زنان در لباس پليس

مريم زاهدي

تا همين چند سال پيش پليس شدن آرزوي پسر بچه‌ها بود، اما حالا بانوان ايراني هم در كنار مردان بخشي از بار برقراري نظم و امنيت را در نيروي انتظامي بر دوش دارند و 4 درصد پليس كشور را زنان تشكيل مي‌دهند كه به رغم كم تعداد بودن نسبت به مردان پليس توانسته‌اند خوش بدرخشند.
در ايران پليس زن از سال 1345 آغاز به كار كرد. قبل از انقلاب تعداد پليس زن كم بود و فعاليت‌هايي مانند ايستادن سر چهارراه‌ها براي رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي برايشان تعريف شده بود. پس از انقلاب نوع پوشش و مشاغل پليس زن تغيير كرد و زنان پليس در مشاغل اداري فعاليت ‌مي‌كردند، اما ديگر در نيروي انتظامي افسر پليس زن حضور نداشت. با اين وجود ضرورت وجود زنان افسر در مواردي ضروري احساس مي‌شد. به همين دليل سال 1377 نيروي انتظامي اصلاحيه‌اي به مجلس فرستاد و مجلس تصويب كرد نيروي انتظامي افسر پليس زن را به صورت نظامي و انتظامي به‌كار گيرد. در نتيجه، اولين دوره پليس زن با يونيفرم نظامي از سال 78 از طريق كنكور وارد دانشكده پليس شد. از همان ابتدا قرار شد زنان پليس تنها براي رفع نيازهاي زنان و كودكان و در مشاغلي كه از بعد شرعي، روحي و فرهنگ اسلامي و ايراني ضرورت دارد حضور داشته باشند.
به كارگيري زنان در نيروي پليس اما در دنيا سابقه‌اي طولاني دارد و براي نخستين بار  به امريكا باز مي‌گردد.
در قرن نوزدهم ميلادي گروهي از زنان براي كنترل زنان و كودكاني كه در مراكز اصلاح و تربيت بودند در امريكا استخدام شدند. در سال 1908 اولين بازرس پليس زن امريكا با نام «لولا بالدوين» در شهر پورتلند آغاز به كار كرد، اما وظيفه وي پيشگيري از جرائم و امور اجتماعي بود و لباس فرم مخصوص و سلاح نداشت. هم اكنون 13 تا 14 درصد از كل نيروي پليس امريكا را پليس زن تشكيل مي‌دهد.
 در انگلستان اولين افسران پليس زن فعاليت خود را از سال 1919 آغاز كردند و پس از چند سال وقفه، در سال 1923 ميلادي دوباره 50 پليس زن بار ديگر جذب نيروي پليس شدند كه از قدرت لازم براي حضور در عمليات‌ها و دستگيري مجرمان برخوردار بودند.
به كارگيري پليس زن اما تنها در كشورهاي اروپايي و امريكا نيست و بسياري از كشورهاي اسلامي هم از وجود زنان در نيروهاي امنيتي و پليس بهره مي‌برند.
در بنگلادش پليس زن از چند دهه قبل فعاليت خود را با شش نيرو آغاز كرد، اما اكنون تعداد پليس زن اين كشور به 6هزار نفر رسيده است كه حدود 5 درصد از كل پليس اين كشور را شامل مي‌شود.
در مالزي هم استخدام پليس زن از سال 1955 آغاز شد و زنان در سمت‌هاي دانشجو، معاون و سرپرست نيروي پليس، بازرس، پاسبان و پليس خارجي فعاليت مي‌كنند. تركيه، اردن، بحرين و پاكستان هم از ديگر كشورهاي اسلامي هستند كه زنان پليس در آنها فعاليت دارند.
نقش آفريني پليس زن در ايران با آنچه در فيلم‌ها نشان مي‌دهند كمي متفاوت است. فرودگاه‌ها و مبادي ورودي و خروجي كشور، بازرسي گذرنامه، بازرسي بدني، بازرسي وسايل، بدرقه متهم و بازديد از مكان‌هاي مختص زنان، از جمله مواردي است كه با حضور پليس زن به انجام مي‌رسد. علاوه بر اين رسيدگي به تخلفاتي كه در مكان‌هاي مخصوص زنان مانند آرايشگاه يا مركز زنانه ديگر گزارش شود، با ورود پليس زن همراه است يا اگر تجمعاتي صورت گيرد، امنيت آن تجمعات با زنان پليس است. همچنين زنان پليس در كلانتري‌ها براي رسيدگي به شكايات زنان و مشاوره‌دادن به آنها حضور دارند.
در كشور ما دانشكده‌كوثر در دانشگاه علوم انتظامي امين قرار دارد كه به عنوان تنها دانشكده پليس زن ايران به تربيت پليس زن مي‌پردازد و هر ساله دختران علاقه‌مند به پليس‌شدن در ايران، به اين دانشكده وارد مي‌شوند؛ دختراني با رتبه‌هاي برتركنكور كه پليس شدن و سهم داشتن در برقراري نظم و امنيت را بر هر شغل ديگري ترجيح مي‌دهند.