جوان آنلاین: نشست خبری حسین ساجدی نیا رئیس ستاد مدیریت بحران کشور به مناسبت روز ملی بحران در وزارت کشور با حضور اصحاب رسانه برگزار شد.
به گزارش مهر، حسین ساجدی‌نیا، رئیس سازمان مدیریت بحران کشور، با تأکید بر ضرورت آمادگی مستمر دستگاه‌های اجرایی برای مقابله با حوادث و سوانح، گفت: مدیریت بحران مسئولیتی ملی و بین‌بخشی است و همه دستگاه‌ها باید با تمام ظرفیت خود برای خدمت‌رسانی سریع و مؤثر به مردم آمادگی داشته باشند.
وی اظهار کرد: بیستم مهرماه به‌عنوان روز مدیریت بحران نام‌گذاری شده است تا اهمیت این حوزه و نقش همه مردم و دستگاه‌های اجرایی در پیشگیری، آمادگی و مقابله با بحران‌ها بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به گذشت بیش از یک سال از آغاز مسئولیت خود در سازمان مدیریت بحران کشور افزود: در این مدت تلاش کردیم به‌جای تمرکز بر اطلاع‌رسانی درباره برنامه‌ها، اقدامات را پیش ببریم و پس از انجام کار، نتایج آن را به اطلاع مردم و رسانه‌ها برسانیم.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با تأکید بر ماهیت بین‌بخشی و فرابخشی این سازمان تصریح کرد: اگرچه سازمان مدیریت بحران به‌تنهایی از نظر نیروی انسانی و امکانات، ظرفیت محدودی دارد، اما از توان و ظرفیت گسترده دستگاه‌های اجرایی کشور، از جمله وزارتخانه‌ها، جمعیت هلال‌احمر، اورژانس و سازمان آتش‌نشانی برای ارائه خدمات به هموطنان بهره می‌گیرد.
ساجدی‌نیا ادامه داد: مدیریت بحران زمانی می‌تواند مأموریت خود را به‌درستی انجام دهد که همه دستگاه‌ها در چارچوب وظایف خود مشارکت داشته باشند و هماهنگی لازم برای مقابله با حوادث و ارائه خدمات سریع به مردم برقرار شود.
مروری بر تاریخچه مدیریت بحران در کشور
وی در تشریح روند شکل‌گیری ساختار مدیریت بحران در ایران گفت: نخستین ساختار مرتبط با دفاع غیرنظامی در سال ۱۳۳۷ شکل گرفت و در ابتدا، بیشتر بر موضوعاتی مانند مقابله با پیامدهای بمباران و حوادث طبیعی احتمالی تمرکز داشت.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور افزود: این ساختار در سال‌های بعد دستخوش تغییراتی شد و پس از وقوع حوادثی از جمله سیل، تشکیلات مرتبط با حوادث غیرمترقبه توسعه یافت. همچنین در ادامه تغییرات ساختاری دولت، مسئولیت‌ها و جایگاه این مجموعه در دستگاه‌های اجرایی تغییر کرد و در نهایت، سازمان مدیریت بحران کشور شکل گرفت.
وی با اشاره به تصویب قانون مدیریت بحران کشور در سال ۱۳۹۸ اظهار کرد: حدود شش سال از اجرای این قانون می‌گذرد و در این مدت تلاش شده است سازوکارهای قانونی مدیریت بحران در سطح کشور عملیاتی شود و ظرفیت‌های لازم برای ارتقای آمادگی در برابر حوادث توسعه یابد.
ساجدی‌نیا با اشاره به تعیین بیستم مهرماه به‌عنوان روز مدیریت بحران گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده و طی مراحل مربوط، این روز به‌عنوان روز مدیریت بحران کشور تثبیت شد تا فرصتی برای توجه بیشتر به اهمیت این حوزه، تبیین مسئولیت دستگاه‌ها و افزایش آگاهی عمومی فراهم شود.
