حق حيات از اولين و لازمترين حق انسانهاست و بدون اين حق كرامت و ارزش انساني و آزادي آن حفظ نميشود تا زماني كه حق حيات را بر انسان لازم ندانيم؛ ديگر نميتوان از عدالت، آزادي، برادري و برابري سخني به ميان آورد. ولي متأسفانه با نگاهي به صفحات حوادث روزنامهها، روزي را نميتوان يافت كه از وقوع قتل يا قصاص قاتل مطلبي ننوشته باشند.
شدت قباحت اين جرم به اندازهاي است كه احساسات جمعي يك جامعه را تا مدتها درگير ميكند. قتل پديدهاي است كه در كتاب آسماني ما به شدت نكوهش شده است تا بدانجا كه فاعل آن هرگز مشمول رحمت الهي نخواهد شد.
انجام قتل، براي جامعه تبعات هولناكي به دنبال دارد و به طور خاص امنيت و احساس امنيت يك جامعه را تحتتأثير قرار ميدهد و مردم تا مدتها احساس ناامني و تشويش خاطر خواهند كرد و مهمتر اينكه ترميم اين خلأ رواني در جامعه نيازمند زماني طولاني بوده است و صرف هزينههاي هنگفتي را ايجاب خواهد كرد.
آنچه موجب ميشود كه ما شاهد وقوع اين جرم خشن در جامعه باشيم، كاهش آستانه تحمل مردم به خصوص جوانان و نوجوانان است؛ به طوري كه در برابر هر حادثهاي، از خود واكنش تند و در مواردي نابخردانه نشان ميدهند. حتي اگر سلاح سردي هم به همراه داشته باشند از آن استفاده ميكنند. در حالي كه حمل سلاح سرد يا گرم توسط شهروندان ممنوع است؛ زيرا پليس هر كشوري متولي و ايجاد كننده امنيت شهروندان آن كشور است و افراد جامعه نيازي ندارند كه براي برقراري امنيت وسيلهاي دفاعي با خود حمل كنند.
از جمله مهارتهايي كه در اين مواقع مؤثر واقع ميشود مهارت كنترل خشم است. مهارتي كه با صرف زمان بسيار كمي، فوايد بسيار زيادي را به ارمغان خواهد آورد. انتظار اين است كه هنگام مواجهه با مسائلي كه باعث برانگيخته شدن عصبانيت ميشود از بروز عصبانيت خود به صورت ناگهاني و انفجاري جلوگيري كنيد.
مطمئن باشيد هنگام خشم، هميشه اولين راهي كه به ذهن ميرسد بهترين راه نيست، بنابراين با به تعويق انداختن خشم ميتوانيد بهترين راه را برگزينيد. بنابراين اگر عصباني شديد با شمردن از ۱ تا ۵۰ واكنش خود را در برابر شرايط موجود به پس از رفع شدن عصبانيتتان موكول كنيد.
در لحظه عصبانيت چند نفس عميق بكشيد؛ اين كار باعث خونرساني بهتر به سلولها و بافتهاي بدن و فعاليت بهتر مغز ميشود؛ در نتيجه قادر خواهيد بود بهتر مشكل خود را بررسي كنيد و چگونگي مقابله واقعبينانه را با آن بيابيد. همين طور وقتي از دست فردي يا چيزي عصباني ميشويد، براي لحظهاي با خود تأمل كنيد كه آيا ارزش دارد خود را به خاطر مسائل و مشكلات جزئي و پيشپا افتاده عصباني كنيد.
بسياري از مواقع با چشمپوشي از برخي مسائل يا رفتارها ميتوان خود را از افتادن در دام عصبانيت نجات داد. به عنوان مثال: اگر كسي در محيط كار با شما رفتار ناعادلانهاي داشت به جاي غصهخوردن و سركوب كردن خشمتان، بهسادگي از كنار آن بگذريد و به خاطر آن اعصاب خود را فرسوده نكنيد.
برخي چيزها را نميتوان تغيير داد؛ گاهي بايد به جاي عصباني شدن وضعيت كنوني را پذيرفت و با آن سازگاري پيدا كرد. در اين صورت لازم است شيوههاي مقابله با مشكلات را ياد بگیرید يا با آنها سازگار شويد. توصيه ميشود در هنگام خشم به هيچ وجه عجولانه تصميم نگيريد. زيرا هنگام عصبانيت با عقل و منطق تصميم نميگيريد.
*معاون اجتماعي فرمانده انتظامي تهران بزرگ 
