هرچند بهره مندي از امكانات فوق العاده، مانند سرويس رفت و آمد مدرسه مستلزم هزينه سنگين و بدون الگو و تعرفهاي است كه به خانوادهها تحميل ميشود، با اين حال ايمني دانشآموزان در مسير بين خانه و مدرسه به اندازهاي است كه والدين را به تقبل اين هزينه تشويق كند اما رونق بيشتر سرويسهاي رفت و آمد نه تنها مدارس را به دقت در نحوه ارائه خدمات آنها حساس نكرده بلكه به عنوان مسيري ميانبر از لابهلاي آيين نامههاي منع اخذ وجه ثبت نام از سوي اولياي برخي مدارس براي جبران كسري بودجه استفاده ميشود.
ارائه آمار از مرگ و جرح كودكان كشورمان در تصادفات رانندگي از سوي رئيس كميته ايمني و مديريت بحران شوراي شهر تهران در آستانه بازگشايي مدارس بهانهاي براي واكاوي چندين باره مسئله ايمني و بهداشت اجتماعي دانشآموزان به ويژه در مقاطع تحصيلي پايينتر است.
تأمين نيازها و ضرورت داشتن دوران تحصيلي امن براي ارتقاي بهره وري آموزش و پرورش به اندازه كافي بر همگان واضح است. با اين حال مثل هميشه ضعف مديريت و مكلف نبودن در برابر ارائه خدمات كيفي در مقابل وجه دريافتي در كشور چوبي لاي چرخ اصلاح امور در اين رابطه است.
هر سال مدارس بر اساس يك روال ابلاغي اقدام به ثبت نام دانشآموزان ميكنند و آن هم وجود محل سكونت دانشآموز در محدوده مدرسه است. اين مسئله بسياري از آسيبها به ويژه در حوزه عبور و مرور دانشآموزان در مسير خانه تا مدرسه و بالعكس را كاهش ميدهد با اين حال چند سالي است اجراي اين آييننامه به دلايل گوناگون با دستاندازهايي مواجه است؛ از جمله اصرار والدين براي تحصيل فرزندشان در يك مدرسه خاص كه در بين مدارس منطقه به لحاظ آموزشي و تربيتي جايگاه ويژهاي يافته؛ افزايش آمار اشتغال همزمان پدر و مادر و انتخاب محل تحصيل فرزند در نزديكي محل كار يكي از والدين، كمبود فضاي آموزشي در برخي مناطق، گسترش بيرويه شهركهاي مسكوني به ويژه در كلانشهرها بدون در نظر گرفتن فضاي آموزشي مورد نياز، افزايش بار جمعيتي مناطق با واگذاري تراكم بدون در نظر گرفتن زير ساختهاي اجتماعي از جمله فضاي آموزشي.
سرويس مدرسه فانتزي ديروز؛ ضرورت امروزاين موارد تك تك يا با هم مجموعهاي از عوامل را ايجاد كردهاند كه الگوي عبور و مرور دانشآموزان را در سالهاي اخير دستخوش تغيير كردهاند، به عنوان مثال تا قبل از اين، استفاده از سرويس مدارس منحصر به خانوادههاي مرفه يا در برخي موارد بنا به ضرورت بود؛ اما در حال حاضر بسياري از خانوادهها استفاده از سرويس را براي رفت و آمد فرزندانشان بين مدرسه و خانه انتخاب ميكنند.
هرچند بهره مندي از امكانات فوق العاده تحصيلي مانند سرويس رفت و آمد متضمن هزينه سنگين و بدون الگو و تعرفهاي است كه به خانوادهها تحميل ميشود، با اين حال ايمني دانشآموزان در مسير بين خانه و مدرسه به اندازهاي است كه والدين را به تقبل اين هزينه تشويق كند. ايمني مد نظر خانوادهها در طول مسير خانه و مدرسه دو قسمت دارد كه بخشي از آن به محافظت از بچهها در برابر حوادث محيطي مانند حوادث ترافيكي و تصادفات رانندگي است و ديگري مربوط به افرادي است كه در طول مسير و خارج از حريم خانه و مدرسه با دانشآموزان در ارتباطند. سرويسهاي مدارس و افرادي كه براي ارائه خدمات فوقالعاده به دانشآموزان از سوي مدرسه به خانوادهها معرفي ميشوند، نقش مهمي در فرآيند تأمين سلامت دانشآموزان حتي در طول مسير بين خانه و مدرسه دارند. اين در حالي است كه مشاهدات «جوان» و گفت و گو با تني چند از والدين دانشآموزان در كمتر از 10 روز مانده به آغاز سال تحصيلي جديد نشان ميدهد كه مدارس حساسيت ويژهاي روي اين مسئله ندارند و در تدوين و مديريت فرآيند ارائه اين خدمات پولي را كه نصيب مدرسه ميشود، در اولويت قرار ميدهند.
