نمایش غیرقانونی فیلم «برادران لیلا» بر مبنای الگوی چندین بار تکرار شدهای است که فیلمهای حاشیهدار در سینمای ایران آن را تجربه کردهاند، یعنی دور زدن مبادی قانون و ارتباط مستقیم با مخاطب از طریق فضای مجازی! نقد محتوایی فیلم «برادران لیلا» به زودی در «جوان» منتشر خواهد شد و در گزارش پیشرو صرفاً مروری بر حواشی این فیلم و اکران غیرقانونی آن خواهد شد.
«برادران لیلا» بر اساس اعلام سازمان سینمایی فاقد مجوز نمایش است و تا کسب چنین مجوزی، توقیفی به شمار میرود. پیش از این نیز فیلمهای زیادی در داخل ایران مجوز نمایش نداشتند و از طریق فضای مجازی منتشر شده و هنوز سازوکاری برای مقابله با آن به وجود نیامدهاست، به خصوص اینکه نقش خود فیلمساز در انتشار غیرقانونی فیلم نیز بعضاً قابلمشاهده است.
غایب فجر مهمان «کن»
نام فیلم برادران لیلا، اولینبار دو سال پیش و در زمان رایزنیها درباره آثار جشنواره چهلم فیلم فجر و در سالی مطرح شد که سازمان سینمایی دولت جدید تلاش میکرد چهلمین جشنواره فیلم فجر را با شکوه خاصی برگزار کند و اسامی فیلمسازان صاحبنام که فیلمی را جلوی دوربین داشتند به عنوان حاضران احتمالی جشنواره در رسانهها مطرح میشد. سعید روستایی با دو فیلم «ابد و یک روز» و «متری شیش و نیم»، فیلمسازی بود که فیلم جدیدی در دست ساخت داشت و دو فیلم قبلیاش در سینما با استقبال خوبی مواجه شدهبود، اما سازندگان «برادران لیلا» اعلام کردند این فیلم هنوز آماده نشده و در جشنواره حضور نخواهد داشت. جواد نوروزبیگی و سعید روستایی تصمیم گرفتند فیلم را در فستیوال «کن» به نمایش بگذارند؛ موضوعی که با واکنش وزارت ارشاد و سازمان سینمایی روبهرو شد. حضور غیرقانونی این فیلم در فستیوال کن، اولین حاشیهای بود که روستایی و فیلمش رقم زدند. این موضوع همزمان شد با اتهام جنسی به یکی از بازیگران اصلی فیلم. در حالی که ترانه علیدوستی از حامیان راهاندازی کمپین اعتراضی با ادعای وجود آزار و اذیت جنسی در سینمای ایران ترجیح داد در مورد اتهام وارد شده به همکارش در این پروژه سینمایی سکوت کند. برادران لیلا در کن موفق به کسب دو جایزه از بخش فرعی جشنواره شد.
برادران لیلا فشار برای رفتن به اسکار
هنوز بحث حضور غیرقانونی فیلم «برادرانلیلا» در کن داغ بود و وزارت ارشاد و سازمان سینمایی بر برخورد با عوامل این اقدام پافشاری میکردند که سازندگان این فیلم تلاش خود را برای به دست آوردن نمایندگی سینمای ایران در مراسم اسکار آغاز کردند. گر چه در نهایت کمیته ایرانی انتخاب فیلم برای اسکار ترجیح داد فیلم «جنگ جهانی سوم» را به اسکار معرفی کند.