وی افزود: هدف از نام‌گذاری این روز، تنها برگزاری مراسم نیست، بلکه باید از این فرصت برای تقویت فرهنگ آمادگی، ارتقای هماهنگی بین دستگاه‌ها و افزایش مشارکت مردم در مدیریت بحران استفاده کنیم.
آمادگی صددرصدی دستگاه‌ها؛ اولویت مدیریت بحران
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب درباره ضرورت آمادگی در برابر حوادث خاطرنشان کرد: یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی ما، تحقق آمادگی صددرصدی ستادهای مدیریت بحران در سراسر کشور است. این آمادگی تنها بر عهده سازمان مدیریت بحران نیست، بلکه همه وزارتخانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های مسئول باید در این زمینه ایفای نقش کنند.
وی با یادآوری تأکیدات مطرح‌شده پس از زلزله سرپل‌ذهاب درباره ضرورت آمادگی دائمی ستادهای بحران گفت: ستادهای مدیریت بحران باید همواره آماده باشند و مانند مرزبانانی که به‌صورت مستمر از مرزهای کشور حفاظت می‌کنند، در تمام شرایط آمادگی خود را حفظ کنند.
ساجدی‌نیا تأکید کرد: تلاش ما در دوره مسئولیت کنونی این بوده است که این رویکرد را در برنامه‌های عملیاتی سازمان و ستادهای مدیریت بحران کشور دنبال کنیم و سطح آمادگی دستگاه‌ها را ارتقا دهیم.
وی با تأکید بر اینکه خدمت‌رسانی به مردم باید محور اصلی اقدامات دستگاه‌ها باشد، گفت: مردم شایسته دریافت بهترین خدمات هستند و همه دستگاه‌های کشور باید تمام توان و ظرفیت خود را برای حفاظت از جان و مال مردم، افزایش آمادگی در برابر حوادث و مدیریت مؤثر بحران‌ها به کار بگیرند.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از اجرای برنامه‌های تحول‌گرا در حوزه مدیریت ریسک، تعیین وظایف دستگاه‌های اجرایی، توسعه زیرساخت‌های پاسخ به بحران، آمادگی برای پدیده ال‌نینو، حفاظت از جنگل‌ها و تقویت مشارکت بخش خصوصی و نیروهای مسلح در مدیریت بحران خبر داد.
وی در تشریح اقدامات سازمان مدیریت بحران کشور طی نزدیک به دو سال گذشته، با تأکید بر ضرورت ارتقای آمادگی دستگاه‌ها و بهبود خدمات‌رسانی به مردم گفت: تلاش کرده‌ایم مجموعه‌ای از اقدامات اساسی، تحول‌گرا و نوآورانه را در حوزه مدیریت بحران دنبال کنیم؛ هرچند همچنان خود را در برابر مردم مسئول می‌دانیم و معتقدیم باید اقدامات بیشتری انجام شود.
تغییر رویکرد از مدیریت بحران به مدیریت ریسک
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور نخستین محور اقدامات این سازمان را تغییر رویکرد از مقابله صرف با بحران به پیشگیری و مدیریت ریسک عنوان کرد و افزود: هدف ما این است که پیشگیری در اولویت برنامه‌ریزی‌های کشور قرار گیرد و اقدامات لازم پیش از وقوع حوادث انجام شود.
وی با اشاره به تهیه اطلس‌های موردنیاز مدیریت بحران و انجام برآوردهای مرتبط با تجهیزات و امکانات موردنیاز اظهار کرد: یکی از اقدامات مهم، تعیین و تدوین وظایف دستگاه‌های اجرایی در حوزه مدیریت بحران بوده است.
ساجدی‌نیا ادامه داد: بیش از ۹۵ درصد اقدامات مربوط به تدوین و ابلاغ دستورالعمل‌ها و تعیین وظایف دستگاه‌ها انجام شده است و وظایف دستگاه‌های مشمول ماده ۲ قانون مدیریت بحران کشور نیز در این چارچوب مشخص شده است. این موضوع در مسیر طرح و ابلاغ رسمی از طریق شورای عالی مدیریت بحران کشور قرار دارد.
