باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا که طی 9 ماه گذشته موضعگیریهای مهم او در قبال ایران زبانزد عام و خاص شده، عصر جمعه در واکنش به تأسیس جدیدترین مرکز غنیسازی توسط ایران تاب از کف داد و برای اولین بار هشدار داد که کاخ سفید امکان استفاده از نیروی نظامی علیه ایران را منتفی نمیداند.
اوباما طی کنفرانس مطبوعاتی که در پایان اجلاس گروه 20 در پیتزبورگ برگزار شد، تهدید کرد: من همیشه گفتهآم که ما هیچکدام از گزینهها را حدف میکنیم اما تأکید میکنم که برای من روشهای دیپلماتیک ارجع هستند. رئیس جمهور آمریکا مدعی شد که تهران در ملاقات اکتبر در ژنو باید در رابطه با احداث کارخانه جدید غنیسازی اورانیوم در ایران حداکثر شفافیت را نشان دهد.
اوباما ایران را به اتخاذ تحریمهای نیش زننده تهدید کرد و البته مدعی شد که اتخاذ چنین گزینهای در حالتی خواهد بود که ایران برنامه هستهایاش را متوقف نکرده و به چیزی که او آن را «تعهدات بینالمللی»، خواند عمل ننماید.
البته اوباما دیروز به فاصله یک روز بعد از صحبتهای تهدیدآمیزش، ژست دیپلماسی را هم به سخنانش مخلوط کرد و در گفتوگوی هفتگی با رادیوی آمریکا گفت که همچنان به گفتوگوی «جدی و معنادار» با ایران متعهد است.
رئیس جمهور آمریکا اضافه کرد: ایران اول باید به طور کامل با بازرسان تسلیحاتی بینالمللی صلح همکاری کند و برای نشان دادن ثبات صلحآمیز خود اقدامهای جدی انجام دهد.
آن چیزی که به گفته اوباما «تأسیسات مخفی زیرزمینی» نامیده میشود، همچنان یک چالش جدی برای رژیم کنترل تسلیحاتی بینالمللی محسوب میشود.
نکته جالب توجهی که روزنامه واشنگتن تایمز به آن اشاره کرد، این است که دولت اوباما از قبل اطلاع داشت که ایران دومین مرکز غنیسازیاش را ساخته است، ولی در چارچوب یک استراتژی 9 ماهه برای فشار بر ایران در نقطه اوج از افشای آن خودداری کرده است.
یک مقام بلندپایه کاخ سفید به واشنگتن تایمز گفت: اگر چه کاخ سفید از ساختن دومین کارخانه غنیسازی اورانیوم ایران قبل از ورود اوباما به کاخ سفید در ماه 15 نویه آگاه بود، ولی تا تا زمانی که مقامهای آمریکایی اقدامات دیپلماتیک گسترده را انجام دهند، منتظر ماند تا آن را مانند یک بمب خبری علنی کند. خود اوباما هم روز جمعه تأیید کرد که از تأسیسات ایران آگاه بوده است.
ایالات متحده از دیرباز از وجود تاسیسات تولید سوخت اتمی آگاه بود و ایران آن را سالها از بازرسان مخفی نگاه میداشت.
صحبتهای اوباما و گزارش واشنگتنتایمز این است که آمریکاییها طی 9 ماه گذشته نوعی دیپلماسی تشدید شونده فشار بر ایران را دنبال کردهاید. که مذاکره تعدیل طرح سپر موشکی اوباما، معامله با روسیه، سخنرانی اوباما در مجمع عمومی همگی اجزای متفاوت این استراتژی هستند.
متحدین اوباما بین روسای جمهور فرانسه، انگلیس و آلمان نیز طی چند روز گذشته در آستانه مذاکره 1+5 در همین چارچوب قابل ارزیابی است.
دیوید ملیبند وزیر خارج انگلیس روز گذشته از منتفی دانستن اقدام نظامی علیه ایران اجتناب کرد ولی گفت که کشورش 100 درصد به حل و فصل دیپلماتیک مسأله هستهای ایران متعهد است. او گفت: ما همیشه 100 درصد وجه دیپلماتیک متعهد هستیم. من (در عین حال) فکر میکنم بسیار مهم است که ما به جنبه دیپلماتیک پایبند باشیم زیرا چند دیپلماتیک تعامل از یک سو و فشار از سوی دیگر، در حال حاضر با تعامل آمریکا در حال تجربه است.
