مسكو با سنگ كردي 3 هدف مي‌زند

روسيه اصرار دارد كردهاي سوريه به عنوان اپوزيسيون در مذاكرات صلح ژنو شركت كنند. به نظر مي‌رسد مسكو با اين اقدام سه هدف متفاوت را دنبال مي‌كند. يكي از اين اهداف تحت فشار قرار دادن تركيه است. آنكارا كردهاي سوريه را كه عمدتاً در قالب «يگان‌هاي مدافع خلق» گردهم آمده‌اند تروريست مي‌نامد و قدرت‌يابي آنها را در جوار مرزهاي جنوبي خود به عنوان يك تهديد امنيتي حياتي تلقي مي‌كند و به همين دليل رهبران تركيه تشكيل منطقه‌‌اي كردي در شمال سوريه را «خط قرمز» خود اعلام كرده‌اند كه هرگز آن را تحمل نخواهند كرد اما پس از سرنگوني يك بمب‌افكن روسي توسط جنگنده‌هاي تركيه، مسكو تقويت كردها را به عنوان يكي از ابزارهاي انتقام خود در دستور كار خود قرار داده است و از آن زمان تاكنون نيروهاي كرد موفق شده‌اند مناطق بيشتري را به كنترل خود درآورند. حضور كردها در مذاكرات ژنو در حالي كه تسلط خود را در شمال سوريه توسعه داده‌اند مي‌تواند به عنوان گام ديگري جهت تحقق كابوس آنكارا در شمال سوريه محسوب شود و به همين دليل مقامات تركيه به شدت با حضور كردها در مذاكرات ژنو به عنوان اپوزيسيون مخالفت كرده‌اند. احمد داووداغلو نخست وزير تركيه اخيراً طي مصاحبه‌اي گفت كه «حزب اتحاد دموكراتيك اپوزيسيون واقعي نيست» و براي اعضاي جامعه بين‌الملل يك «اشتباه» خواهد بود، اگر بر قرار گرفتن كردها در ميان «شورشيان» اصرار كنند. نخست وزير تركيه تأكيد كرد كه «روسيه بر اين مسئله اصرار مي‌كند. آنها مي‌توانند در كنار رژيم قرار بگيرند اما نه در كنار اپوزيسيون.» به نظر مي‌رسد هدف دوم روسيه از اصرار بر حضور كردها به عنوان اپوزيسيون در مذاكرات، تلاش براي افزايش وزنه خود در ميان اپوزيسيون و همزمان به چالش كشيدن ليستي است كه عمدتاً توسط عربستان سعودي تهيه شده است. رياض اخيراً ليستي از افرادي را تهيه كرده است كه بايد به عنوان نمايندگان معارضان در مذاكرات ژنو حضور داشته باشند. روسيه علاوه بر انتقاد از قرار گرفتن نام كساني در اين ليست كه متعلق به گرو‌ه‌هاي تروريستي هستند تأكيد دارد كه بايد تغييراتي در اين ليست اعمال شود و نام كردها نيز در آن آورده شود. روز جمعه رويترز از قول يك ديپلمات روسي نقل كرد: «اگر در هيئت فعلي معارضان تغييراتي ايجاد نشود يا اگر اين هيئت گفت‌وگوها را ترك كنند، مسكو به جاي معارضان از هيئتي جايگزين براي گفت‌وگو با دولت «بشار اسد» حمايت خواهد كرد.» اين ديپلمات روسي به خبرگزاري «رويترز» اعلام كرده است روسيه به دنبال يكي از اين دو گزينه‌هاست يا اينكه اعضاي هيئت عالي گفت‌وگوهاي نشست «رياض» توسعه يابد يا اينكه هيئت معارض ديگري تشكيل شود. بديهي است حضور كردها در كنار اپوزيسيون باعث مي‌شود معارضان تحت حمايت عربستان سعودي و تركيه نتوانند منسجم و يكپارچه ظاهر شوند؛ مسئله‌‌اي كه معارضان شديداً با آن مخالفت كرده‌اند و مي‌گويند كردها در موارد متعدد با دولت سوريه همكاري كرده‌اند و نيروهاي دولتي هر چند حضور كوچك در مناطق تحت كنترل كردها در شمال شرقي دارند ولي هيچ وقت امنيت آنها توسط كردها تهديد نمي‌شود، بنابراين نمي‌توان آنها را اپوزيسيون تلقي كرد. هدف سوم روس‌ها به نظر مي‌رسد ايجاد شكاف بين تركيه و امريكاست، اين دو كشور كاملاً درباره كردهاي سوريه اختلاف نظر دارند؛ امريكايي‌ها، كردهاي سوريه را تنها نيروي قابل اعتماد و توانايي مي‌دانند كه در جنگ عليه داعش مي‌توانند روي آنها حساب كنند و در طول چند ماه گذشته حمايت هوايي گسترده‌اي از كردها در قالب ائتلاف «نيروهاي دموكراتيك سوريه» به عمل آورده‌اند. اين در حالي است كه از نظر آنكارا قدرت‌يابي كردها در شمال سوريه يك تهديد امنيتي حياتي محسوب مي‌شود. در چنين شرايطي اصرار روسيه براي قرار گرفتن كردها در كنار مخالفان باعث مي‌شود امريكايي‌ها در شرايط سختي قرار بگيرند چرا كه اگر مخالفت كنند باعث كاهش اعتماد كردها به آنها خواهد شد و اگر موافقت كنند، نوعي خط قرمز متحد خود يعني تركيه را نقض كرده‌اند.