در حالي كه پيشبيني ميشد بعد از ترميم كابينه دولت تركيه اعتراضها نسبت به دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه كاهش يابد، اما افشاي جزئيات بيشتر پرونده فساد مالي در اين كشور كه گفته ميشود نام پسر نخست وزير نيز در ميان آنها به چشم ميخورد، دامنه اعتراضات سياسي و مردمي را در شهرهاي مختلف اين كشور افزايش داده است. رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه، اعلام كرده كه با وجود فشارها استعفا نخواهد داد.
به گزارش «جوان»، تظاهرات ضددولتي در تركيه در واكنش به جنجالهاي مربوط به فساد مالي نزديكان اردوغان، ديروز تشديد شد. اين اعتراضات در روزهاي پنجشنبه و جمعه در استانبول ابعاد گستردهاي به خود گرفت و معترضان كه با فراخواني رسانههاي اجتماعي گردهم آمده بودند عليه دولت آنكارا و اتهامات پيرامون آن نظير اختلاس و فساد اعتراض كرده و خواهان استعفاي دولت شدند. اين اعتراضات به درگيري بين معترضان و نيروهاي پليس منجر شد كه تعدادي از معترضان دولت دستگير شدند. پليس نيز براي متفرق كردن آنها از گاز اشكآور و باتوم استفاده كرد. سركوب معترضان در استانبول يادآور تجمع گسترده چند ماه قبل صدها تن در پارك گزي همين شهر است كه در آن پليس تعدادي از معترضان عليه سياستهاي توسعهاي دولت آنكارا را دستگير كرد. معترضان شعارهايي چون «همه جا اختلاس، همه جا فساد» و «همه جا ميدان تقسيم است، همه جا پايداري است» سردادند. آنها همچنين شعارهايي چون «دزد را بگيريد» سر ميدادند. همچنين تظاهرات مشابهي در آنكارا و ازمير برگزار شد و معترضين با پليس درگير شدند. اين اعتراضات در حالي انجام ميشود كه اردوغان روز چهارشنبه 10نفر از اعضاي كابينه را تغيير داد تا بتواند اعتراضها و انتقادات نسبت به دولت را كاهش دهد. روز جمعه همچنين دادگاهي در تركيه، دولت را متهم كرد كه در پي مخفي كردن حقايق در خصوص بزرگترين پرونده فساد مالي اين كشور است. روزنامه «يورت» تركيه در شماره روز شنبه همچنين نوشت كه بلال اردوغان در پي اعلام نامش در فهرست كساني كه در فساد و رشوه گسترده دست دارند، بدون گذرنامه به گرجستان فرار كرد. اين در حالي است كه دادگاه قضايي تركيه روز پنجشنبه از پسر نخست وزير خواسته بود تا دوم ژانويه خود را به دادگاه معرفي كند تا درباره ابهاماتي مبني بر احتمال دست داشتن وي در پرونده فساد توضيحاتي بدهد.
واكنش نمايندگان پارلمان به اردوغان
علاوه بر اعتراضات مردمي عليه دولت اردوغان، برخي نمايندگان پارلمان تركيه نيز در واكنش به فساد مالي در اين كشور خواستار بركناري اردوغان از پست نخست وزيري شدند. نماينده آنكارا در پارلمان تركيه نخست وزير اين كشور را به عذرخواهي از مردم تركيه و استعفا فراخواند. به گزارش روزنامه طرف، امينه اولكر تارهان، نماينده آنكارا از حزب جمهوري خلق با اشاره به پرونده فساد بزرگ مالي در تركيه، رجب طيب اردوغان را به ارتكاب جرم عليه مردم تركيه متهم كرد. وي گفت: «اردوغان بايد براي رها شدن از اين اوضاع شرمآور از مردم تركيه عذرخواهي و از سمت خود كنارهگيري كند». تارهان گفت كه نظام دولت در تركيه فروپاشيده و يك حزب حكومت را در تركيه به دست گرفته است.»