رژیم صهیونیستی هم سعی کرد که از بحث کار مرکز دوم غنیسازی به عنوان اهرم فشار علیه ایران استفاده کند و ادعا کرد که این تأسیسات نشان میدهد دهد که ایران به دنبال ساخت بمب اتمی است.
لیبرمن وزیر خارجه رژیم صهیونیستی گفت: ما با آشکار سازی اخیر متعجب نشدیم زیرا از قبل هم گفته بودیم که ایران فعالیتها هستهایاش را با اهداف نظامی توسعه میدهد و اکنون این واقعیت ثابت شد.
سیگنالهای متناقض از منابع یکسان
ناظران سیاسی معتقدند ایالات متحده و متحدین اروپاییاش به همراه تلآویو در عین حال که تلاش میکنند در آستانه مذاکرات فشار بر ایران را به نقطه اوج خود برساند تا تهران در سر میز مذاکرات حاضر به مصالحه شود ولی در عین حال سعی میکنند به شکلی پیش بروند که اصل مذاکره نیز دچار ابهام نشده و تهران به یکباره از آن کنارهگیری نکند.
در همین چارچوب وزیر دفاع آمریکا روز جمعه در گفتوگو با سیانان اعلام کرد: گزینه نظامی علیه ایران تنها اتلاف زمان به مدت یک تا سه سال و یا حتی بیشتر است.
رابرت گیتس، اعلام کرد: با استفاده از دیپلماسی میتوان کشورهای اسلامی را تشویق به توقف برنامه هستهای کرد.
وی ضمن مخالفت با هرگونه دخالت نظامی در کشورهای اسلامی مدعی شد: ایران باید درک کند که وجود تأسیسات هستهای خطری برای امنیت این کشور به شمار میرود و تنها از این طریق میتوان تهران را وادار به توقف برنامه غنیسازی اورانیوم کرد.
فرانکو فراتینی وزیر امور خارجه ایتالیا هم دیروز گفت: اگر اسراییل به ایران حمله کند از حمایت جامعه جهانی برخوردار نخواهد بود چراکه چنین حملهای فاجعه بار خواهد بود.
به گزارش روز شنبه ایرنا به نقل از آنسا، فراتینی روز گذشته در جریان کنفرانس خبری در نیویورک در پاسخ به این سؤال که در صورت حمله اسراییل به ایران رفتار ایتالیا و جامعه جهانی چگونه خواهد بود؟ افزود: جامعه بینالمللی از حمله احتمالی اسراییل علیه ایران حمایت نخواهد کرد چرا که حمله نظامی علیه ایران برای جهان فاجعهبار خواهد بود.
وی که کشورش ریاست دورهای جی8 را بر عهده دارد افزود: اسراییل درباره امکان موفقیتآمیز بودن مذاکرات با ایران تردید دارد اما جامعه بینالمللی معتقد است که باید شانس دیگری به مذاکرات با ایران داده شود که البته نباید تا ابد به طول انجامد.
در عین حال مقامهای غربی سعی میکنند طوری رفتار نکنند که اگر مذاکرات هفته آینده به نتیجه نرسید همه چیز تمام شده قلمداد شود.
در حالیکه پیش از این مهلت پایان سپتامبر برای برنامه هستهای ایران مشخص شده بود ایتالیا که ریاست دورهای گروه هشت را بر عهده دارد، اعلام کرد که این گروه تا پایان سال جاری میلادی برای حل برنامه هستهای ایران زمان تعیین میکند.
«فرانکو فراتینی» خواستار فرصت دادن به ایران برای حل برنامه هستهای این کشور شده و درعین حال گفت که این مدت تا ابد نخواهد بود.
وی در گفتوگویی تلویزیونی در حاشیه شصت و چهارمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل تأکید کرد که ایران تا پایان سال جاری میلادی مهلت خواهد داشت تا برنامه هستهای خود را متوقف کند.
