مصرف دارو به ميزان بيشتر، راهحلي موقت و غير اصولي است و اگر با همين روند پيش برويم، ديگر نميتوانيم كنترل چنداني روي بيماريهاي باكتريايي داشته باشيم و با مشكلات زيادي روبهرو خواهيم شد. از اين رو محققان دست به اقدام جالبي براي مقابله با اين معضل زدهاند.
تخمين زده شده كه سالانه 2 ميليون نفر به بيماري باكتريايي دچار ميشوند كه به حداقل يك نوع آنتي بيوتيك مقاومند. اين در حالي است كه حداقل 23 هزار نفر به خاطر اين بيماريها ميميرند.
اين مشكل با استفاده بيش از حد از آنتي بيوتيك براي دامها و همچنين در شيوه باليني شديدتر ميشود. اين استفاده بيش از حد همراه با سرعت پايين كشف داروهاي جديد يك تهديد در حال رشد براي سلامت عمومي است. براي حل اين معضل پژوهشگران از يك مدل رياضي جديد الهام گرفتهاند و دارويي ساختهاند تا از آنتيبيوتيكهاي موجود براي نابودي يا كاهش پيشرفت باكتريهاي مقاوم در برابر دارو استفاده كنند.
براساس گفتههاي مركز كنترل سرطان يكي از اقدامات اصلي براي مبارزه با بيماريهاي حاصل از باكتريهاي مقاوم بهبود استفاده از آنتي بيوتيكهاي موجود است. يك روش براي اين كار استفاده از تركيبات يا تواليهاي مختلف از آنتيبيوتيكهاست. البته با توجه به تعداد زياد آنتيبيوتيكهاي موجود اينكه به طور عملي بهترين تركيب يا توالي داروها را پيدا كنيم بسيار مشكل خواهد بود.
پژوهشگران با توسعه يك روش رياضي جديد براي آناليز مقاومت دارويي بر اين مشكل غلبه كردند. آنها نشان دادند كه توانايي باكتري براي زنده ماندن بسته به اينكه توالي آنتيبيوتيكهاي مصرف شده چگونه باشد تغيير ميكند. آنها كشف كردند كه70درصد تواليهاي مختلف از دو تا چهار آنتيبيوتيك منجر به مقاومت نسبت به داروي نهايي ميشود.
به گفته دانيل نيكهول محقق اصلي تحقيق از اين نتايج اينگونه برداشت ميشود كه در طول دوره استفاده از ترتيب صحيح آنتيبيوتيك ميتوانيم تكامل را به سمت بنبستي هدايت كنيم كه به مقاومت دارويي منجر نشود. نتايج ما به سادگي در آزمايشگاه قابل تست هستند و اگر تأييد شوند ميتوانند سريعاً در كلينيك آزمايش شوند چون تمام كمپوندها ( مواد شيميايي مركب) كه ما بررسي كرديم توسطFDA تأييد شدهاند و عموماً تجويز ميشوند. مشكل تكامل باكتريها در جهت مقاومت در برابر داروها مشابه تكامل سرطان در جهت مقابله با درمان هدفمند است و مدل رياضي كه ما ايجاد كردهايم براي هردو حالت كاربرد دارد.
پيش از اين محققان دانشگاه آكسفورد، راهكار مناسبي، به جاي توليد داروهاي جديد پيدا كردهاند؛ راهكاري كه بتوان مقاومت باكتريها را از بين برد. آنها ميگويند باكتريهايي مانند «اي كولاي» نسبت به آنتيبيوتيك، مقاومت نشان ميدهند؛ زيرا قادرند نوعي پوسته خارجي از جنس ليپيد (چربي) به دور خود ايجاد كنند كه مانند يك ديوار محافظ، از ورود آنتيبيوتيكها به درون سلول باكتري و حمله به قسمتهاي آسيبپذير آن جلوگيري ميكند.
محققان دريافتند كه براي ايجاد اين ديوار، به مجموعهاي از فعاليتهاي زيستي نياز است و اگر امكان انجام اين فعاليتها وجود نداشته باشد، يعني بتوانيم به نوعي شرايط را كنترل كنيم تا بر وفق مراد آنها پيش نرود، اين باكتريها به مرور ضعيف شده و سرانجام از بين ميروند. اميد ميرود با اين كار، ديگر در آينده هم مقاومتي از اين باكتريها شاهد نباشيم.
منبع:ساينس ديلي