توسعه زیرساخت‌های پاسخ به بحران
وی توسعه و تقویت زیرساخت‌های سازمان برای پاسخگویی به بحران‌های پیچیده را از دیگر محورهای فعالیت این مجموعه برشمرد و گفت: کشور از ظرفیت‌های انسانی، علمی و فناوری مناسبی برخوردار است و در حوزه‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری نیز اقدامات مختلفی در حال انجام است.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به نقش دانشمندان و متخصصان جوان در توسعه این ظرفیت‌ها افزود: بخشی از اقدامات زیرساختی در حال تکمیل است و در زمان مقتضی، جزئیات بیشتری از این دستاوردها اطلاع‌رسانی خواهد شد.
آمادگی دستگاه‌های امدادی برای بارش‌ها
ساجدی‌نیا با اشاره به برنامه‌ریزی برای مقابله با آثار احتمالی پیامدهای بارندگی‌ها اظهار کرد: جلسات هماهنگی برگزار شده و اقدامات لازم برای افزایش آمادگی دستگاه‌های امدادی در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: جمعیت هلال‌احمر، اورژانس و سایر مجموعه‌های امدادی برای مواجهه با شرایط احتمالی اعلام آمادگی کرده‌اند و تجهیزات و امکانات موردنیاز نیز در حال آماده‌سازی است.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با تأکید بر نقش مردم در کاهش خسارات احتمالی تصریح کرد: از مردم درخواست می‌کنیم هشدارهای صادرشده از سوی سازمان هواشناسی، رسانه ملی و سایر مراجع رسمی را جدی بگیرند و توصیه‌های ایمنی را رعایت کنند تا از بروز حوادث و خسارات جانی و مالی جلوگیری شود.
برنامه‌ریزی برای حفاظت از جنگل‌ها و منابع طبیعی
وی حفاظت از جنگل‌ها و منابع طبیعی کشور را از دیگر اولویت‌های سازمان مدیریت بحران برشمرد و گفت: در زمینه مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌ها، با سازمان منابع طبیعی و سایر دستگاه‌های مسئول هماهنگی‌های لازم انجام شده و دستورالعمل‌های مربوط نیز تهیه شده است.
ساجدی‌نیا افزود: برآورد و تأمین تجهیزات موردنیاز برای اطفای حریق در دستور کار قرار دارد و سفارش دو فروند هواپیمای اطفای حریق نیز پیگیری شده است.
وی همچنین از پیگیری قراردادهای مرتبط با تقویت ناوگان امدادی خبر داد و گفت: توسعه ظرفیت‌های پروازی و امدادی، از جمله استفاده از هواپیماها و بالگردها، برای افزایش توان پاسخگویی به حوادث دنبال می‌شود و جزئیات اقدامات انجام‌شده در زمان مقتضی اعلام خواهد شد.
تشکیل قرارگاه «ایران من» برای استفاده از ظرفیت بخش خصوصی
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و غیردولتی اظهار کرد: قرارگاه «ایران من» با هدف هم‌افزایی میان بخش خصوصی، سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های مسئول در حوزه مدیریت بحران تشکیل شده است.
وی افزود: در این چارچوب، از ظرفیت تشکل‌های مردمی، سازمان‌های مردم‌نهاد و مجموعه‌های خصوصی برای کمک‌رسانی در زمان وقوع حوادث استفاده خواهد شد.
ساجدی‌نیا با اشاره به اعلام آمادگی داوطلبان و مجموعه‌های فعال در حوزه تأمین اقلام موردنیاز، از جمله تغذیه و پشتیبانی، گفت: تفاهم‌نامه‌ها و توافق‌های لازم برای تسریع در روند امدادرسانی در شرایط بحرانی در حال انجام است تا در صورت وقوع حادثه، خدمات‌رسانی به مردم با سرعت و هماهنگی بیشتری صورت گیرد.
