آخرين آمارهاي شركت واگنسازي تهران نشان ميدهد در صورتي كه تأمين واگن مترو تهران و ساير كلانشهرهاي كشور به اين مجموعه واگذار شود، ظرفيت واگنسازي تهران به مرز 85 درصد خواهد رسيد اما تنها دو قرارداد دولت و شهرداري تهران يكي با كشورهاي اروپايي و ديگري با چينيها باعث شد تا از حركت شركت واگنسازي تهران كاسته شود و نبايد فراموش كرد كه بوميسازي مترو به نوعي حركت در مسير اقتصاد مقاومتي به حساب ميآيد كه از تبعات آلودگي هوا و مصرف بالاي سوخت و كلاف درهم تنيده ترافيك شهري خواهد كاست. بايد پذيرفت كه توسعه حمل و نقل عمومي اولويت مديريت شهري پايتخت تهران است اما نبايد توان داخلي و فرصتهاي پيش رو را در درازمدت ناديده گرفت.
جذب سرمايه براي توسعه حمل و نقل عمومي
در 100 روز اخير توسعه مترو يكي از اهدافي بود كه محمدعلي نجفي به عنوان اولويتهاي شهرداري تهران در دوره جديد از آن نام برد. به رغم اينكه شركت واگنسازي تهران تنها مجموعه فعال در اين بخش در توليد واگن مترو تهران و ساير كلانشهرهاي كشور بوده و حتي با تشكيل كنسرسيومي از ظرفيت واگنسازي ساير كارخانههاي فعال و نيمهفعال در كشور نيز استفاده شده بود اما قرارداد تأمين 2هزار واگن از سوي يك شركت سوئيسي كه توسط دولت منعقد شد ادامه فعاليت اين مجموعه را با مخاطرات زيادي روبهرو كرد. اما وعده محمدعلي نجفي شهردار تهران در ديدار با رئيس اتاق بازرگاني بينالمللي چين مبني بر خريد 1630 واگن از چشمباداميها به نوعي كمتوجهي به شركت واگنسازي داخلي در درازمدت است.
شهردار تهران گفت: هنوز ساخت خط ۶ مترو تهران تمام نشده و شركتهاي چيني از نظر زيرساختي ميتوانند در حوزه تجهيزات، سيگنالينگ و تأمين واگن خطوط ۶ و ۷ مترو كمك كنند.
محمدعلي نجفي در حاشيه ديدار با رئيس و اعضاي اتاق بازرگاني بخش خصوصي چين يكي از محورهاي اصلي برنامه شهرداري تهران را توسعه سريع شهر و جذب سرمايههاي خارجي عنوان كرد و گفت: در اين راستا هيئت بزرگي از بخش خصوصي چين در تهران حضور پيدا كردهاند و زمينههاي مختلف همكاري و سرمايهگذاري همچون حمل و نقل عمومي، مسائل زيست محيطي در حوزه پسماند و آلودگي هوا، ساخت و سازها در شهر و ايجاد اماكن بزرگ خدماتي و تفريحي و همچنين فناوري اطلاعات و فعاليتهاي دانشبنيان وجود دارد.
وي گفت: اتاق بازرگاني بخش خصوصي چين اخيراً دفتري را در تهران راهاندازي كرده كه مسئول آن دفتر را با مسئول مشاركتهاي خارجي شهرداري تهران كه اخيراً منصوب شده، آشنا كرديم تا بحثهاي كارشناسي و دقيقتر روي تكتك پروژهها انجام شود.
در جريان همكاريهاي مشترك هم طرف چيني راغب به همكاري است و هم ما علاقهمند به استفاده از سرمايه، تكنولوژي و تجربيات چين در تهران هستيم. شهردار تهران به تشريح زمينههاي همكاري و سرمايهگذاري شركتهاي چيني در بخش مترو و حمل و نقل پرداخت و گفت: هنوز ساخت خط ۶ مترو تهران تمام نشده است، به اين ترتيب شركتهاي چيني از نظر زيرساختي ميتوانند در حوزه تجهيزات، سيگنالينگ و تأمين واگن خطوط ۶ و ۷ مترو كمك كنند. وي از برقي كردن خودروها و تاكسي و اتوبوسهاي تهران به عنوان ديگر زمينه همكاري مشترك ياد كرد و گفت: چينيها درباره خطوط سريع ريلي هم كارهاي خوبي انجام دادهاند و آمادگي دارند تا در بخشي از خطوط بين شهري هم سرمايهگذاري كنند.
تهران در انتظار 2 هزار واگن جديد
هر چند شهردار تهران قرار است به منظور توسعه مترو 2هزار واگن جديد به مترو اضافه كند اما نبايد فراموش كرد كه در بلندمدت نيازهاي كشور به واگن بايد با بوميسازي و از توليدات داخلي تأمين شود بر اين اساس شهردار تهران، گفت: ما بايد حدود ۲هزار واگن جديد به تهران اضافه كنيم تا مترو بتواند جوابگوي نياز شهروندان باشد. البته افزودن واگنهاي مترو تهران نياز به برنامهريزي درازمدت دارد و با يك برنامهريزي ضربتي نميشود اين كار را انجام داد.
