود.
آیا فناوریهای نو مانند پمپ حرارتی یا هیترهای هوشمند میتوانند بهصورت عملی در کاهش مصرف برق زمستانی مؤثر باشند؟
اسپلیت و پمپ حرارتی به وسیله تبادل حرارت با محیط تقریباً سه تا چهار برابر معمول گرمایش را با انرژی کمتری میتوانند تولید کنند که مشکل مصرف برق است و باید کنترل شود. در حال حاضر بخاریهای هوشمند را داریم که طبیعتاً به جهت سنسور، تایمر، تنظیم دما، کارایی مناسب و خوب تا راندمان ۸۵ درصد هم وجود دارد، اما از لحاظ کارایی به نسبت هیتر یک چهارم است. بخاریهای هوشمند بر پایه گاز و اینها بر پایه برق هستند.
از نظر کارشناسی، چند راهکار ساده و کمهزینهای که مردم بتوانند فوری در خانه مصرف برق را کاهش دهند، کداماند؟
مهمترین کار جلوگیری از هدر رفت هوای گرم از محیط داخل به خارج از خانه است که یکی از معضلات کانال کولر آب است که میتوان آن را در فصل سرما پوشیده نگه داشت. استفاده از البسه مناسب مورد دیگری است که میتوان با لباس مناسب تا حدی دمای محیط را متعادل کرد و به صورت کلی هر راهی برای جلوگیری از خروج گرما به بهره وری از انرژی کمک میکند.