مریم احمدی
شنیدن خبر توقف عملیات اجرایی پروژه های اشتغالزایی و عمرانی به دلیل کمبود اعتبار و نقدینگی، از جمله اخبار ناخوشایندی است که در میان تیتر رسانه ها و مطبوعات محلی و غیرمحلی به چشم می خورد. دراین میان این موضوع دربرخی استانها از جمله استان خراسان بیشتردیده می شود. استانی که به دلیل داشتن درصد بالایی از جوانان تحصیلکرده جویای کار مستحق برخورداری از طرح های عمرانی و پروژه های اشتغالزایی است.اما متاسفانه در سالهای اخیر نه تنها اقدام موثری در این زمینه صورت نگرفته است بلکه پروژه ها و کارخانه هایی که قرار بود راه حلی در رفع معضل بیکاری جوانان شهرهای این استان باشد، به بن بست رسیده است.
***
کلنگ شمش آلومینیوم بر زمین ماند!
سال 86 در پی افزایش مطالبات اهالی شهرستان جاجرم و شهرهای اطراف برای اجرای پروژه های اشتغالزا و البته سنجش نیاز و ظرفیت منطقه، کلنگ احداث کارخانه شمش آلومینیوم بر زمین زده شد تا با بکارگیری جوانان بیکار شهرهای استان و قدم نهادن در مسیر تولید، اقتصاد و وضعیت معیشتی مردم را رونق دهد، این بخش به عنوان جزئی از کارخانه آلومینیای جاجرم و از مصوبات دور دوم سفر هیئت دولت به خراسان شمالی، قرار بود در سال 89 به بهره برداری برسد، اما دربین راه متوقف شد. پس از آن زمان بهره برداری تا سال 92تمدید و ساختمان آن برای فعالیت فاز اول ساخته شد و برخی امکانات با صرف 300میلیاردریال خریداری شد، اما پس از چند ماه، به بهانه بی پولی، پروژه کاملا متوقف شد! حالا نه تنها پروژه کارخانه شمش آلومینیوم راه اندازی نشده، بلکه فعالیت کارخانه آلومینیا نیزبه دلیل مشکلات مالی به بن بست رسیده و نگرانی را در دل کارگران و جوانان بیکار جاجرم و شهرهای اطراف نشانده است.
اگرچه چند روز پیش نماینده مردم بجنورد، مانه و سملقان، راز و جرگلان، جاجرم و گرمه در مجلس شورای اسلامی از پی گیری طرح توسعه کارخانه آلومینای جاجرم در سال جاری خبر داده بود اما داستان وعده های توخالی برای پیگیری طرح های اشتغالزای استان خراسان شمالی آنقدر تکرار شده که تا حصول نتیجه نهایی دل ساکنان استان را گرم نمی کند. قاسم جعفری با بیان اینکه با اجرای کامل طرح مزبور در کارخانه آلومینای جاجرم برای دوهزار نفر به طور مستقیم اشتغال ایجاد می شود گفت: موافقت برای اجرا و بهره برداری از دیگ های تولید شمش در این کارخانه بتازگی با طرح سوال از وزیر صنعت، معدن و تجارت دریافت شده است.
بنا به گفته جعفری طرح مذکور در زمینی به مساحت 22 هکتار در زیربنای سه هزار و 800 متر در حال ساخت است و تاکنون 540 میلیارد ریال و نیز 14 میلیون یورو اعتبار ارزی برای آن هزینه شده است!
کارخانه سیمان هم ترک خورد!
کارخانه سیمان سمنگان نیز پروژه دیگری بود که قرار بود به یاری جوانان جویای کاراستان خراسان شمالی بشتابد. اوایل دهه۸۰، ساخت دومین کارخانه سیمان در سمنگان واقع در شهرستان مانه و سملقان در دستور کار مسئولان استانی و کشوری قرار گرفت، بالاخره در اوایل سال 86 کلنگ کارخانه مذکور به زمین زده شد.
کارخانهای که قرار بود با صرف سرمایه ارزی ۲۴میلیون و ۸۰۰ هزار یورو و سرمایه ریالی هزار و ۱۱۳میلیارد ریال با احتساب سود دوران مشارکت و احداث سرمایه در گردش در سال 90 به بهره برداری برسد و بیکاری بیش از 3000 جوان استان را پایان دهد. پروژه با شتاب چشمگیری آغاز شد اما رفته رفته مانند ده ها پروژه دیگر، کند و کندتر شد تا بالاخره به نقطه ایست رسید. حالا چند ماهی می شود که عملیات ساخت کارخانه پس از پیشرفت 60 درصدی در طول شش هفت سال به دلیل کمبود اعتبار تعطیل و کارگران و مهندسان فعال در آن بیکار شدند!
