
طه احمدی-
وزارت عریض و طویل آموزش و پرورش که وزیر معرفیشدهاش نتوانست رأی اعتماد نمایندگان مجلس را کسب کند، این روزها، دوران پرفراز و نشیب دیگری را پشت سر میگذارد. سید رمضان محسنپور در پی اقدامات رسانهای خود که با همراهی مدیر کل روابط عمومی این وزارتخانه انجام میگیرد و نشان از امید او برای نشستن روی صندلی وزارتخانه دارد، به تازگی دست به عزل و نصبهای سؤال برانگیزی زده است.
اخبار رسیده حاکی است در حالی مدیرکل سبزواری روابط عمومی وزارتخانه به رغم اقدامات سؤال برانگیزش در پست خود ابقا شده که آقای سرپرست، رقیبش در دفتر وزارتی را به همراه مشاور ارشد علی احمدی به نحوی ناگهانی خلع کرده است. منابع خبری میگویند معاونان پرورشی (یزدانی)، توسعه مدیریت (حیدری) و توسعه مشارکتهای مردمی (ابراهیم پور) و همچنین مدیر کل حراست در صف بعدی عزل و نصبها قرار دارند. اخبار این جابهجاییها در حالی که خواه و ناخواه وزارتخانه بیوزیر در حالت انتظار برای معرفی وزیر به مجلس، روزگار سختی را میگذراند، برای فرهنگیان و معلمان، نگرانیهایی را به وجود آورده است.
این در حالی است که کارشناسان آموزش و پرورش و مدیریت اعتقاد دارند که سرپرست هر مجموعهای به رغم امکان قانونی نباید با عزل و نصبهای گسترده، هزینه این کار را برای مسؤول قطعی در آینده بالا ببرد و اینها همه در وضعیتی است که هیچ امیدی برای معرفی محسن پور به عنوان وزیر به مجلس وجود ندارد.
گروه اجتماعی روزنامه جوان، درگزارشی این اقدام نادر در عرصه مدیریتی کشور را به نقد و نظر نشسته است.
عزل و نصبها لطمات سنگینی را تحمیل میکند
به گفته وزیر سابق آموزش و پرورش تغییر وتحولات مدیریتی در آموزش و پرورش باعث آسیب رساندن جدی به روند تعلیم و تربیت میشود و شتابزدگی در این امر اختلال در کار تعلیم و تربیت را به همراه خواهد داشت. محمود فرشیدی در گفتوگو با «جوان» معتقد است که به دلیل دیربازده بودن کار تعلیم و تربیت، یک دوره 12 ساله را میطلبد که دانش آموزان تحت تأثیر برنامههای آموزشی قرار بگیرند تا به نتیجه لازم برسیم.
اما متأسفانه آنچه که تا به حال شاهد آن بودهایم در طی 30 گذشته هر سه سال یک بار وزیر جدیدی زمام امور آموزش و پرورش را به دست گرفته است که این موضوع صدمات فراوانی را به این وزارتخانه وارد میکند.
وی در ادامه با تأکید بر اینکه باید دوران مدیریت آموزش و پرورش حداقل 12 سال باشد تا بتوانیم به نتیجه برسیم، اذعان داشت:اگر چه وزارت آموزش و پرورش از نظر تغییر و تحولات مدیریتی نسبت به همه وزارتخانهها آسیبپذیرتر است، اما متأسفانه تاکنون همه وزرای آموزش و پرورش یا استیضاح یا برکنار شدهاند در حالی که در وزارتخانههای راهبردی این همه تغییر و تحول را شاهد نبودیم.
فرشیدی، ثبات مدیریت را یک ضرورت در آموزش و پرورش عنوان کرد و افزود: در برخی کشورها برای اینکه تغییر و تحولات مدیریتی به جامعه آسیب نزند، معاونان آن وزارتخانه با برکناری وزیر تغییر نمیکنند. لذا برخی معتقدند در آموزش و پرورش نیز باید با خارج شدن از حالت وزارتخانهای به نهادی تحت نظر مقام معظم رهبری تبدیل شود تا شاهد اینگونه مشکلات نباشیم.
به عقیده فرشیدی معمولاً در دوران سرپرستی، عرف بر حفظ وضع موجود بوده تا تغییر و تحولی در زمینه مدیریتی صورت نگیرد و این تنها مختص وزارت آموزش و پرورش نیست مگر آنکه شخص سرپرست با دستور گرفتن از مقامات مافوق خود مجبور شود افرادی را تغییر دهد تا بستر را برای وزیر بعدی مهیا کند.
همچنین وزیر سابق آموزش و پرورش معتقد است از آنجا که به تعلیم و تربیت به عنوان یک کار تخصصی نگریسته نمیشود، متأسفانه افرادی خارج از مجموعه آموزش و پرورش به عنوان وزیر منصوب میشوند که هیچ گونه تخصصی در این زمینه ندارند و به تبع مدیران این افراد نه تنها با تعلیم و تربیت آشنا نیستند بلکه تصمیمگیری آنان اصولی نبوده و در نتیجه نیروهای کارآمد و دلسوز را کنار گذاشته و نیروهای ضعیف را منصوب میکنند و یا از بیرون همراه خود نیروهایی را میآورند که به محض برکناری وزیر، چمدان خود را بسته و به همان دستگاهی که از آنجا آمدهاند میروند که این مسأله لطمات سنگینی را بر آموزش و پرورش تحمیل میکند.
به گفته فرشیدی میبایست در آموزش و پرورش تدبیری اندیشیده شود تا از این موج تغییر و تحولات رهایی پیدا کند.
از لحاظ اخلاقی، درست نیست
عضو کمیسون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است اگرچه از نظر قانون سرپرست دارای اختیارات عزل و نصب است، اما با توجه به مدت زمان کوتاه دوران سرپرستی، باید به گونهای عمل شود که وزیر قطعی با چالشهای پیشرو مواجه نشود.
به گفته علیرضا سلیمی در صورت اصرار بر انجام تغییرات، سرپرست میبایست با مشورت با لایههای مختلف و افراد متخصص و دلسوز، اشخاصی را عزل و نصب کند که توان مدیریت کلان در این بخش را داشته باشند.
وی با تأکید بر اینکه بهتر است انجام هرگونه تغییرات توسط شخص وزیر صورت گیرد، خاطرنشان کرد: رفتار و عملکرد سرپرست باید به نحوی باشد که وزیر انتخابی توانایی لازم برای انجام تحول را داشته باشد و به گونهای در مقابل کار انجام شده قرار نگیرد و از نظر اخلاقی نباید وزیر قطعی را با محظوراتی روبهرو کنیم، چرا که در این صورت فضای باز و میدان مانور از وزیر گرفته میشود که این مسأله مشکلاتی را برای وزارتخانه به همراه خواهد داشت.