مراحل دریافت وام از بانکها، از وام ضروری ودیعه اجاره گرفته تا وام ازدواج و قرضالحسنه هفتخان رستمی دارد که عبور از آنها کار هر کسی نیست. از مرحله نخست تشکیل پرونده تا مراحل پایانی معرفی و تأیید ضامن همگی پروسه پیچیدهای دارد که اگر اعصاب پولادین نداشته باشید، قطعاً در همان خانهای نخست منصرف میشوید و از خیر دریافت وام میگذرید.
بگذریم از هزینههای جانبی که مدام در طول این هفتخان از جانب خود و ضامن باید بپردازیم. خلاصه این مشکلات مربوط به این دولت و آن دولت نمیشود، به اصطلاح «در به همان پاشنه میچرخد». همواره مراحل دریافت تسهیلات برای اقشار ضعیف و متوسط دشوار و برای اقشار مرفه و ثروتمند سهل و آسان است. تسهیلات اقشار کمدرآمد و متوسط به ۲۰ تا ۵۰میلیون تومان ختم میشود، اما تسهیلات طبقه مرفه تنآسا چند صدمیلیونی و بلکه میلیاردی است.
در میان این آشفتهبازاری که برخی بانکها برای متقاضیان وام به راه انداختهاند، برخی دیگر با ژست بانکداری الکترونیک، شعبات حضوری را جمعآوری کردهاند و ارائه خدمات فقط از طریق تلفنبانک انجام میشود. بانک رسالت از آن دست بانکهایی است که اطمینان فراوانی به زیرساختهای اینترنتی کشور دارد، از این رو سپردهگذاری، افتتاححساب، درخواست تسهیلات و مراحل ارائه مدارک، همگی از طریق اپلیکیشن همراه بانک رسالت انجام میگیرد. بانک رسالت در تبلیغاتش از سود ۴درصدی تسهیلاتش سخن میگوید و آن را مزیتی برای وامگیرندگان عنوان میکند، اما دریافت همین تسهیلات ۴درصدی که در سخن آسان به نظر میرسد، بسیار سخت و پیچیده است.
یکی از انواع تسهیلات این بانک، دریافت وام ۴درصدی با سپرده بانکی است. یکی از مشتریان بانک که در دی ماه سال گذشته ۲۵۰میلیون تومان نزد این بانک سپرده گذاشته بود، به امید اینکه بعد از دو ماه برابر وجه سپردهاش وام بگیرد به «جوان» میگوید: «زمان افتتاح حساب که با پشتیبانی بانک تماس گرفتم، از مزایای این تسهیلات سخن گفتند و به اعتبارسنجی از سامانهای غیر از بانک مرکزی اشارهای نکردند. بعد از گذشت دو ماه که تصمیم گرفتم نسبت به دریافت تسهیلات اقدام کنم، متوجه شدم بر اساس میزان حقوق و درآمدم میزان تسهیلات تعیین میشود و وعده اولیه بانک مبنی بر دریافت برابر وجه سپرده بعد از دو ماه دروغ از آب درآمد، سپس اعلام شد باید ابتدا در سامانه مرآت اعتبارسنجی شوم، ولی پس از بارها پیگیری از سوی سامانه واجد دریافت وام تشخیص داده نشدم. پس از مراحل اولیه ثبتنام و گذر از اعتبارسنجی سامانه مرآت، اعلام شد که فقط ۵۰میلیون تومان میتوانم تسهیلات بگیرم. به عبارت دیگر از تسهیلات ۲۵۰میلیون تومانی به همین راحتی مبلغ وام به ۵۰میلیون تومان تقلیل یافت.»
وی با انتقاد از سامانه غیرحضوری بانک رسالت میافزاید: «در طول این ثبتنامها و نقل و انتقالها، قطع بودن سامانه، بهروزرسانی آن، اشغال شبانهروزی خط تلفن این دو سامانه و از همه بدتر دسترسی بسیار سخت به پشتیبانی بانک رسالت و سامانه مرآت، داستان پرغصهای است که به طور کلی بانکداری الکترونیک را زیر سؤال میبرد.»