تقویت هماهنگی با نیروهای مسلح در مدیریت بحران
وی هماهنگی با نیروهای مسلح را از دیگر محورهای راهبردی سازمان مدیریت بحران کشور دانست و اظهار کرد: برای استفاده از ظرفیت نیروهای نظامی و انتظامی در زمان وقوع بحران، دستورالعمل‌ها و سازوکارهای هماهنگی تدوین و ابلاغ شده است.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور ادامه داد: در این چارچوب، هماهنگی‌هایی با ستاد کل نیروهای مسلح انجام شده و سازوکار لازم برای بهره‌گیری از ظرفیت ارتش، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بسیج و فرماندهی انتظامی کشور در حوزه مدیریت بحران دنبال می‌شود.
ساجدی‌نیا تأکید کرد: هدف از این هماهنگی‌ها، استفاده حداکثری از توان نیروی انسانی، تجهیزات و امکانات نیروهای مسلح برای افزایش سرعت و اثربخشی عملیات امداد و نجات در زمان وقوع حوادث است.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌ها و مشارکت مردم خاطرنشان کرد: مدیریت بحران یک مسئولیت جمعی است و افزایش آمادگی کشور، پیشگیری از حوادث و کاهش خسارات، نیازمند هم‌افزایی همه ظرفیت‌های ملی و استفاده مؤثر از توان دستگاه‌های اجرایی، نیروهای امدادی، نیروهای مسلح، بخش خصوصی و مردم است.
مرکز ملی فرماندهی و کنترل مدیریت بحران در حال ساخت است
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از برگزاری رزمایش‌های گسترده در ۱۳ تا ۱۴ استان، راه‌اندازی مرکز ملی فرماندهی و کنترل مدیریت بحران، توسعه سامانه‌های هوشمند پیش‌بینی حوادث و برنامه‌ریزی برای افزایش پوشش بیمه‌ای محصولات کشاورزی خبر داد.
وی در تشریح اقدامات این سازمان برای ارتقای آمادگی کشور در برابر حوادث و سوانح، با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی اظهار کرد: در ماه‌های گذشته، رزمایش‌ها و تمرین‌های متعددی در استان‌های مختلف کشور برگزار شده است تا ظرفیت‌ها و امکانات دستگاه‌ها در شرایط واقعی بحران ارزیابی و هماهنگی میان آنها تقویت شود.
برگزاری رزمایش‌های مدیریت بحران در ۱۴ استان
وی با اشاره به برگزاری رزمایش‌های مدیریت بحران در حدود ۱۳ تا ۱۴ استان کشور افزود: در این رزمایش‌ها، ابتدا تمرین‌های دورمیزی برای بررسی سناریوهای احتمالی برگزار می‌شود و سپس دستگاه‌های مسئول در مرحله عملیاتی، توان و امکانات خود را در میدان به کار می‌گیرند.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به رزمایش اخیر در شیراز گفت: این تمرین‌ها موجب شده است ظرفیت‌های دستگاه‌های امدادی و اجرایی در استان‌ها بهتر شناسایی شود و هماهنگی میان مجموعه‌های مختلف افزایش یابد.
ساجدی‌نیا با اشاره به تجربه امدادرسانی در جریان جنگ اخیر تصریح کرد: تمرین‌هایی که پیش از جنگ برگزار شده بود، در افزایش سرعت امدادرسانی و هماهنگی میان آتش‌نشانی، هلال‌احمر و اورژانس تأثیرگذار بود. هدف اصلی ما این است که با ارتقای آمادگی و هماهنگی دستگاه‌ها، تلفات و خسارات ناشی از حوادث به حداقل برسد.
ابلاغ دستورالعمل اسکان اضطراری آسیب‌دیدگان
وی مدیریت هوشمند اسکان اضطراری و فراهم کردن زمینه بازگشت سریع آسیب‌دیدگان به شرایط عادی زندگی را از دیگر اقدامات سازمان مدیریت بحران کشور عنوان کرد و گفت: دستورالعمل‌های مربوط به اسکان اضطراری تدوین و ابلاغ شده و در رزمایش‌های برگزارشده نیز مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
ساجدی‌نیا با بیان اینکه اسکان اضطراری نباید صرفاً به چادر محدود شود، اظهار کرد: در شرایط بحرانی باید متناسب با امکانات موجود، از ظرفیت هتل‌ها، مهمان‌پذیرها و مهمانسراهای دولتی برای اسکان مردم استفاده شود و سایر گزینه‌ها تنها در صورت نیاز مورد توجه قرار گیرند.
