معاون حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران معتقد است كه خودروها بايد بر مبناي ميزان آلودگي كه توليد ميكنند اجازه يابند در محدودههايي از شهر تردد كنند. به واقع خودروهايي كه كمتر آلودگي توليد ميكنند بايد بتوانند در پهنه وسيعتري از شهر اجازه تردد داشته باشند. با ورود خودروهاي جديد به معابر شهري بر ميزان آلودگي هوا بهرغم تلاشهاي صورت گرفته براي كاهش آلودگي افزوده ميشود. در اين زمينه يك كارشناس برنامهريزي شهري با استناد به گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت از آمار توليد خودرو در سال 93 گفت: بر اساس اين گزارش، در سال گذشته مجموعاً يك ميليون و 130 هزار و 164 دستگاه خودرو در كشور توليد شده كه چنانچه يك سوم اين خودروها وارد تهران شده باشند، 376 هزار و 721 دستگاه خودرو روانه خيابانها و بزرگراههاي تهران شدهاند.
جباريزادگان با اشاره به اينكه به دليل كاهش توليد خودرو در سالهاي اخير، تعداد خودروهاي جديد كه وارد تهران ميشوند، به كمتر از 1000 دستگاه در روز كاهش پيدا كرده و سه رقمي شده بود، افزود: اين تعداد سال گذشته پس از سالها، چهار رقمي شد و به بيش از هزار دستگاه در روز افزايش پيدا كرد.
توليد روزانه 380 تن آلودگي توسط موتورسيكلتها
حسین شهبازی، کارشناس بخش سیاهه انتشار و پیشبینی آلودگی هوا با بیان اینکه موتورسیکلتهای شهر تهران روزانه حدود 16 میلیون کیلومتر در تهران پیمایش دارند، ميگويد: این میزان پیمایش منجر به تولید روزانه 380 تن آلودگی در سطح شهر میشود. به ویژه آنکه بیش از 95 درصد موتورسیکلتهای موجود در شهر تهران را موتورسیکلتهای کاربراتوری تشکیل میدهند که آلودگی بسیار زیادی تولید میکنند.
به گفته او به دلیل تکنولوژی غالب مورد استفاده در موتوسیکلتهای شهر تهران، میزان انتشار آلایندههای مونوکسیدکربن، ترکیبات آلی فرار و ذرات معلق در مقایسه با سایر آلایندهها بیشتر است و همین امر سبب شده موتورسیکلتها 39 درصد از ترکیبات آلی فرار، 19درصد از مونوکسیدکربن و 14درصد از ذرات معلق روزانه تولیدی ناشی از تردد وسایل نقلیه در شهر تهران را تولید کنند که این آمار نشاندهنده سهم قابل توجهی در تولید آلاینده در شهر تهران است. وي ميافزايد: در سالهای گذشته با توجه به نقشی که موتورسیکلتهای کاربراتوری در آلودگی هوای تهران دارند دو پیشنهاد برای کنترل و کاهش آلودگی ناشی از تردد آنها در شهر مطرح شده است؛ نخست محدود و ممنوع کردن شمارهگذاری موتورسیکلتهای بنزینی به گونهای که تنها موتورسیکلتهای انژکتوری در تهران شمارهگذاری شوند و اجازه تردد داشته باشند و دیگری استفاده از موتورسیکلتهای برقی به جای موتورسیکلتهای بنزینی؛ برنامهای که از چند ماه پیش در تهران آغاز شده است. هر چند همچنان شمارهگذاری موتورهای کاربراتوری در تهران ادامه دارد اما آنطور که مدیران شهری و اعضای شوراها پیشتر گفته بودند در آینده نزدیک سیاستهای سختگیرانهتری برای تردد موتورسیکلتهای کاربراتوری در تهران اعمال خواهد شد.
طرح زوج و فرد راهکاری مقطعی است نه منطقی
از سوي ديگر رئيس كميته عمران شوراي اسلامي شهر تهران با اعلام اينكه تداوم اجرای طرح زوج و فرد به عنوان راهحلی برای كاهش آلودگي هوا، راهکاری مقطعی است نه منطقي، گفت: بايد طرحي جامع جايگزين اين طرح شود تا خودروها نه بر اساس شماره پلاك كه بر مبناي ميزان آلودگيشان شناسايي و گروهبندي شوند و خودروهای آلاينده در صورت ورود و تردد در محدوده طرح ترافيك، موظف به پرداخت عوارض آلايندگي خودرو گردند. اقبال شاكري با تأكيد بر اينكه اجراي طرح كنترل آلايندگی خودروها، ضمن كاهش آلودگي هوا ميتواند از حجم قابل توجهي از ترافيك و شلوغي خيابانها نیز بكاهد، افزود: به منظور شناسايي خودروهاي آلاينده، معيارها و ملاكهايي همچون سال توليد، مدل، استانداردهاي كيفي و مشخصات فنی خودرو مد نظر قرار ميگيرد و يكي از الزامات و اقتضائات اين طرح، دريافت برگه معاينه فني خودرو است. به گفته وي طرح كنترل آلايندگي خودروها، علاوه بر وسايل نقليه سبك، وسايل نقليه سنگين را نيز در بر ميگيرد و حتي اتوبوسها و مينيبوسها نيز در قالب اين طرح پايش خواهند شد و بنابراين، تمام رانندگاني كه در سطح شهر تردد ميكنند، بايد نسبت به دريافت برگه معاينه فني خودروي خود اقدام نمایند.
