چند روز پيش زماني كه معاون بهداشت وزير بهداشت در مورد اقدامات انجام شده در جهت درمان و پيشگيري از ايدز در كشور و همچنين سختيهاي كار اين وزارتخانه براي مقابله با اين بيماري صحبت كرد، كمتر كسي فكر ميكرد وضعيت ايدز در كشور از مرز بحران هم گذشته باشد.
براساس آمارها در سال 92 در ايران، 37 درصد از مبتلايان به ايدز از طريق روابط جنسي محافظت نشده، به اچآيوي آلوده شدهاند و از كل موارد ثبت شده در طي اين سال 30 درصد مربوط به زنان است. با اين اعداد و ارقام، زماني به عمق فاجعه پي ميبريم كه بدانيم به دنيا آمدن نوزادان مبتلا به ويروس اچآي وي، از مادران ايدزي، انتقال عمودي و رويداد موج سوم اين بيماري را در كشور رقم زده است.
بررسيهاي جهاني در سال 2013 نشان ميدهند 38درصد از ميزان موارد جديد ابتلا به ايدز كاهش يافته است. در اين ميان 58 درصد كاهش موارد ابتلاي جديد در كودكان بوده و 35 درصد نيز از مرگ وميرها كم شده است. البته اينها در شرايطي صورت گرفته كه دسترسي به درمان نيز 40 درصد افزايش يافته است. با وجود اين گزارشها، نگرانيها از جايي آغاز ميشوند كه بدانيم متأسفانه كشورهاي منطقه و از جمله ايران با آهنگ جهاني حركت نكردهاند و ميزان ابتلا به اين بيماري در اين مناطق سير صعودي داشته است؛ اتفاقي كه بيانگر عقبماندن از قافله پيشگيري و كنترل ايدز است.
آمارهاي وزارت بهداشت ميگويند در حال حاضر حدود 15 صدم درصد جمعيت 15 تا 60 سال ايران به ايدز مبتلا هستند، البته ميزان شيوع اين بيماري در برخي گروهها بالاتر است، به اين نحو كه ميزان شيوع ايدز در معتادان تزريقي 15 درصد و در زنان با رفتارهاي پرخطر 4.5 درصد است.
مادران آلوده و ناشناستخمينزده ميشود كه هر سال 800 مادر به اچآيوي آلوده شوند اما هر سال فقط بين 20 تا 30 مادر مبتلا به ايدز شناسايي ميشوند. اين در حالي است كه بايد مادران مبتلا به اچآيوي، در سه ماهه نخست بارداري شناسايي شوند تا درمان را شروع كنند و نوزاد سالم به دنيا بياورند. معاون بهداشت وزير بهداشت تعداد كل موارد ابتلا به ايدز در كشور را 28 هزار و 663 مورد ثبت شده عنوان ميكند اما گمان ميرود 85 هزار مبتلا به اين بيماري در كشور وجود داشته باشد.
به گفته دكتر علياكبر سياري، 45.5 درصد از انتقال ايدز به روش اعتياد تزريقي، 26.8 درصد به روش آميزشي و 2.9 درصد نيز به روش انتقال از مادر به جنين است. در همين رابطه رئيس اداره كنترل ايدز و بيماريهاي آميزشي وزارت بهداشت نيز با اشاره به اهداف جامعه جهاني در كنترل اين ويروس تا سال 2020 ميگويد: «ابتدا بايد چرخش ويروس متوقف شود. براي اين كار بايد 90 درصد افراد مبتلا را پيدا كرد كه از اين ميزان نيز 90 درصد بايد پرونده فعال داشته باشند و بار ويروس اين 90 درصد نيز بايد به طور مداوم اندازهگيري شود.»
46 درصد از مبتلايان به ايدز در كشور در رده سني 25 تا 34 سال قرار دارند. همچنين نيمي از تعداد افراد ثبت شده از سال 65 تا پايان تابستان امسال در سنين 20 تا 30 سال هستند. كارشناسان معتقدند تغيير الگوي اعتياد به سمت مواد محرك و روانگردان كه به شيوههاي مختلف در حال معرفي و عرضه ميان جوانان با رويكردهايي مثل تناسب اندام، افزايش تمركز و اعتماد به نفس، قدرت مذاكره و برقراري ارتباط ميان زنان است، بيبند و باري جنسي خارج از عرف جامعه را افزايش داده است.