استعفاهاي جمعي در حزب عدالت و توسعه
با افشاي جزئيات بيشتر از پرونده فساد در تركيه هر روز خبرهاي تازهاي از استعفاي مقامات عضو حزب عدالت و توسه به گوش ميرسد. علاوه بر اينكه هفته گذشته سه تن از وزراي دولت به دليل دستگيري پسرانشان در ارتباط با فساد مالي استعفا دادند روز شنبه نيز «حسن حامي يلدرم» نماينده پارلماني حزب عدالت و توسعه در نامهاي كه در صفحه فيس بوكش منتشر كرد، نوشت: 25 نماينده وابسته به حزب عدالت و توسعه در اعتراض به رسوايي فساد مالي اخير در تركيه و دخالت «رجب طيب اردوغان» در امور دستگاه قضايي و سرويسهاي امنيتي خود را براي استعفا آمادهكردهاند. همچنين روزنامه «طرف» چاپ تركيه روز شنبه نوشت«شش نماينده پارلماني تركيه از حزب عدالت و توسعه به رياست اردوغان، در پي رسوايي فساد مالي در تركيه از حزب حاكم استعفا كردهاند. استعفاي مقامات حزب عدالت و توسعه در روزهاي اخير در ارتباط با پرونده فساد مالي، اردوغان را در تنگناي بزرگ سياسي قرار داده است و احتمال دست داشتن پسر وي در پرونده فساد نيز مشكل ديگري است كه اردوغان با آن دست و پنجه نرم ميكند.
اردوغان: استعفا نخواهم كرد
نخست وزير تركيه روز جمعه در يك گردهمايي در خارج از استانبول متعهد شد با آنچه بزرگترين چالش دولت 11 ساله او تلقي ميشود، مبارزه كند. وي تحقيقات مربوط به فساد مالي در دولت را «جوسازي و لجن پراكني» خواند و از هوادارانش خواست در انتخابات محلي ماه آينده به حزب او رأي بدهند. اردوغان همچنين در اظهاراتي اعلام كرد كه به سبب پرونده فساد مالي از سمت خود استعفا نميدهد. نخست وزير تركيه خاطرنشان كرد كه استعفاي سه وزير كابينه به معناي استعفاي دولت نميباشد. پيشتر، نخست وزير تركيه برخي از سفيران خارجي را به دستداشتن در اين «اقدامات تحريكآميز» متهم و تهديد كرد آنها را از خاك تركيه اخراج ميكند. اردوغان همچنين كساني را كه از حزب عدالت و توسعه در پي تحقيقات فساد انتقاد كردهاند، متهم كرد. وي گفت: «كساني كه اين عمليات را يك عمليات ضدفساد ناميدهاند، همان كساني هستند كه فاسد بودند». تحليلگران سياسي ميگويند اين رسوايي چالشي براي اردوغان محسوب ميشود كه وعده داده است فساد را در تركيه ريشهكن كند. اردوغان همچنين منازعه اخير ميان دولت و جنبش فتحالله گولن (رهبر معنوي جماعت گولن تركيه)، را مبارزه ميان تركيه جديد و قديم دانست و گفت كه عمليات فساد جاري آخرين مانع سر راه تلاشهاي تركيه براي ايجاد يك تركيه جديد است. اردوغان تأكيد كرد: «تركيه اكنون بر سر يك دو راهي براي انتخاب تركيه جديد و قديم قرار دارد. اكنون در مقابل ساخت تركيه جديد مقاومت ميشود، اما من به شما ميگويم كه اين آخرين مقاومت است و مخالفان دولت آخرين حمله را انجام دادهاند». با كمك خدا ما اين مقاومت را از بين برده و درها را به روي تركيه قديم خواهيم بست. آنها نميتوانند جلوي ساخت تركيه جديد را بگيرند. نخست وزير تركيه تأكيد كرد: يك بازنده ديگر اين فرآيند، لابي آشوبگران است كه شامل قدرتهاي بينالمللي، لابي منفعتطلبان و مخالفان رشد تركيه است. ما هدفمان حركت به سوي سال 2023 است و لابي ترور و منفعت بازنده خواهد بود و ما در اين فرآيند تقويت خواهيم شد.