رئيس كميته عمران شوراي اسلامي شهر تهران با تأكيد بر اين كه بدون ترديد اين طرح در كاهش آلودگي هوا و ارتقا و بهبود كيفيت هواي تهران بسيار مؤثر خواهد بود، خاطرنشان كرد: البته به اين منظور پروژههايي از جمله راهاندازي خطوط و ايستگاههاي جديد مترو، توسعه ناوگان حمل و نقل عمومي و ورود اتوبوسهاي جديد دوكابين به ناوگان اتوبوسراني و نیز جايگزين كردن اتوبوسهاي برقي به جاي اتوبوسهاي گازوئيلي نيز در دستور كار مديريت شهري قراردارد.
طرح مجازی تقسیم خودروها بر اساس میزان آلایندگی
در اين زمينه معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در خصوص اجرای طرح محدوده زوج و فرد و ورود خودروها به این محدوده در روزهای فرد و زوج بر اساس آخرین شماره پلاک آنها گفت: از ابتدا هم اعتقاد داشتیم اینکه خودروها بر اساس شماره آخر پلاکشان یک روز در میان وارد این محدوده شوند، از منطق قوی و قابل قبولی برخوردار نیست. سیدجعفر تشکریهاشمی افزود: نباید سهم خودرویی که از استانداردهای محیط زیستی لازم برخوردار است و حداقل آلودگی را تولید میکند با خودرویی که از هیچ گونه استانداردی برخوردار نبوده و انبوه آلایندهها را وارد هوا میکند، برای تردد در شهر برابر باشد. وی با اشاره به اینکه خودروها بر مبنای میزان آلودگی که تولید میکنند باید بتوانند در محدودههایی از شهر تردد کنند، اظهار کرد: بر این اساس، خودروها هر قدر استاندارد بالاتر و آلایندگی پایینتری داشته باشند، میتوانند در پهنههای وسیعتری از شهر حرکت کنند و به همان نسبت، خودروهایی که استاندارد پایینتر و آلایندگی بالاتری دارند، از این نظر محدودتر خواهند بود. تشکریهاشمی با بیان اینکه به این ترتیب، خودروهای تهران به صورت مجازی به چهار رنگ تفکیک میشوند، تصریح کرد: خودروهای قرمز، خودروهای کاربراتوری هستند که به سن فرسودگی رسیدهاند و توان قبولی در معاینه فنی را ندارند و در نتیجه امکان تردد در تهران را نخواهند داشت و خودروهای زرد، خودروهایی هستند که به سن فرسودگی نزدیک هستند و استاندارد آنها پایینتر از یورو 2 است که محدودیتهایی برای تردد آنها در محدوده مرکزی شهر در نظر خواهیم گرفت.
وی با اعلام اینکه خودروهای سبز، خودروهایی هستند که استاندارد بیش از یورو 2 دارند و در شرایط اضطرار آلودگی هوا محدودیتهایی برای تردد آنها در محدوده مرکزی شهر در نظر گرفته خواهد شد، اضافه کرد: خودروهای آبی، خودروهای برقی و هیبریدی و سایر خودروهای دارای استاندارد یورو ۵ و بالاتر هستند که حداقل محدودیت برای آنها در نظر گرفته میشود.
معاون شهردار تهران در پایان با تأکید بر اینکه پلاک خودروها منشأ آلودگی نیست، بلکه اگزوز خودروها که انبوه آلایندهها از آن خارج میشود منشأ آلودگی است، خاطرنشان کرد: خودروهای آلاینده جان میلیونها شهروند تهرانی را مورد تهدید قرار دادهاند و ۸۰ درصد آلودگی هوای این کلانشهر را این خودروها و موتورسیکلتها تولید میکنند و به منظور پایان بخشیدن به این پدیده مرگبار، طرحی تهیه و تدوین شده که در صورت تأیید مراجع مربوطه، جایگزین طرح زوج و فرد خواهد شد.