
احمد كاظمزاده
با آزادسازي كامل موصل از چنگ داعش اولويتهاي جديدي مطرح ميشود. اين اولويتها در ابعاد مختلف نظامي، امنيتي، سياسي، اقتصادي و حتي فرهنگي قابل بررسي است. در عرصه نظامي مهمترين اولويت حفظ و تثبيت پيروزيهاي نظامي است. اين پيروزي به سختي و با هزينه زياد بهدست آمده است و با توجه به اينكه داعشيها و حاميان منطقهاي و خارجي آنها شكست سنگيني را متحمل شدهاند، لذا به نظر ميرسد باز به سنگاندازيهاي خود ادامه خواهند داد و همين امر ايجاب ميكند دولت عراق و نيروهاي مؤثر در آزادسازي موصل همچنان به همكاريهاي خود براي حفظ و تثبيت پيروزي بهدست آمده ادامه دهند و حتي لحظهاي غافل نشوند. اولويت بعدي كه باز در عرصه نظامي جلب توجه ميكند، استمرار عمليات نظامي براي آزادسازي باقيمانده اراضي اشغالي آن در حويجه، تلعفر و بخشهايي از استان الانبار است كه در اين زمينه به ترتيب همكاري حكومت اقليم عراق، تركيه و امريكا مورد نياز است.
در عرصه امنيتي نيز اولويتهاي جديدي مطرح است و در واقع ميتوان گفت اهميت اين حوزه در مرحله پساموصل به مراتب بيشتر است و به همان ميزاني كه از سهم و نقش عمليات نظامي كاسته ميشود به همان ميزان و شايد بيشتر به اهميت حوزه امنيتي افزوده ميشود. با توجه به اينكه تعدادي از داعشيها با تغيير ظاهر در بين مردم و آوارگان پخش شدهاند و دنبال فرصتي مناسب براي عمليات ميگردند، لذا شناسايي اين افراد و تحويل آنها به دادگاه يكي از اين اولويتها در عرصه امنيتي است. همچنين با توجه به اينكه داعش از برخي از افراد بومي موصل براي اشغال و استمرار آن استفاده كرد، لذا شناسايي اين افراد پيش از بازسازي موصل نيز در دستور اولويتهاي امنيتي پساموصل قرار دارد. در عرصه سياسي نيز حفظ وحدت بين نيروهاي مؤثر در مبارزه با داعش و تروريسم تكفيري مهمترين اولويت در مرحله پساموصل محسوب ميشود.
اين موضوع از آن جهت حائز اهميت است كه آن دسته از بازيگراني كه از طريق داعش و تروريسم تكفيري به اهداف خود در عراق دست نيافتهاند (و در رأس آن ميتوان به رژيمصهيونيستي و عربستان اشاره كرد) امكان دارد در مرحله پساموصل به تلاشهاي تفرقهافكنانه جديدي دست بزنند و به نظر ميرسد تمركز كار و تلاشهاي خود را بر تحريك حكومت اقليم براي پيگيري همهپرسي استقلال قرار خواهند داد. در عرصه اقتصادي نيز قاعدتاً بخش عمدهاي از بودجه عراق صرف بازسازي موصل خواهد شد كه طبق برخي برآوردها بيش از 100 ميليارد دلار هزينه خواهد داشت اما از اين مهمتر سروسامان دادن كساني است كه از خانه و كاشانه خود آواره شدهاند. در نهايت ميتوان به حوزه فرهنگي و آموزشي اشاره كرد كه مهمترين اولويت در اين بخش پالايش فكري و ذهني كودكاني است كه در چند سال گذشته تحت تأثير آموزشهاي اجباري و انحرافي داعش قرار داشت و داعش اين افراد را براي سالهاي بعد تربيت ميكرد و قصد داشت از آنها در عملياتهاي انتحاري و تروريستي استفاده كند كه خوشبختانه با آزادسازي موصل تلاشهاي داعش در اين بخش ناتمام ماند.
در مجموع از آنچه گفته شد مشخص ميشود كه هر چند آزادسازي موصل گامي بسيار بزرگ در عرصه مبارزه با تروريسم تكفيري بود و دولت عراق در اين عرصه پيروزي بزرگي بهدست آورد اما اين پايان كار نيست و هنوز براي مرحله پساداعش كارهاي زيادي باقي مانده است كه بايد انجام شود.