«ميزان ناباروري در حال افزايش است»؛ اين هشداري است كه بنا به تأكيد رئيس پژوهشگاه ناباروري ابن سينا نه فقط در ايران بلكه در تمام دنيا به دليل آلايندههاي محيطي و سبك زندگي شايع شده است. اين موضوع اما با توجه به آمار و ارقام رشد جمعيت در كشورمان لزوم حمايت از زوجهاي نابارور را به شكلي جديتر مطرح ميكند. اين در حالي است كه چند ماهي ميشود طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده به دليل بار مالي در كميسيونهاي مجلس دست به دست ميشود. حالا اما ظاهراً رئيس سازمان مديريت براي تأمين اعتبار طرح افزايش جمعيت وعدههايي داده است.
«افزايش ناباروري» در شرايط كنوني جامعه و با عنايت به قرار گرفتن در آستانه سقوط جمعيت هشداري جدي است كه ميتواند سيماي آينده جمعيت كشور را بيش از پيش تحت تأثير قرار دهد. از سوي ديگر يكي از بندهاي سياستهاي كلي جمعيت به اختصاص تسهيلات مناسب و پوشش بيمهاي هزينههاي زايمان و درمان ناباروري مردان و زنان و تقويت نهادها و مؤسسات حمايتي ذيربط ميپردازد. با وجود اين طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده به عنوان حمايتهاي جدي از افزايش معتدل و منطقي جمعيت هنوز در مجلس به تصويب نرسيده و بنا به تأكيد سيدرمضان شجاعي عضو كميسيون فرهنگي مجلس چون اين طرح هنوز در مجلس به تصويب نرسيده است طبيعتاً دولت در بودجه امسال براي آن پيشبيني نداشته است. طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده در حالي هنوز به جريان نيفتاده كه رئيس مركز فوق تخصصي درمان ناباروري ابن سينا ميگويد: وضعيت باروري در سطح جهاني طي نيم قرن اخير تقريباً نصف شده و ميزان ناباروري به طور مرتب در حال افزايش است.
عوامل اجتماعي و محيطي مؤثر در ناباروري نرخ شيوع ناباروري در كل كشور 20/2 درصد است كه با ميانگين جهاني كه 12 تا 15 درصد است، فاصله زيادي دارد. اين نتيجه تحقيقاتي است كه چند سال پيش از سوي پژوهشگاه فناوريهاي نوين علوم زيستي جهاد دانشگاهي انجام شد. به گفته محمدمهدي آخوندي تحقيقات جهاني پيرامون ناباروري نشان ميدهد كه ميزان باروري در سطح جهاني در 50 سال اخير تقريباً به نصف كاهش يافته و ميزان ناباروري به طور مرتب در حال افزايش است. بنا به تأكيد وي از يك سو، عوامل محيطي و از سوي ديگر، عوامل اجتماعي، فرهنگي، رواني و همچنين، برخي از بيماريها بر باروري تإثير منفي ميگذارند. اين محقق حوزه درمان ناباروري، علل فيزيكي و شيميايي را مهمترين عوامل محيطي تأثيرگذار بر باروري دانسته و ميافزايد: دما، فعاليتهاي بدني زياد، فعاليت در محيط گرم، امواج موبايل، راديوتراپي و پارازيت، از جمله علل مهمي هستند كه ميتوانند به شدت بر باروري اثر بگذارند، عملكرد طبيعي هورمونها را دچار اختلال كنند. وي تصريح ميكند: نوع تغذيه، سبك زندگي، فشارهاي رواني، اضطرابهاي شغلي و بهخصوص، آلايندههاي محيطي در باروري مردان تأثيرگذار است. از اين رو بايد براي كاهش عوامل خطر كه سبب افزايش نازايي و كاهش قدرت باروري ميشوند، برنامهريزي كرد. به گفته رئيس مركز درمان ناباروري ابنسينا همچنين عوامل اجتماعي و فرهنگي همچون اعتياد به سيگار، تنشهاي روزمره زندگي، بالا رفتن سن ازدواج و نوع اشتغال ميتواند اثري منفي بر قدرت باروري زنان و مردان بر جاي بگذارند. آخوندي، ضمن تأكيد بر مسئله سن باروري در زنان ميگويد: بهترين سن باروري در خانمها بين 25 تا 30 سال است. اما پس از 35 سالگي، كمكم و به طور مداوم، از قدرت باروري زنان كاسته ميشود، و شانس درمان اين ناباروري نيز كمتر خواهد بود.
علاوه بر اينها بنا به تأكيد اين جنين شناس برخي بيماريها هم ميتوانند اثر زيادي در ناباروري داشته باشند كه يكي از اين بيماريها سرطان است و با افزايش ابتلا به سرطان در كشور بايد چشم انتظار شيوع بيشتر ناباروري نيز بود. وي خاطر نشان ميكند: سرطان ميتواند از كودكي بر افراد تأثيرگذار باشد و بهتنهايي سبب كاهش قدرت باروري شود. داروهاي درمان اين بيماري هدفدار نيستند كه صرفاً سلولهاي سرطاني را از بين ببرند، بلكه روي ساير سلولهاي در حال تقسيم بدن، همچون سلولهاي جنسي نيز تأثير ميگذارند.
حمايت از جمعيتبا تمام اين تفاسير اما همچنان بيش از 3 ميليون زوج نابارور ايراني با وجود نقش مهمي كه ميتوانند در جابهجايي نمودار رشد جمعيت كشور داشته باشند، براي تأمين هزينههاي درمان با چالش جدي مواجهند؛ چراكه بنا به تأكيد دكتر چوبينه رئيس مركز درمان ناباروري رويش، بيمهها فقط در برخي داروها و تشخيص ناباروري كمك ميكنند و همچنان روشهاي درماني پر هزينه از جيب خود زوجهاي نابارور انجام ميشود. حالا اما به گفته عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي رئيس سازمان مديريت در جلسهاي با اعضاي كميسيون فرهنگي براي تأمين اعتبار طرح افزايش جمعيت وعده همكاري داده است. بنا به تأكيد شجاعي بعد از اينكه طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده در مجلس تصويب شد و برآورد دقيقي از هزينههاي آن به عمل آمد، هم كميسيون فرهنگي كمك ميكند و هم دولت از محل متممي كه ميآورد براي تأمين اعتبار آن اقدام كند. وي اميدوار است اين طرح پيش از پايان سال در مجلس تصويب شود.
