سرویس اقتصادی جوان آنلاین: رئیسجمهور امریکا از اوپک و عربستان تشکر میکند و به نوعی خود را وامدار این نهاد میداند. دکتر فریدون برکشلی نماینده اسبق ایران به ما میگوید: این ترامپ همان است که عربستان را تشویق به خروج از اوپک میکرد تا به سوی امریکا دست همکاری دراز کند، اما امروز، چون حیات سیاسی خود را در گروی گام بزرگ این سازمان میداند از آن حمایت میکند.
وی با اشاره به اینکه امریکا بخشی از تعهدات کاهش تولید مکزیک را پذیرفته است، گفت: «اینکه امریکا میگوید من ۳۰۰ هزار بشکه از تولید خود بهجای مکزیک کم میکنم، نشاندهنده اهمیت سازمانی است که ترامپ بارها به آن حمله کرده، امریکا به دنبال تقویت قیمتهاست و جریان این ۳۰۰ هزار بشکه در واقع کاهش تولیدی است که این کشور طی هفتههای اخیر متحمل شده و در واقع، روغن ریخته را نذر امامزاده کرده است. امریکاییها چندی پیش به عربستان دستور میدادند از اوپک خارج شود، ولی امروز رئیسجمهور این کشور روزانه به عربستان تلفن میکند که تولید اوپک پلاس را کاهش دهد!»
اختلاف ذاتی با عربستان
نماینده اسبق ایران در تشریح اختلافات میان مکزیک و اوپک که عربستان را بسیار خشمگین کرده بود، اظهار داشت: «در اوپک مکزیک از جمله کشورهای غیراوپکی است که از همان روزهای قدرتگیری اوپک بهعنوان عضو ناظر در جلسات اوپک شرکت میکرد، ولی نکته مهم این است که تصمیمات و رویکردهای این کشور در همراهی با سازمان کشورهای صادرکننده نفت مبتنی بر دولتهایی بود که در مکزیک بر رأس کار بودند. هرگاه دولتهایی با خطمشی چپگرایانه بر سرکار بودند این کشور برخلاف نظرات عربستان حرکت میکرد و هرگاه دولتهای راستگرا بر رأس کار میآمد، روابطش با ریاض بهبود مییافت. دقیقاً شبیه ونزوئلا با این تفاوت که ونزوئلا بنیانگذار اوپک و عضو اصلی این سازمان بود، ولی مکزیک از این امتیاز برخوردار نبود.»
برکشلی ادامه داد: «در دهه ۸۰ که اوپک از سایر کشورها دعوت کرد برای ساماندادن به وضعیت قیمت در کنار اوپک باشند، مکزیک نخستین کشوری بود که در جلسات حضور پیدا میکرد. مکزیکیهای چپگرا رابطه بدی با اعراب دارند و اعضای عرب این سازمان را سربار میدانند که در اغلب اوقات برخلاف نظرات آنها عمل میکردند، چه در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی و چه امروز که به اوپک و به عبارتی بهتر، عربستان فشار میآوردند و این کشورها را عامل امریکا میدانستند؛ منظور از فشار، چوبی است که لای چرخ این سازمان و توافق میگذارند.»
وی تصریح کرد: «مکزیک نخستین کشوری بود که نفت خود را ملی کرد، اما سالها بعد از ملیشدن صنعت نفت مکزیک، شرکتهای امریکایی راهی این کشور شدند و بهتدریج سرمایهگذاری کلانی را در نفت این کشور انجام دادند تا مکزیک مانند ایران، عربستان، عراق و ونزوئلا صاحب یک شرکت ملی نفت به معنای واقعی آن باشد. مانند نیجریه که بخشی از نفتش کاملاً در اختیار شرکتهای خارجی است و این کشور نمیتواند درباره کل تولید نفت خود متعهد باشد.»
یک نمایش برای دعوا
وی با بیان اینکه باید گفت مکانیزم بازاریابی و قیمتگذاری مکزیک با همه کشورها متفاوت است، اضافه کرد: «پمکس یکی از معدود کشورهای نفتی است که از «هج» برای فروش نفت خود استفاده میکند. مکزیک نفت خود را پیشفروش میکند و، چون خود را متعهد به تأمین نفت پیشفروشش میداند، در حوزه توافقهای اوپکی و غیراوپکی با وسواس بیشتری در صحنه حاضر میشود.»