حساسيت هايي كه مدارس را حساس نميكند پيدا كردن يك سرويس خوب و مناسب و رعايت كردن اصول مربوط به آن از مشكلاتي است كه والدين با آن مواجه هستند. خانوادهها براي امنيت روحي و رواني خود و فرزندانشان در مواجهه با مشكلاتي از قبيل ترافيكهاي سنگين، ازدحام جمعيت، خطر رانندگان مبتدي و فاقد صلاحيت و تهديدهاي اجتماعي در مسير رفت و آمد ترجيح ميدهند از سرويس دانشآموزي مناسب استفاده كنند اما در برخي موارد اين حساسيتها از سوي مدارس مد نظر قرار نميگيرد و حتي افزايش بيش از دو برابري هزينه سرويس دانشآموزان نيز اين مسئله را تعديل نميكند.
عقد قرارداد مستقيم و بدون واسطه با رانندگان وسايل نقليه و در برخي موارد رانندگان خودروهاي شخصي براي خدمات رفت و آمد دانشآموزان، استفاده از خودروهاي سواري براي جابهجايي تعداد بيش از معمول دانشآموز (نشاندن پنج، شش دانشآموز در صندلي عقب و سه دانشآموز در صندلي كنار راننده)، در نظر نگرفتن صلاحيتهاي اخلاقي راننده و اتكا به اخذ يك تعهد كتبي كه از نظر حقوقي الزامآور هم نيست. از جمله آسيبهاي گزارش شده در ارائه اين خدمت به دانشآموزان است. از طرفي عدم استعمال دخانيات و سيگار كشيدن راننده حين انجام مأموريت، اخلاق خوب و عدماستفاده از الفاظ نامناسب در حضور دانشآموزان، رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي زمان حضور دانشآموزان در خودرو و داشتن سعهصدر در مواجهه با شيطنتهاي دانشآموزان از جمله مواردي هستند كه خانوادهها انتظار دارند از سوي راننده سرويس كه روزي دو بار با فرزندانشان همسفر است، رعايت شود.
افزايش تعرفهها قسمت مورد علاقه مدارس اما مدارس با وجودي كه هزينههاي سرويس رفت و آمد دانشآموزان را بالا ميبرند، تلاشي در جهت ارتقاي سطح كيفي خدمات نميكنند و تنها افزايش تعرفهها است كه از سوي برخي مدارس مورد استقبال قرار ميگيرد. با وجودي كه هر سال تعرفه سرويسهاي مدارس از سوي مديريت شهري و شوراي شهر و روستا تعيين و ابلاغ نميشود اما باز اين مسئله باعث جلوگيري از اخذ تعرفههاي رنگارنگ از والدين به نام سرويس مدرسه نميشود.
به عبارتي چشم پوشيدن از پورسانتي كه در مسير عقد قرارداد رفت و آمد با رانندگان سرويس از سوي مدرسه اخذ ميشود به اندازهاي است كه بدون اينكه توجه كسي را جلب كند يا مغايرت آشكاري با آئيننامههاي ابلاغي و قوانين داشته باشد، كسري بودجه مدرسه را تأمين كند و كمك هزينه قابلتوجهي براي هزينههاي مدرسه باشد، به طوري كه حتي گاهي سرانه دانشآموزي مدرسه هم به پاي اين كمك هزينه نقد و تضمين شده كه به جيب والدين وصل است، نميرسد.