دليل توقف پروژه ناتواني در دريافت تسهيلات از بانکها و عدم تخصيص اعتبارات و ارز به طرح مذکوراعلام شد! این مسئله افزایش نگرانی و ناامیدی مردم شهرهای مانه و سملقان، گرمه و جاجرم و دیگر شهرهای استان رابه دنبال داشت تا آنجا که برای رفع مشکل این کارخانه بارها دست به دامان مسئولان استان و نمایندگانشان در مجلس شورای اسلامی شدند. با این حال چندی پیش موسي الرضا ثروتي نماینده مردم شهرستان هاي بجنورد، مانه و سملقان، راز و جرگلان، گرمه و جاجرم در مجلس شوراي اسلامي عدم تخصیص ارز را مهم ترين دليل تاخير در راه اندازي كارخانه سيمان سمنگان و توقف اجراي آن دانست و گفت: اگر چه پیگیریهای لازم برای تخصیص ارز به این واحد تولیدی در حال انجام است اما به دليل اين كه مي بايست تسهيلات ارزي اين كارخانه از محل صندوق ذخيره ارزي تخصيص مي يافت و اين صندوق نيز خالي بود، اعتبارات مورد نياز به پروژه تزريق نشد و در نتيجه اجراي آن از برنامه غقب افتاد.
بنا به گفته ثروتی LCهاي مورد نياز براي خرید تجهيزات اين واحد صنعتي از كشور چين نيز گشايش يافته و در صورت تامين اعتبار، نسبت به خريد و نصب اين تجهيزات نيز اقدام مي شود.
قاسم جعفری دیگر نماینده مردم این استان نیز با بیان اینکه ساخت این کارخانه به دلیل اینکه تاکنون سرمایه گذاری فراوانی شده است باید به پایان برسد نه اینکه به صورت نیمه تمام و همانند یک مترسک باقی بماند گفت: ساکنان استان در گذر از اطراف این کارخانه با مشاهده توقف روند ساخت آن دچار ناامیدی می شود.
جعفری با اشاره به اشتغال زایی و ارزش افزوده ای که این کارخانه به دنبال دارد گفت:مسئولان این کارخانه باید پی گیری های لازم جهت حل این مشکل را از طریق مسئولان ذی ربط و نمایندگان انجام دهند.
محروم از تسهیلات اشتغالزایی !
هر سال بر تعداد پروژه های عمرانی و اشتغالزایی خراسان شمالی که به دلیل کم پولی و بی اعتباری متوقف شده، افزوده می شود. این در حالی است که امسال نیز چون گذشته این استان از تسهیلات اشتغالزایی بی بهره ماند. بنا به اظهارات نمایندگان مردم بجنورد، راز و جرگلان، مانه و سملقان، گرمه و جاجرم در مجلس شورای اسلامی ۶۰ هزارمیلیارد ریال اعتبار برای تسهیلات اشتغال زایی در کشور اختصاص یافته که از این میزان حتی یک ریال هم نصیب استان خراسان شمالی نشده است!
این در حالی است که طبق آمار ارائه شده در حال حاضر میزان بیکاری در استان خراسان شمالی بیش از هفت و نیم درصد است.
اگرچه سید علی اکبر پرویزی استاندار خراسان شمالی با انتقاد از ارائه آمارهای غلط در این خصوص اعلام کرده: مسئولان ملی از طریق آمارهایی که از خراسان شمالی منتشر می شود برای تخصیص بودجه استانی تصمیم می گیرند این در حالی است که در این استان، آمارهای غلط ارائه می شود.
وی با اشاره به اینکه توانسته ایم با ارایه مستندات میزان بیکاری را تا حدودی به مراکز آماری ملی بقبولانیم ولی همچنان به این آمار هم معترضیم گفت: طی سالهای اخیر چه ظرفیتی برای اشتغالزایی در استان ایجاد کرده ایم که متوقع باشیم میزان بیکاری 7.5 درصد کاهش یابد؟
در حال حاضر ٣٤درصد از جمعيت ٨١١ هزارنفري خراسان شمالي را جوانان تشکيل ميدهند، جوانانی که اکثر آنها تحصیلات دانشگاهی دارند اما بیکارند.
طبق آمار رسیده از نمايندگي سازمان ملي جوانان در خراسان شمالي؛ نرخ بيكاري جوانان، سهمي از جمعيت فعال جوان كه در بازار كار صاحب شغل نشدهاند را نشان ميدهد كه اين شاخص در خراسان شمالي در سال ٨٦، ٣/١٣ درصد بود همچنين رتبه بندي نرخ بيكاري جوانان استانهاي مختلف نشانگر كاهش رتبه خراسان شمالي از ٢٨ به ٢٧ است!
نرخ بيكاري فارغ التحصيلان جوان در كل كشور در سطح تحصيلي فوق ديپلم تا دكتراي حرفهاي برابر ٦/٢٦ درصد بوده كه اين نرخ در خراسان شمالي برابر ٢/٢٠ درصد است كه استان را در رتبه ٢١ كشوري از لحاظ نرخ بيكاري قرار داده است.
این آمار و ارقام، دلیل خوبی بر لزوم توجه بیشتر مسئولان استان و کشوری به پروژه های اشتغالزایی در استان است. مقوله ای که در سال های اخیر آنقدرمغفول مانده که سبب مهاجرت جوانان تحصیلکرده استان خراسان شمالی به دیگر استانها شده است.