وی در پایان تأکید کرد: «درباره اختلاف عربستان و مکزیک برای کاهش تولید هم باید توجه داشت عربستان برای اینکه نشان دهد در دنیای نفت «آقایی» میکند، روی مکزیک دست گذاشت و اختلافات با این کشور را محلی برای نشاندادن قلدری خود نشان داد، چون اساساً نمیتواند چنین وضعی را در جلسات رسمی با روسیه و سایر تولیدکنندگان اصلی داشته باشد. یک عضو ضعیف اوپک پلاس را که اختلافات ریشهای با هم دارند را انتخاب کرد و درنهایت همهچیز با ورود امریکا نهایی شد.»
چند ابهام
نماینده سابق ایران در اوپک هم در گفتگو با تسنیم از احتمال افت بیشتر قیمت نفت در صورت عدم پایبندی کشورها به توافق کاهش تولید خبر داد و گفت: «توافق کاهش ۱۹ میلیون بشکهای عرضه جهانی نفت دارای ابهامات و ایراداتی است.»
سیدمحمدعلی خطیبی با بیان اینکه «کاهش ۱۵ میلیون بشکهای عرضه مازاد جهانی نفت به تنهایی از سوی اوپک پلاس قابل تحقق نبوده»، اظهار کرد: در نشست روز پنجشنبه شاهد بودیم، اوپک پلاس برای دو ماه پیشروی میلادی بر این اصل توافق داشت که ۱۰ میلیون بشکه از عرضه روزانه نفت کم کند و برای باقیمانده سال نیز ۸ میلیون بشکه کاهش دهد و طی مذاکراتی که صورت گرفت، قرار بر این بود کشورهای امریکا، برزیل، آرژانتین، نروژ و کانادا نیز مجموعاً ۵ میلیون بشکه از عرضه خود را کاهش دهند.
نماینده اسبق ایران در اوپک با بیان اینکه «تا قبل از برگزاری دهمین نشست اوپک پلاس در شامگاه یکشنبه، توافقات خیلی امیدوارکننده نبود»، گفت: در نشست اخیر اوپک پلاس توافقی که حاصل شد مبنی بر کاهش ۱۹ میلیون بشکهای عرضه روزانه نفت در جهان بود.
نماینده سابق ایران در اوپک با بیان اینکه «این توافق کاهش ۱۹ میلیون بشکهای عرضه جهانی نفت دارای ابهامات و ایراداتی است»، افزود: یکی از ابهاماتی که وجود دارد، این است ظرفیت روزانه تقاضا برای ذخیرهسازی نفت وجود ندارد چراکه اکثر ذخیرهسازیها پر شده و ظرفیت خالی در این بخش به میزان روزانه ۳ میلیون بشکه و برای مدت دو ماه وجود ندارد و به این مسئله باید با تردید نگاه کرد.
وی بیان کرد: یکی از ایرادات این توافق این است که کاهش ۷/ ۹ میلیون بشکهای عرضه روزانه نفت از سوی اوپک پلاس بر مبنای اکتبر ۲۰۱۸ است که در آن زمان روسیه و عربستان بیشترین میزان تولید و عرضه نفت را داشتند، در حالی که مبنای این توافق کاهش عرضه، میبایست آخرین وضعیت تولید و عرضه نفت این کشورها تعیین میشد؛ از این رو این میزان کاهش ۷/ ۹ میلیون بشکهای یک کاهش واقعی محسوب نمیشود.
خطیبی با بیان اینکه «وجود همین ابهامات و ایرادات موجب شد که شاهد عکسالعمل قوی از سوی بازار نباشیم»، گفت: «باید منتظر باشیم و ببینیم در ماه میچه مقدار از این کاهشها عملی میشود و اگر در عمل، این کاهشها عملیاتی شود، بازار این مسئله را جدی میگیرد و شاهد افزایش شیب تغییر قیمتها خواهیم بود.»
نماینده اسبق ایران در اوپک با بیان اینکه «کاهش ۱۹ میلیون بشکهای عرضه روزانه نفت در صورت تحقق، یک کاهش بیسابقه در بازار جهانی نفت خواهد بود»، گفت: «همیشه توافقات کاهش عرضه در حدود ارقام یک تا دو میلیون بشکه بوده و اگر ۸۰ تا ۹۰ درصد این کاهش ۱۹ میلیون بشکهای نیز محقق شود، شاهد واکنش مثبت بازا و ترمیم نسبی قیمتها خواهیم بود.»