وی افزود: برای اسکان آسیب‌دیدگان از سطح روستاها تا شهرها و مراکز استان‌ها برنامه‌ریزی شده است و با همکاری جمعیت هلال‌احمر، سازوکارهای لازم برای اسکان سریع و مناسب مردم پیش‌بینی شده است.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور ادامه داد: در تمرین‌های انجام‌شده، ظرفیت ایجاد اسکان برای چند هزار نفر در مدت حدود یک تا دو ساعت مورد توجه قرار گرفته است تا در زمان وقوع حوادث، امکان تأمین سریع سرپناه برای آسیب‌دیدگان فراهم باشد.
افزایش پوشش بیمه‌ای محصولات کشاورزی
ساجدی‌نیا با تأکید بر ضرورت توسعه پوشش‌های بیمه‌ای برای کاهش خسارات ناشی از حوادث گفت: افزایش فرهنگ بیمه در کشور یکی از موضوعاتی است که سازمان مدیریت بحران پیگیری می‌کند.
وی افزود: در همین راستا، موضوع گسترش بیمه محصولات کشاورزی با همکاری دستگاه‌های مسئول و وزارت امور اقتصادی و دارایی دنبال شده است و پیشنهادهایی برای افزایش تعداد محصولات تحت پوشش بیمه ارائه شده است.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به پیگیری بیمه حدود ۱۷ محصول کشاورزی اظهار کرد: هدف این است که در صورت وقوع سیل و سایر حوادث طبیعی، کشاورزان بتوانند با استفاده از پوشش‌های بیمه‌ای، بخشی از خسارات خود را جبران کنند.
وی همچنین از پیگیری تسهیلات بانکی برای جبران خسارات ناشی از حوادث، به‌ویژه سیل سال گذشته در چهار استان کشور، خبر داد و گفت: در این زمینه، بانک مرکزی و تعدادی از بانک‌ها وارد عمل شده‌اند و پیگیری‌ها برای تسهیل پرداخت تسهیلات به آسیب‌دیدگان ادامه دارد.
ساخت مرکز ملی فرماندهی و کنترل مدیریت بحران
ساجدی‌نیا توسعه فناوری‌های نوین در پیش‌بینی و کاهش خطر حوادث را از اولویت‌های این سازمان دانست و گفت: در حال حاضر، ۱۹ سامانه در حوزه مدیریت بحران توسعه یافته است و سامانه‌های دیگری نیز در دستگاه‌های مختلف کشور وجود دارد که با هماهنگی‌های انجام‌شده، تجمیع اطلاعات و بهره‌گیری یکپارچه از آنها دنبال می‌شود.
وی افزود: برای ایجاد مرکز ملی پاسخ و فرماندهی و کنترل مدیریت بحران برنامه‌ریزی شده و عملیات ساخت این مرکز آغاز شده است. با تکمیل این مجموعه، امکان استفاده هماهنگ از اطلاعات و فناوری‌های موجود برای مدیریت مؤثرتر حوادث فراهم خواهد شد.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به ظرفیت متخصصان جوان و توانمندی‌های کشور در حوزه فناوری‌های فضایی و ماهواره‌ای اظهار کرد: تفاهم‌نامه‌هایی با سازمان فضایی کشور برای استفاده از این ظرفیت‌ها منعقد شده است و اجرای طرح های آزمایشی در سه استان نیز در دستور کار قرار دارد.
وی ادامه داد: استفاده از هوش مصنوعی در پیش‌بینی حوادث و تحلیل اطلاعات نیز دنبال می‌شود تا بتوان از این فناوری به‌عنوان ابزاری کمکی برای تصمیم‌گیری سریع‌تر و دقیق‌تر در مدیریت بحران بهره گرفت.
