نويسنده :ميترا شهبازي
تالاب انزلي از جمله معدود زيستگاههاي طبيعي شمال ايران است که سالانه جمعيت زيادي از پرندگان مهاجر را به سمت خود جذب ميکند. منطقهاي از استان گيلان که هر ساله پذيراي تعداد زيادي از گردشگران است و رونق اقتصادي را به منطقه هديه ميدهد و حالا اسير عديدهاي از مشکلات شده است. تهديدهايي که دير يا زود تالاب انزلي را به دشتي خشک شده و کانوني براي ريزگردها شمال کشور تبديل ميکند.
فرصت اندک براي احياي تالاب انزلي
درحال حاضر عوامل متعددي به عنوان تهديدي براي حيات تالاب شناخته ميشوند. در اين راستا احسان هادیپور، رییس اداره حفاظت محیط زیست انزلی ميگويد:« عواملی از قبیل ورود رسوبات، فاضلابهای کشاورزی و خانگی، تغییرات اقلیمی، گسترش شهرنشینی و البته دفع پسماند در حاشیه رودخانهها باعث شده که این تالاب عظیم رو به نابودی پیش رود.»
تالاب انزلي پيش از اين هم به دليل جولان سنبل آبي در بستر آن در معرض خطر بود و حالا مشکلاتي مهمتر از اين گياه زيبا اما قاتل و وارداتي پيدا کرده است. در اين خصوص مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان با اشاره به اينکه تالاب انزلی درسه دهه اخیر متحمل آسیبهای زیادی شده است و ورود فاضلاب از رودخانههای گوهررود و زرجوب آلودگیهای زیادی را وارد تالاب کرده است، بيان ميکند:« ورود سالانه 580 هزارتن رسوبات به این تالاب از مهمترين معضلات پيش روي تالاب محسوب ميشود.»
با اين تفاسير درحال حاضر برخي از متوليان نسبت به خشک شدن قريب الوقوع تالاب انزلي ابراز نگراني ميکنند. تالابي که اگر خشک شود، ميتواند با توجه به وسعت آن قطب اول ريزگردهاي شمال کشور شود. در اين راستا سیدکاظم دلخوش، نماینده مردم صومعه سرا ضمن اظهار نگراني در اين رابطه، ميگويد:« همه افرادی که در سه قوه مسئولیت دارند باید بدانند که تالاب انزلی در حال خشک شدن است. لطفا دست بر روی دست نگذارید تا این تالاب نیز به وضعیت دریاچه ارومیه دچار نشود.»
نابودي ظرفيت گردشگري تالاب انزلي
درحال حاضر با توجه به افزايش رسوبگذاريها در 2 سال اخير، به گفته کارشناسان ارتفاع سطح آب تالاب حدود 8.2 متر کاهش يافته است. بنابراين بيم آن ميرود که تالاب انزلي هم به سرگذشت درياچه اروميه گرفتار شود. مسئلهاي که نه تنها جلوي راه پرندگان مهاجر را ميبندد، بلکه جاذبه گردشگري شمال ايران يعني وجود تالاب 20 هزار هکتاري را هم از بين ميبرد. از اين رو دور از انتظار نيست که با خشک شدن تالاب بينالمللي انزلي ظرفيت گردشگري استان با معضل جدي روبه رو شود و اقتصادي که تاکنون به واسطه ورود مسافران به اين منطقه رونق مييافت از حرکت به ايستد. معضلي که موجي از بيکاري را براي مردم منطقه به همراه دارد و متوليان بايد هرچه سريعتر نسبت به رفع عوامل مخرب تالاب اقدام کنند.
لازم به ذکر است که هرساله بيش از حدود 40 ميليون گردشگر داخلي وارد استان گيلان ميشوند، بنابراين اگر توجهي به محيط زيست استان نشود، دور از انتظار نيست که اين تعداد گردشگر خيلي زود مقصد ديگري را براي خود انتخاب کنند. انتخاب مقصد ديگر هم از سوي گردشگران به طور حتم نتيجهاي جز افزايش بيکاري، مهاجرت مردم بومي و غيره براي استان نخواهد داشت. مسئلهاي که اگر رخ دهد، ديگر قابل جبران نخواهد بود.