این مشتری بانک میگوید: «خلاصه بعد از گذشت چند ماه و تأیید وامگیرنده مراحل خرید سفته الکترونیک و ثبت درخواست تسهیلات، میزان اقساط ماهانه و طول مدت بازپرداخت تأیید و نهایی شد. بعد از این مرحله نوبت به معرفی ضامن و تأیید در سامانه اعتبارسنجی مرآت رسید. ضامن باید در بانک رسالت حساب داشته باشد و پروسه معرفی ضامن و اعتبارسنجی آن نیز داستان جداگانهای است که حدود سه ماهی طول کشید، زیرا به دلیل سختگیریهای مرآت هر ضامنی که معرفی میشد، از سوی سامانه رد میشد تا اینکه در تیر ماه امسال یکی از ضامنها تأیید شد. یک هفته طول کشید تا بتواند سفته الکترونیک خریداری کند، زیرا به دلیل بهروزرسانی سامانه بانک مرکزی، سایت خرید سفته مختل شده بود و سرانجام بعد از ۱۰ روز سفته خریداری و به من پیامک ارسال شد که پس از سه روز کاری و تأیید مدارک ضامن، با پشتیبانی بانک تماس بگیرم.»
این مشتری میافزاید: «بعد از ۷۲ ساعت که با پشتیبانی تماس گرفتم، اعلام شد وامگیرنده بار دیگر از سوی تلفن بانک خود مراحل درخواست تسهیلات را ثبت کند! بنده که از این همه بوروکراسی بانک به ستوه آمده بودم، از اپراتور (کاربر) پرسیدم که اگر تقاضای وام من ثبت نشده بود، چرا بنده و ضامن مراحل خرید سفته و اعتبارسنجی را طی کردیم؟ البته اپراتور بسیار بیتفاوت پاسخ داد که این قانون بانک است، مجدداً باید مدارکتان استعلام گرفته شود.» نمونهای که شرح آن در بالا آمد یکی از هزاران موردی است که متقاضیان اخذ تسهیلات با آن مواجه هستند. متأسفانه در شرایطی که سرعت اینترنت بسیار پایین است و بانکداری الکترونیک به معنای واقعی در شبکه بانکی اجرا نمیشود، چرا بانکها مراجعه حضوری را تعطیل میکنند؟ و این همه دیوانسالاری برای دریافت وام با سپرده ۲۵۰میلیون تومانی واقعاً غیرمنطقی و غیرمنصفانه است. اگر شبکه بانکی برای پرداخت تسهیلات به اقشار متوسط و کمدرآمد حسننیت داشت، باید از زمان آغاز درخواست وام تا دریافت آن نهایت ۲۰ تا ۳۰ روز طول میکشید نه پنج یا شش ماه.
این روند مشکلات در دریافت وام حتی برای شعبات حضوری سایر بانکها نیز وجود دارد، به طوری که به رغم ابلاغ دولت برای پرداخت تسهیلات ودیعه اجاره ۹۲درصد واجدان شرایط موفق به دریافت وام نشدند، به عبارت دیگر بانکها حتی برای پرداخت تسهیلات ضروری نیز، اما و اگر میآورند و با انواع ترفندها از پرداخت تسهیلات خودداری میکنند.
با توجه به اینکه اخیراً وزیر اقتصاد نیز با انتقاد از تخلف بانکها در پرداخت تسهیلات به مردم در نامهای به رئیس کل بانک مرکزی، رسیدگی به این تخلفات را خواستار شده بود، رئیس کل باید بسیار اورژانسی وارد ماجرا شود و با جریمه بانکهای متخلف، قدمی برای اقشار ضعیف و متوسط بردارد، والا دولت سیزدهم که لقب «دولت مردمی» گرفته است نیز مانند دولتهای گذشته کارنامه موفقی در این بخش نخواهد داشت.
سال ۹۹ وام ۲ درصد از .... گرفتم پارسال افزایش اعتبار دادم و وام که گرفتم بامن ۱۲ درصد حساب کردن ،رویه رو تغییر دادن میگن ۲درصد هست 