وي خاطر نشان كرد: فعلاً حدود هزار و ۳۰۰ واگن در مترو تهران داريم كه معمولاً حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ واگن تحت تعمير قرار دارند، تنها كاري كه براي بهبود وضعيت تا پايان سال ميتوان انجام داد آن است كه تمام اين ۱۳۰۰ واگن را سريعتر آماده كنيم و در خط نگه داريم اما در كوتاه مدت اضافه كردن واگن جديد ميسر نيست.
نجفي يادآور شد: تا پايان ديماه مناقصه خريد ۶۳۰ واگن برگزار شده و پيشنهاد شركتهاي خارجي به ما ميرسد، در ادامه حدود دو تا سه ماه طول ميكشد تا برنده نهايي را انتخاب كنيم و تازه شركتها شروع به ساخت واگنها ميكنند از اين رو فكر ميكنم تا اواسط سال آينده نميتوان تحول آنچناني براي تأمين واگن ايجاد كرد، اما در اين زمينه همه تلاش خود را به كار خواهيم بست. گفتني است شهردار تهران در ديدار شركت چيني يك لحظه به اين مسئله فكر نكرد كه دادن اين پيشنهاد و انعقاد قرارداد آن چه عواقبي براي آينده تنها شركت فعال در زيرمجموعه مديريت شهري تهران در توليد واگنهاي مترو خواهد داشت. هر چند شريك شركت واگنسازي مترو تهران يك همتاي چيني است كه بخش بازرگاني اين مجموعه را برعهده دارد اما اين خريد گسترده از كشور چين كه هميشه كيفيت محصولات آن در مجموعه متروي پايتخت سؤالبرانگيز بوده، واقعاً چه معنايي ميتواند داشته باشد. نجفي ميداند كه خزانه شهرداري تهران خالي است و از سوي ديگر تأمين واگن يكي از مشكلات خطوط مترو پايتخت است. از سوي ديگر وي به خوبي ميداند كه از فرصتهاي سرمايهگذاري در بحث توسعه حمل و نقل عمومي شهر تهران بيشتر از گذشته بايد بهره ببرد اما قرار نيست كه يك كارخانه داخلي بازار محصولات خود را بابت يك رقابت نابرابر از دست بدهد.
سرمايهگذاري خارجي براي ابرپروژههاي شهري
هر چند حضور چشمباداميها كه نه تنها بازار ايران و ساير كشورهاي آسيايي بلكه بازارهاي كشورهاي اروپايي و امريكايي را از آن خود كردهاند بسياري از صنايع كشورهاي ديگر را به ورطه ورشكستگي كشاندهاند، براي شهردار تهران خوشايند است چراكه وامهاي بينالمللي و فاينانسهاي چين تاكنون باعث اجراي ابرپروژههاي شهري و دور زدن تحريمها شده است؛ اما سؤال اينجاست كه به چه قيمتي بايد بازارهاي داخلي به عنوان يك فرصت سرمايهگذاري در يك رقابت نابرابر به قدرتهاي اقتصادي دنيا واگذار شود؟
بر اين اساس شهردار تهران در ديدار با رئيس و اعضاي اتاق بازرگاني بينالمللي چين خبر از سرمايهگذاري شركتهاي چيني توسعهاي شبكه مترو تهران داده و عنوان كرده است: درصدد برگزاري مناقصه بينالمللي براي خريد 630 واگن مترو تهران هستيم، پس از آن هم حدود 1000 واگن مترو را از چين خريداري خواهيم كرد. نكته قابل تأمل در سخنان نجفي اين است كه وي حضور رقباي چيني را به فال نيك گرفته و گفته: يكي از اصليترين محورهاي برنامه مورد نظر ما استفاده از سرمايهگذاري خارجي براي توسعه سريعتر شهر تهران است، چراكه سرمايهگذاري خارجي از نظر منابع، تكنولوژي و انتقال تجربه داراي اهميت است. كاش شهردار تهران همانطور كه حضور رفقاي چيني را به فال نيك گرفته تفألي هم براي ادامه فعاليت شركت واگنسازي تهران ميزد تا شايد حضرت حافظ عليهالرحمه با زبان عرفان مطرح ميكرد: سالها دل طلب جام جم از ما ميكرد / وآن چه خود داشت ز بيگانه تمنا ميكرد...
وي حتي در صحبتهاي خود بابت اين سرمايهگذاري وسيع چين در حوزه مترو تهران تضمين خاطر نيز داد و گفت: نكته مثبت در سرمايهگذاري شهر تهران نيز آن است كه اين سرمايهگذاريها كاملاً مورد تأييد دولت قرار دارد. به اين ترتيب در مواردي كه قراردادهايي بين دولت چين و دولت جمهوري اسلامي ايران براي حمايت و ارائه تسهيلات به سرمايهگذاران وجود دارد، ميتوانيم از آن تسهيلات نيز استفاده كنيم.