نسخه فرانسوی برادران لیلا
در بهمن ماه سال گذشته، جواد نوروز بیگی تهیهکننده «برادران لیلا» در مصاحبهای با اشاره به اینکه در ارتباط با ساخت این فیلم پرونده قضایی تشکیل شدهاست و با سخت توصیف کردن این تنبیه برای سازندگان یک فیلم گفته بود: «درخواست میکنم با توجه به نمایش نسخهای تازه از فیلم در فرانسه تا یک ماه آینده، شورای پروانه نمایش تکلیف فیلم را برای اکران قانونی داخل کشور مشخص کند.» نوروز بیگی در این مصاحبه میگوید که پخشکننده فرانسوی فیلم قصد دارد آن را در قالب نسخه لوح فشرده (بلوری) منتشر کند! و آن را خطر جدی برای پخش آن میداند و از سازمان سینمایی میخواهد سریعاً مجوز اکران این فیلم را صادر کند. انگار نوروزبیگی پیشبینی میکردهاست که انتشار این فیلم در پاریس میتواند زمینه قاچاق آن را فراهم کند! یک ماه پس از این مصاحبه، کمپانی فرانسوی «Wild Bunch» فیلم برادران لیلا را اکران میکند و این فیلم به سرعت در فضای مجازی به دست ایرانیان میرسد. سید جمال ساداتیان، تهیهکننده دو فیلم قبلی روستایی در مصاحبهای مدعیشده که فیلم برادران لیلا بیش از ۳۰ میلیونبار تماشا شدهاست. ساداتیان باز هم ادعا کردهاست که این فیلم میتوانسته در اکران عمومی ۷۰ میلیارد تومان فروش داشتهباشد! اما جالب اینجاست که سعید روستایی که از وی به عنوان تهیهکننده فیلم نیز نام برده میشود، هیچ واکنش منفی در قبال چنین ضرر هنگفتی نداشته و اصلاً از پخش غیرمجاز فیلمش گلایهای ندارد و بیشتر تلاش میکند با سازمان سینمایی بر سر حواشی فیلم و به خصوص محتوای بحثبرانگیز «برادران لیلا» به جدل بپردازد.
انتقاد از شیوه غلط سازندگان برادران لیلا
بی توجهی سازندگان «برادران لیلا» به هزینهتراشی اکران غیرقانونی این فیلم و ضرری که از این بابت به کلیت سینما میخورد، صدای اعتراض اهالی سینما را درآوردهاست. سیدضیا هاشمی، تهیه کننده شناختهشده سینما در یادداشتی انتقادی، از رفتار نوروز بیگی و روستایی گلایه میکند و مینویسد: «متأسفانه شرکای فیلم یعنی تهیهکننده، کارگردان و سرمایهگذار به جای طراحی یک فرایند کمنقص و سلامت برای عرضه و اکران عمومی فیلم، حواشی را از همان ابتدا در جشنواره کن برای فیلم ایجاد کردند که نهتنها فیلم و عوامل آن آسیب دیدند که آن حواشی مستمسکی شد برای آنهایی که در کمین سینمای ایران بودند تا بهانهای پیدا کنند برای فشار بیشتر به این تن رنجور.» این تهیهکننده در ادامه مینویسد: «فیلمی که میتوانست در این شرایط سخت اقتصادی کمک حال سینمای ایران باشد و چرخه مالی آن را قدری رونق بخشد، چنان قاتل جانش شد که امروز با دوقطبیسازی کاذب له و علیه فیلم عدهای دنبال تسویهحساب سیاسیاند و عدهای در پی انتقامگیری. معتقدم آقایان شرکای فیلم برادران لیلا در کمال بدسلیقگی، سوءتدبیر و افتادن به دام طمع، فرصت مغتنم برادران لیلا را به بلایی مبدل کردند بس نابخشودنی! امروز در حالی که سالنهای سینما خالی هستند، نسخه قاچاق فیلم برادران لیلا در بین مردم دست به دست میشود و در مقابل، یکی از شرکای فیلم از این بابت تشکر میکند.» به نظر میرسد مالکان فیلم برادران لیلا، در مقابل اصرار سازمان سینمایی جهت اصلاح این فیلم و گرفتن پروانه نمایش مقاومت کردند تا با انتشار نسخه قاچاق آن، علاوه بر محروم شدن از درآمد مالی، با لجاجتی که به خرج دادهاند، کلیت سینما را متضرر کنند!
