فعالان بازار اذعان دارند خریداران مسکن غیب شدهاند، هر ساله از اواسط اردیبهشت مراجعه خریداران به املاکیها آغاز میشد و تا نیمه مهر ماه نیز ادامه دارد، اما امسال از نیمه فروردین تاکنون روزانه تعداد مراجعان به املاکیها محدود و محدودتر میشود. سالهای گذشته به دلیل بالا بودن قیمت مسکن متقاضیان مصرفی مسکن به دنبال خانههای کوچک و متراژهای ۵۰ تا ۶۰ متری بودند و خریداران سرمایهای به دنبال متراژهای دوخوابه ۷۰ تا ۹۰ مترمربعی بودند که بتوانند در زمان رونق آنها را سادهتر در بازار به فروش برسانند. امسال برخلاف سابق خریداران مصرفی در انتظار کاهش قیمتها هستند و خریداران سرمایهای به دنبال خرید خانههای کوچک با متراژ پایین هستند. بازار مسکن پایتخت هنوز از رکود فروردینی رها نشده است. ۵/۲ ماه از آغاز سال۱۴۰۲ میگذرد و آنطور که مشاوران املاک میگویند فاصله گرفتن نرخهای پیشنهادی با قدرت خرید، مهمترین عامل در کسادی معاملات مسکن محسوب میشود.
بنا به گفته واسطههای ملکی، رکود فعلی از سه زاویه قابل بررسی است که مهمترین عامل به پایین بودن توان متقاضیان در مقایسه با نرخهای پیشنهادی مربوط میشود. یکی دیگر از عوامل رکود به تردید خریداران برمیگردد که امیدوارند بازار از التهابات فعلی رها شود؛ تجربهای که بعضاً در سالهای گذشته دیده شده است. از طرف دیگر دیده میشود که بعضاً واحدهایی با نرخهای پایینتر از عرف منطقه عرضه میشود که این عامل، امیدواری خریداران بالقوه را در پی دارد. مسئله سوم به عقبنشینی مالکان واحدهای نوساز و مرغوب برمیگردد. این گروه را میتوان فروشندگان خاموش دانست که تحت تأثیر تفکرات غالب درخصوص انتظارات تورمی نسبت به فروش احتیاط میکنند. گروه دیگر، مالکانی هستند که آپارتمان خود را با نرخهای فراتر از عرف بازار عرضه کردهاند.
نرخهای پیشنهادی در نوسان است
سال گذشته همزمان با افزایش نرخ تورم در نیمه دوم سال در برخی از مناطق پایتخت مالکان مسکن نرخ را به دلار تعیین میکردند تا با نوسان قیمت دلار، متضرر نشوند. همان مالکان در فروردین ماه به استقبال گرانی رفتند و نرخهایشان را دوباره گران کردند. بر این اساس نرخهای پیشنهادی در مقایسه با اسفندماه بعضاً دچار رشدهای نامتعارف شد که البته تقاضای واقعی برای آن وجود نداشت، اما با گذشت دو ماه از سال و رکود شدید بازار، کمی عقبنشینی کردهاند. به گفته مشاوران املاک در هفتههای اخیر مالکان با مراجعه به این دفاتر تخفیفاتی قائل شدهاند تا شاید بازار از رکود خارج شود.
گزارش میدانی بازار مسکن
گرچه بانک مرکزی و مرکز آمار ایران چند ماهی است انتشار گزارش تحولات بازار مسکن را متوقف کرده اند، اما بررسی وضعیت بازار مسکن حاکی است این بخش در رکود تقریباً غیرتورمی به سر میبرد. از ابتدای خرداد ظاهراً قیمتهای نامتعارف اندکی اصلاح شده است.
صاحبنظران معتقدند شرایط کنونی بازار باعث شده است خریداران در انتظار کاهش بیشتر قیمتها باشند؛ مسئلهای که خرید مسکن را با کاهش قابل ملاحظهای مواجه کرده است. در این بازار، مالکان اقدام به ارائه تخفیفها تا ۲۵درصد کرده و واحدهای خود را در فایل فروش قرار دادهاند به این امید که خریداران را ترغیب کنند، البته این تخفیف در مناطق شمالی پایتخت بیشتر از مناطق مرکزی و جنوبی است.
به گزارش میدانی تسنیم، در حال حاضر یک واحد ۱۲۵ متری نوساز در اختیاریه با قیمت هر مترمربع ۱۰۰میلیون تومان برای فروش عرضه شده است. قیمت واحدی با این مشخصات اسفندماه سال گذشته و اوایل امسال حدود ۱۲۵ میلیون تومان بود.
یک واحد مسکونی دوبلکس ۱۲۵ متری واقع در آجودانیه با قیمت ۱۵ میلیارد تومان (هر مترمربع ۱۲۰ میلیون تومان)، آپارتمان ۸۵ متری در ازگل با قیمت ۵/۹ میلیارد تومان، واحد مسکونی ۹۵ متری واقع در سازمانبرنامه با قیمت ۵/۱۲ میلیارد تومان، آپارتمان ۹۲ متری در دولتآباد با قیمت ۵/۵ میلیارد تومان، آپارتمان ۱۰۰ متری چهار سال ساخت در شریعتی با قیمت ۱/۱۲ میلیارد تومان (قیمت هر مترمربع ۱۲۱ میلیون تومان)، واحد مسکونی نوساز ۸۸ متری واقع در پونک با قیمت هر متر ۱۱۶ میلیون تومان و واحد ۹۰ متری در بلوار فردوس با قیمت ۸/۸ میلیارد تومان در فایل فروش قرار گرفته است.
همچنین یک واحد ۹۰ متری واقع در شکوفه با عمر ۱۲ سال ۸/۳ میلیارد تومان یعنی هر متر مربع حدود ۲/۴۲ میلیون تومان برای فروش عرضه شده است، البته در این بین برخی مالکان گویا از واقعیتهای بازار بیاطلاع هستند و همچنان قیمتهای فضایی را برای فروش واحدهای خود پیشنهاد میدهند. به عنوان نمونه مالک یک واحد مسکونی ۸۵ متری یک سال ساخت ۲۳ میلیاردو ۸۰۰ میلیون تومان یعنی هر مترمربع ۲۸۰میلیون تومان برای فروش عرضه کرده است!
بازار اجارهبها همچنان ناآرام
برخلاف بازار خرید و فروش مسکن که این روزها به رغم تخفیفات مالکان همچنان در رکود به سر میبرد، بازار اجارهبها همچنان در آشوب و نابسامانی است. افزایش نجومی نرخهای اجاره که منشأ آن افزایش نرخ تورم است، همچنان باعث نگرانی مستأجران شده است، حتی طرحهای پیشنهادی دولت مانند مالیات بر عایدی سرمایه و مشوقهایی برای مالکان خانههای اجارهای نیز نتوانسته است التهاب بازار را کاهش دهد. مستأجران همچنان در انتظار تمهیدات ویژه دولت هستند تا شاید بتوانند سرپناهی برای خانواده با قیمت مناسب تهیه کنند.
جمعبندی
وضعیت بازار مسکن در حالی در رکود به سر میبرد و حتی زمزمههای تخفیف در فروش به گوش میرسد که اندکی تأمل نشان میدهد این توفیق اجباری به خاطر مدیریت بازار مسکن از سوی متولیان رخ نداده است بلکه بیتوجهی و نداشتن نقدینگی مردم در خرید مسکن، باعث شکست قیمتها در این بازار شده است و در صورت استمرار چنین رویهای، احتمال تشدید روند کاهشی قیمت مسکن دور از انتظار نیست.
