گاهي در سطح شهر شاهد مشاجره بين افراد هستيم كه در مواقعي منجر به برخوردهاي فيزيكي هم ميشود. متأسفانه صبر افراد كاهش يافته و زودرنجي، پرخاشگري و ناراحتيهاي رواني، شيوع بيشتري پيدا كرده است. شاهد اين موضوع روند رو به رشد آمار دعواهاي خانوادگي، طلاق، نزاعهاي خياباني و ضرب و جرح است كه نگرانيهايي را در جامعه به وجود آورده و مسائلي از قبيل ترافيك، ازدحام جمعيت و صرف وقت فراوان براي رسيدن به محل كار و زندگي، آن را تشديد كرده است.
درست است كه خشم اگر مقابل يك تهديد واقعي باشد، امري مطلوب است؛ چراكه انسان همواره با بهرهگيري از قوه غضبيه ميتواند در مقابله با تهديدها مقاومت كند اما هنگامي كه از كنترل خارج و تبديل به خشونت شود، ميتواند به يك حس مخرب تبديل شود.
زماني كه نزاع كه يكي از پيامدهاي خشونت است در جامعه رواج پيدا كند، بدآموزي فرهنگي صورت ميگيرد. تجربهاي كه مردم در برخورد با مسائل پرفشار دارند، حاصل دريافتشان از محيط است، آنها با مشاهده يك صحنه خشونتبار، ياد خواهند گرفت كه در شرايط مساوي همين كار را انجام دهند.
بعضي از افراد با شنيدن كوچكترين حرف يا در معرض قرار گرفتن جزئيترين محركي، زود عصباني ميشوند. وقتي مجموع فشارها در اجتماع بيشتر از آستانه تحمل افراد شود، مردم حوصله حرف زدن با همديگر را ندارند و ديگر انتظاري نيست كه به سمت حل مسائل و مشكلات خود همراه با احترام و خوش اخلاقي بروند.
نكته مهم اين است كه نبايد به بهانه محيط جامعه و حجم بالاي استرس و شرايط ايجادكننده خشونت اين اجازه را به خودمان بدهيم كه به هر دليلي عصباني شويم زيرا نميتوان از دست مردم يا چيزهايي كه عامل عصبانيت هستند، رهايي يافت يا از آنها دوري و اوقات روزانه خود را تلخ كرد، زيرا چارهاي هم جزء زندگي مسالمتآميز توأم با آرامش با ديگران وجود ندارد. وقتي مهارتهاي درست و صحيح براي عصباني نشدن را ياد بگيريم و تمرين كنيم هيچ وقت از عصبانيتمان به عنوان يك بهانه استفاده نخواهيم كرد؛ راهكارهايي مثل:آستانه تحمل خود را بالا ببريم، همواره بر خدا توكل كنيم و با ذكر و دعا آرامش قلبي خود را افزايش دهيم، تا حد امكان از عوامل استرسزا دور شويم، به نيازها و خواستههاي ديگران احترام بگذاريم، با نحوه ارتباط صحيح با ديگران آشنا شويم، از حساسيت بيش از حد در هر زمينهاي بپرهيزيم، قبل از هر تصميمي به عواقب آن فكر كنيم، در مواجهه با اين محيطها صحنه را ترك كنيم.
*معاون اجتماعي فرماندهي انتظامي تهران بزرگ