مدیریت هم‌زمان بحران‌ها در شرایط پیچیده
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به ضرورت ایجاد انسجام میان دستگاه‌ها برای مقابله با بحران‌های هم‌زمان گفت: یکی از موضوعات مهم، افزایش توان کشور برای مدیریت چند حادثه به‌صورت هم‌زمان است؛ زیرا ممکن است در یک مقطع، کشور با چند بحران در مناطق مختلف روبه‌رو شود.
ساجدی‌نیا با اشاره به وقوع سیل در چهار استان جنوبی کشور هم‌زمان با جنگ اخیر افزود: در آن شرایط، دستگاه‌های مسئول باید به‌طور هم‌زمان در چند جبهه عملیاتی فعالیت می‌کردند و همین موضوع اهمیت هماهنگی و آمادگی قبلی را نشان داد.
وی با بیان اینکه اقدامات بازسازی مناطق سیل‌زده همچنان باید با جدیت دنبال شود، اظهار کرد: با وجود دشواری‌های موجود، اقداماتی برای رسیدگی به خسارات انجام شده است و پیگیری‌ها برای تکمیل روند بازسازی و حمایت از آسیب‌دیدگان ادامه دارد.
پرداخت خسارات و تسهیلات به آسیب‌دیدگان
ساجدی‌نیا با تأکید بر ضرورت تسریع در جبران خسارات مردم گفت: یکی از اهداف ما این است که خسارات تحت پوشش بیمه در کوتاه‌ترین زمان ممکن پرداخت شود و در این زمینه، پیگیری‌هایی برای تسریع در روند رسیدگی و پرداخت‌ها انجام شده است.
وی با اشاره به پرداخت کمک‌ها و تسهیلات به آسیب‌دیدگان مناطق شهری و روستایی افزود: در چارچوب اقدامات انجام‌شده، مبالغی برای حمایت از آسیب‌دیدگان در نظر گرفته شده است؛ از جمله ۱۷۰ میلیون تومان برای واحدهای شهری و ۱۳۰ میلیون تومان برای واحدهای روستایی که البته این مبالغ به‌تنهایی پاسخگوی همه نیازهای بازسازی نیست و حمایت‌های تکمیلی نیز ضرورت دارد.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور همچنین از آغاز برآورد خسارات جنگ از روز دوم درگیری خبر داد و گفت: ارزیابی‌های کارشناسی انجام و نتایج برای طی مراحل مربوط به دولت ارائه شد و روند پرداخت هزینه‌های بازسازی نیز در حال پیگیری است.
استفاده از ظرفیت ملی برای مهار حوادث گسترده
وی با اشاره به تجربه مدیریت حادثه بندر شهید رجایی اظهار کرد: این حادثه از جمله حوادث گسترده‌ای بود که با حضور و هماهنگی دستگاه‌های مختلف، اقدامات عملیاتی برای مدیریت شرایط و مهار پیامدهای آن با سرعت انجام شد.
ساجدی‌نیا همچنین با اشاره به آتش‌سوزی جنگل‌های هیرکانی در منطقه الیت گفت: در مدیریت حوادث، سطح استانی و سطح ملی از یکدیگر تفکیک شده‌اند؛ به این معنا که در حوادث استانی، استانداران و مدیران بحران استان مسئولیت اصلی را بر عهده دارند، اما در حوادثی که ابعاد ملی پیدا می‌کنند، سازمان مدیریت بحران کشور برای هماهنگی و بسیج ظرفیت‌های ملی وارد عمل می‌شود.
وی افزود: در عملیات مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌ها، ظرفیت‌های هوایی و زمینی نیروهای مسلح، فرماندهی انتظامی، وزارت دفاع و جمعیت هلال‌احمر به کار گرفته شد تا امکانات و تجهیزات موجود برای مهار آتش و پشتیبانی از عملیات به‌صورت هماهنگ مورد استفاده قرار گیرد.
