رشد 70 درصدي اعتبار وزارت بهداشت در بودجه سال آينده خبر خوشي است كه از نگاه مثبت دولت به مقوله سلامت در جامعه حكايت دارد. حالا انگار سلامت هم جزو اولويتها قرار گرفته و اين اولويت بودن ميتواند همه جامعه را دلگرم كند. هرچند اهميت نحوه هزينهكرد اين افزايش اعتبار از اصل ماجرا كمتر نيست. حالا برخي از كارشناسان و صاحبنظران اين حوزه درباره چگونگي خرج شدن اين اعتبارات نگرانند. اينكه مبادا همانند سال 93 سهم بهداشت از اين بودجه 200 ميليارد تومان باشد و سهم درمان فقط در بخش كتاب تعرفهها 2 هزار ميليارد تومان.
پيش از اين قرار گرفتن سلامت در فهرست اولويتهاي دولتها يك آرزو بود كه امسال با اجراي طرح تحول و همراهي مجلس براي تأمين اعتبار اين طرح، جامه عمل پوشيد. اعتبارات لازم براي اجراي اين طرح بخشي از 10 درصد درآمد اجراي طرح هدفمندي يارانهها و بخش ديگر از اختصاص يك درصد ماليات بر ارزش افزوده به اين وزارتخانه تأمين شد اما امسال در لايحه بودجه 94 رشدي 70 درصدي براي بودجه وزارت بهداشت در نظر گرفته شده است. در لايحه بودجه سال آينده ۵ هزار و ۱۴۱ ميليارد تومان بودجه براي وزارت بهداشت در نظر گرفته شده و اين در حالي است كه اين رقم در قانون بودجه امسال ۳ هزار و ۱۱ ميليارد تومان بود. البته چنين افزايشي در صورت مهر تأييد بهارستانيها محقق ميشود.
وزير انكار ميكنداگر به سراغ اعضاي خانه ملت برويد، ميتوانيد نگاه موافق نمايندگان را با اين افزايش بودجه آشكارا ببنيد. هر چند وزير بهداشت رشد بيش از 70 درصدي بودجه وزارتخانهاش را تكذيب كرده و ميگويد: نميدانم اين اعداد و ارقام از كجا آمده، بودجه ما در سال آينده تغييري نكرده است! اين اظهارات شايد به خاطر اين باشد كه سيدحسن قاضيزادههاشمي ارزيابي مثبتي از انتشار چنين اخباري ندارد زيرا معتقد است با اين اخبار توقعي در جامعه ايجاد ميشود و اگر اتفاقي نيفتد، باعث يأس و نااميدي ميشود اما در برابر اين، مراد هاشمزهي، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با «جوان» نه فقط افزايش بودجه قابل توجه وزارت بهداشت را تأييد ميكند، بلكه جو حاكم بر بهارستان را به طور كلي موافق با اين وزارتخانه ميداند. بنا به تأكيد وي، مجلس در گذشته هم نهايت همكاري را با وزارت بهداشت و دولت داشته است و براي سال جاري هم بودجه سلامت با رأي بالاي نمايندگان تصويب شد و همچنين در تنظيم مقررات مالي دولت مباحث مربوط به سلامت با حمايت جدي نمايندگان همراه بود. به باور وي رضايت نسبي مردم و بهبود محسوس وضعيت بهداشت و درمان با اجراي طرح تحول سلامت، انگيزه نمايندگان براي حمايت از اين وزارتخانه را بيشتر ميكند. ضمن آنكه سلامت يكي از اصليترين پايههاي توسعه است و تا زماني كه رضايت مردم در اين حوزه حاصل نشود، بسياري از اهداف ديگر محقق نخواهد شد. علاوه بر اين، بودجه سازمان غذا و دارو نيز دو برابر شده است. به گفته حسن تأميني ليچايي، ديگر عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس براي سال آينده 4ميليارد تومان براي تأمين داروي بيماران خاص در نظر گرفته شده در حالي كه اين بودجه در سال 93، 2ميليارد تومان بود. نايب رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس نيز درباره وضعيت بودجه اين وزارتخانه در مجلس تصريح ميكند: امسال هم نمايندگان دو رديف بودجه سال قبل را تأييد كردند كه از آنها 10 درصد هدفمندي يارانههاست كه منابع آن حدود 4 هزار و 800 ميليارد است و ديگري يك درصد ارزش افزوده است. علاوه بر اين 120 ميليارد هزار تومان ماليات بر سيگار و تعريف عوارض و ماليات واردات كالاهاي آسيب رسان به سلامت موضوعات ديگري است كه مطابق قانون وزارت بهداشت در آن سهم دارد.
ساز جدايي بودجه درمان از بهداشتبا تمام اينها، بازبيني كارنامه عملكردي وزارت بهداشت در طرح تحول سلامت بر سنگيني كفه ترازوي درمان بر بهداشت دلالت دارد، از همين روست كه منتقدان طرح تحول و حتي حاميان آن بر لزوم توجه بيشتر به موضوع بهداشت و پيشگيري تأكيد دارند و حتي زمزمههايي مبني بر جدايي بودجه درمان از بهداشت شنيده ميشود. شهلاميرگلوبيات، عضو كميسيون بهداشت و درمان معتقد است: افزايش بودجه سلامت سال 94 هم به صورت غيرمستقيم از سوي مردم تأمين شده، پس بهتر است رويكرد اجراي طرح تحول به سمت بهداشت و اقتصاد مقاومتي باشد، چراكه سال آينده ديگر نميتوان همانند امسال تمام بودجه بخش بهداشت را بر درمان متمركز كرد. دكتر عليرضامرندي، وزير اسبق بهداشت و عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هم معتقد است كه مقوله درمان بسيار هزينهبر است و هيچگاه نيز كم نخواهد شد. بنابراين، ما بايد از بيمار شدن مردم جلوگيري كنيم. به گفته احمد آريايينژاد، يكي ديگر از اعضاي كميسيون بهداشت و درمان مجلس با توجه به اينكه بودجه بهداشت و پيشگيري در سالهاي قبل براي پيشبرد اهداف درماني هزينه شده است، نمايندگان عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس در تلاش هستند بودجه بهداشت از درمان جدا شود.
درد، درمان را ناگزير ميكنددر مقابل اما هاشمزهي معتقد است منتقدان از دور دستي بر آتش دارند. وي با تأكيد بر اينكه پيشگيري بر درمان مقدم است، وضعيت كنوني سلامت را محصول بيتوجهي به پيشگيري در سالهاي قبل ميداند و ميافزايد: در حال حاضر مردم با مشكلات درماني مواجهند و درد ناشي از آن را لمس ميكنند و وزارت بهداشت جز توجه به درمان مردم چاره ديگري ندارد و بحث پيشگيري و بهداشت در ميان متوليان و متخصصان امر مطرح است نه مردم عادي. سيامك مرهصدق، عضو كميسيون بهداشت مجلس هم با تأكيد بر اينكه بيشترين ميزان افزايش بودجه در مجلس براي سال 94 به وزارت بهداشت اختصاص يافت، ميافزايد: با اجراي طرح تحول نظام سلامت طي دو تا سه سال اول اجراي اين طرح، وزارت بهداشت نيازهاي مالي شديدي خواهد داشت و در صورتي كه اين نياز مالي تأمين نشود اين طرح با شكست روبهرو ميشود. اين در حالي است كه طرح تحول در مجموع رضايت نسبي مردم را به همراه داشته است.
