زز البته مقوله گردشگری سلامت فراتر از گردشگری درمانی است و آبهای گرم و معدنی و لجن درمانی همراه با امکانات طبیعی نیز شامل مقوله گردشگری سلامت است .
***
گردشگری سلامت فرصتی برای رشد اقتصادی و منبع درآمدی برای استان ها به شمار می آید اما از ظواهر امر چنین به نظر می رسد که متاسفانه به دلایل مختلف از جمله بیبرنامگی، نه تنها استفاده مناسبی از این فرصت نشده بلکه در برخی موارد شاهد اثرات سوء آن نیز بوده ایم که باید اصلاح شود.
بر اساس برنامه ریزی ها و طبق ماده 87 برنامه چهارم توسعه تا پایان برنامه مذکور باید 30 درصد از نیازهای درمانی و بهداشتی کشور از طریق صادرات کالاهای مرتبط با پزشکی و گردشگری سلامت تامین شود که با تحقق این امر و با توسعه صنعت توریسم سلامت ، مزایای متعددی عاید کشور خواهد شد که از مهمترین آنها می توان به اشتغالزایی و رشد کیفی در بخش سلامت و توسعه اقتصادی و ارز آوری به خصوص در صنعت بیمه اشاره کرد .
جای خالی یک طرح جامع
در ایران بسیاری از استان ها به دلیل داشتن پتانسیل های ویژه در زمینه گردشگری سلامت، حرف های زیادی برای گفتن دارند اما با توجه به عدم تعریف وظایف هر سازمان و نهاد در این زمینه، آنها در نوعی بلاتکلیفی و سردرگمی به سرمی برند.
به عقیده کارشناسان در شرایط کنونی، وجود یک طرح عملیاتی برای ساماندهی گردشگری سلامت لازم و ضروری است . طرحی که در قالب یک بسته جامع و کامل، دربرگیرنده وظایف همه دستگاههای مسئول و با در نظر گرفتن واقعیتهای موجود ارائه شود.
با اینکه در بسیاری از استان ها اراده لازم برای ساماندهی بخش گردشگری سلامت وجود دارد اما البته انجام این کار بزرگ، همت جمعی دستگاههای دولتی و بخش خصوصی را میطلبد و جزیرهای کردن در این زمینه راه رسیدن به هدف را دورتر و دورتر خواهد کرد.
بی شک، تا الان هم به اندازه کافی فرصتهای زیادی در بخش گردشگری سلامت از دست رفته که جبران آنها به نوبه خود وقت و انرژی ویژه ای را می طلبد.
بیکاری نیروهای بالقوه
به هر حال در کشور ما که هنوز کارهای زیر بنایی برای توسعه گردشگری سلامت انجام نشده است، باید به این موضوع به چشم یک فرصت نگاه شود و این گام اول در ساماندهی یکی از درآمدزاترین بخش های گردشگریست.
و شاید مهمترین مسئله در این مسیر برای شفافسازی و تضمین کیفیت خدمات درمانی به اتباع خارجی و نظارت بر رعایت تعرفههای مصوب، مشارکت فعال بخش خصوصی در عرصه های مختلف باشد.
زمینه های فعالیت در حوزه گردشگری سلامت در دنیا شامل آب گرمهای درمانی، برنامههای مدیریت وزن، اعمال جراحی های پلاستیک، اعمال جراحی جایگزینی مفاصل، اعمال جراحی شریان قلب، پیونداعضاء، چشم پزشکی، دندان پزشکی و کاشت دندان، توان بخشی و ... می باشند. وقتی به این موارد و توانمندی های متخصصین داخلی در این زمینه ها می نگریم معلوم می شود همه چیز در ایران برای فعال کردن گردشگری سلامت مهیاست و جملگی فقط چشم انتظار یک مدیریت واحد نشسته اند.
شعار جهانی توریسم سلامت ، امکانات و خدمات در حد کشورهای جهان اول یا پیشرفته و قیمت ها و هزینه ها در حد کشور های در حال توسعه و جهان سوم است . درآمد جهانی گردشگری سلامت در سال 2013به بیش از 75میلیارد دلار رسید که سهم کشورمان در این خصوص با توجه به ظرفیت هایی که برای جذب توریسم سلامت دارد ، بسیار ناچیز بود. با لحاظ اینکه بین 4 تا 7 درصد گردشگران خارجی را گردشگران سلامت تشکیل می دهند، پیش بینی می شود تعداد این نوع گردشگران در سال 2015 به بیش از 40 میلیون نفر در جهان بالغ شود که در شرایط و مدیریت فعلی و در خوشبینانه ترین حالت سهم ایران بیش از 50 هزار نفر نخواهد بود .
