معمولا ما انسانها به موادی که بعد از فعالیت هایمان اضافه مانده و به صورت ناخواسته و یا غیر قابل استفاده دور ریخته میشوند زباله می گوییم و خوب است که بدانیم آشغال به قسمت فساد ناپذیر زباله به جز خاکستر گفته میشود و معمولاً شامل کاغذ، پلاستیک، قطعات فلزی، شیشه، چوب و موادی از این قبیل میشود. اما در مجموع این ضایعات مخلوق دست انسان را هر چه بنامیم امروز در تمام شهرها و بخصوص شهرهای مسافرپذیر به معضلی بس عظیم تبدیل شده اند.
***
یکی از شهرهایی که اگر زباله هایش را مدیریت نکند به شدت آسیب می بیند، مشهد است. بر اساس گزارش های موجود در این شهر به صورت روزانه 2 هزار تن زباله جمعآوری میشود که سرانه آن برای هر فرد 630 گرم است.
*ایستگاه های مشوق
چند سالیست که مسئولان شهری مشهد و بخصوص سازمان مدیریت پسماند این شهر برنامه هایی را در دستور کار خود قرار داده اند که توانسته به نوعی میزان بالای زباله ها را مدیریت کند. به عنوان مثال در ویست بانک یا همان ایستگاههای ثابت پسماند 120 هزار خانواده مشهدی عضو هستند. هدف در بحث تفکیک زباله این است که ساختار را تغییر و هزینه جمعآوری آنها را مستقیم به شهروند اختصاص دهند یعنی افرادی که زبالههای خشک خود را به ویست بانک یا ایستگاههای ثابت پسماند تحویل دهند در بهای خدمات پسماند آنها تخفیف داده می شود.
مدیرعامل سازمان مدیریت شهرداری مشهد در این رابطه می گوید: به صورت روزانه 200 تن زباله خشک از سطح شهر مشهد جمعآوری میشود که حجم آن به اندازه 600 تن است و خوشبختانه مردم نیز در این خصوص در حال کمک به ما هستند.
علی نجفی در ارتباط با جمعآوری زباله خشک از مدارس نیز تصریح می کند: در این طرح در هفته یک روز مشخص شده و دانشآموزان با تحویل زباله خشک هدایایی را دریافت میکنند و این طرح در 500 شیفت آموزشی در حال اجرا است.
وی در ارتباط با مقدار جمعآوری زباله در مشهد نیز می گوید: به صورت روزانه در سطح شهر مشهد بین یک هزار و 800 تا 2 هزار تن زباله جمعآوری میشود که این رقم در دهه آخر سفر و عید نوروز تا 2 هزار و 900 تن هم میرسد.
*زباله های عفونی
مشهد به خاطر پذیرش بالای مسافر در طول سال با طيف وسيعي از بيماري ها روبه رواست. ۹۹درصد بيمارستان ها در شهر واقع شده اند و زباله هاي عفوني براي رساندن به دفنگاه بايد از مرکز شهر خارج شوند و در اين حمل و نقل ممکن است خطرهاي زيادي براي شهروندان داشته باشد.
در حال حاضر در سطح شهر مشهد بیش از 4 هزار مطب وجود دارد که تنها 170 پزشک در بحث زبالههای پزشکی با سازمان مدیریت پسماند این شهر همکاری می کنند. البته در مراکز درمانی وضعیت بهتر است و به صورت روزانه بین 20 تا 25 تن زباله بیمارستانی جمعآوری می شود.
زباله هاي بيمارستاني به دليل داشتن انواع ترکيبات خطرناک مانند مواد شيميايي، دارويي، ميکروبي و عوامل بيماري زا از حساسيت ويژه اي برخوردارند و تفکيک نشدن و دفع غيراصولي و غيربهداشتي آن علاوه بر معضلات زيست محيطي مي تواند خاصيت جهش سلول و سرطان زايي براي انسان داشته باشد.
با این تفاسیر چنین به نظر می رسد که بايد روش بي خطرسازي زباله ها در محل بيمارستان ها و مطب هاي خصوصي پزشکان انجام شود که در جمع آوري و حمل آن موجب خطر نشود.
*دستگاه خنثی ساز فلور
اما یک خبر خوش برای مشهدی ها این است که ایران جزو کشورهایی است که گاز فلور را ممنوع اعلام کرده و سازمان ملل متحد با کمک سازمان یونیدو برای خنثیسازی این گازها در کشور یک دستگاه را در این ارتباط به مبلغ 750 میلیون تومان به شهر مشهد هدیه داده. این دستگاه نه تنها در کشور بلکه در سطح منطقه نیز وجود ندارد و کشورهایی چون ترکیه و عراق نیز میتوانند برای خنثیسازی گازهای فلور خود به مشهد مراجعه کنند.
مدیرعامل سازمان مدیریت شهرداری مشهد در ارتباط با زمان راهاندازی این دستگاه نیز می گوید: این دستگاه وارد مشهد شده و قطعا تا پایان سال راهاندازی میشود و دلیل تأخیر آن نیز بحث انتقال پول و حضور نمایندگان سازمان ملل برای آموزش است اما ما به دنبال آن هستیم که راهاندازی آن سریعتر انجام شود.
