طي هفتههاي اخير ديديم كه ميانگين بازدهي بازار بورس اوراق بهادار تهران به بيش از 130درصد رسيد. اين در حالي است كه چنين ميزان بازدهي هر صاحب سرمايهاي را به طمع مياندازد تا در اين بازار سرمايهگذاري كند.
اما آيا اين بازار يك بازار سنتي است كه يك خريدار با همراه داشتن ميزان سرمايهاي بتواند به سادگي به ميانگين بازدهي بازار دست پيدا كند. بيشك اينگونه نيست. در مثبتترين بازار هستند افراد ناآشنا به مقوله سرمايهگذاري كه متأسفانه ضررهاي هنگفتي را متقبل ميشوند و نه تنها سودي به دست نميآورند بلكه اصل سرمايه خود را نيز از دست ميدهند.
با توجه به اينكه نقدينگي سر گردان در جامعه زياد است و بازارهايي چون مسكن، خودرو، طلا و ارز در ركود بسر ميبرد و بسياري از هموطنان نيز اين روزها با شنيدن تبليغات در خصوص ميانگين بازدهي بالاي بورس رهسپار اين بازار براي سرمايهگذاري شدهاند. لازم ديديم در اين مقال نكاتي را در خصوص كليات بازار بورس اوراق بهادار مطرح كنيم. در اين مقاله كوتاه ابتدا اقدام به توضيح ميانگين بازدهي بازار كنيم.
شاخص همانطور كه در مفهوم ظاهرياش نشان ميدهد، معياري است كه براساس آن ميتوان چيزي را تشخيص داد.
شاخص كل يكي از مهمترين نماگرهاي بازار است. اين نماگر بيانگر سطح عمومي قيمت و سود سهام شركتهاي پذيرفته شده در بورس است، به بيان سادهتر، تغييرات شاخص كل در واقع بيانگر ميانگين بازدهي سرمايهگذاران در بورس است. بازدهي سرمايهگذاران در بورس از دو طريق به دست ميآيد. اول دريافت سود نقدي سالانه و دوم، تغيير قيمت سهم در طول دوره سرمايهگذاري. براي مثال، فردي را در نظر بگيريد كه سهام شركت الف را در ابتداي سال، با قيمت 150 تومان خريداري ميكند.
لازم به توضيح است كه افزايش شاخص كل، لزوماً به معناي سودآوري سهام همه شركتهاي حاضر در بورس نيست، همانطور كه كاهش شاخص كل نيز لزوماً به معناي ضرردهي سهام همه شركتها در بورس نيست زيرا شاخص كل، بيانگر ميانگين بازدهي بورس است و چه بسا، در برخي موارد، بهرغم رشد قابل توجه شاخص كل بورس، برخي سهام با افت قيمت مواجه شده و سهامداران خود را با زيان مواجه سازند يا در شرايطي كه شاخص كل با كاهش مواجه است، برخي سرمايهگذاران كه سهام ارزندهاي را در سبد سهام خود دارند، سود قابل قبولي به دست ميآورند.
نكته قابل ملاحظه اينجاست كه سرمايهگذاران نبايد صرفاً با اتكا به اخبار رشد شاخص كل و بدون بررسي كامل در خصوص ارزش ذاتي سهام، اقدام به سرمايهگذاري در بورس كنند زيرا در بورس صنايع مختلفي را داريم و امكان دارد يك صنعت يا يك تك سهم روندي موافق با حركت شاخص كل يا مخالف روند شاخص كل در پيش گيرد. از اين رو بايد مراقب بود كه در دام تصور اشتباه از شاخص كل نيفتيم.
نكته مهم بعدي آن است كه ارتباط بين شاخص كل و سبد سهام بيش از تصور اهميت دارد. يكي از اصول بسيار مهم سرمايهگذاري در بورس، تشكيل سبد سهام متنوع است. هر اندازه سبد سهام يك سرمايهگذار، متنوعتر و به تركيب سهام شركتهاي موجود در بورس نزديكتر باشد، بازدهي آن سرمايهگذار نيز به متوسط بازدهي كل بورس كه توسط شاخص كل نشان داده ميشود، نزديكتر خواهد بود.
از اين رو به سهامداران تازه وارد و علاقه مندان به سرمايهگذاري در بازار سهام ابتدا پيشنهاد ميشود كه تا آشنايي كامل نسبت به چگونگي سرمايهگذاري در بازار بورس، سهام صندوقهاي سرمايهگذاري را تهيه كنند زيرا افراد خبرهاي كه در مديريت انجام امور معاملات اين صندوقها قرار دارند كار انجام معاملات را انجام ميدهند.
شايد در ابتدا به نظر برسد كه سودي كه صندوقها پرداخت ميكنند از ميانگين سود بازار بورس پايينتر است اما دستيابي به سود قطعي كمتر، بهتر از دستيابي به ميانگين بازدهي تضمين نشده غيرقطعي است.
