«چار ديواري اختياري!» همه ما با اين جمله آشنا هستيم، جمله قديمي كه گاه چنان پتكي بر سر همسايه معترض نسبت به تخطي همسايه ديگر زده ميشد. جالب اينكه بارها ممكن بود يكي از ساكنان نسبت به چند و چون و بيماهيت بودن اين جمله در زمان فعلي پي ببرد اما اين كافي نبود چون انگار بايد تكتك اعضاي ساختمان را نسبت به بيمفهوم بودن اين جمله در فضاي فعلي آپارتمانها آگاه كرد.
سؤال اصلي اين است كه «آيا امروزه «چارديواري اختياري است» در زندگي آپارتماننشيني ما جايي دارد؟» پاسخ ما به اين سؤال ميتواند ميزان سنجش فرهنگ آپارتماننشيني ما نيز باشد.
ناگفته نماند در فضاي فرهنگي امروز هستند خانوادههايي كه در پوسته خود تلاش ميكنند رفتارهاي بافرهنگي در زمينه آپارتماننشيني از خود بروز دهند اما مطمئناً جايي، با رفتاري ناآگاهانه باعث آزار ساير همسايهها ميشوند.
ماجراي ستون اين هفته از چند روز پيش شروع شد. وقتي كه به قصد خريد كردن از خانه بيرون رفتم و در كنار در خروجي آپارتمان چيزي توجه من را به خود جلب كرد. كوهي از نخاله ساختماني، وسايل مستعمل و مستهلك خانه كه كاملاً درهم ريخته با ظاهري زشت روي زمين ريخته شده بود و نه تنها ظاهر كوچه را به هم ريخته بود بلكه براي تردد عابران هم مشكل ايجاد كرده بود. همين اتفاق فكرم را مشغول كرد و مهمترين سؤالي كه در ذهنم بهوجود آمد اين بود كه آيا براي اين نوع ايجاد مزاحمتها و زشت كردن ظاهر خيابانها قوانيني وجود دارد؟ آيا قوانيني براي نظارت بر تعميرات داخلي آپارتمانها يا حتي واحد مسكوني وضع شده است؟ آيا قانونگذار در اينگونه موارد كه همسايهاي مراعات حال همسايگان را نميكند تدبيري انديشيده است يا خير؟
با ذهني پر از سؤالات حقوقي در زمينه آپارتمان سراغ حسين هاشمي نسب، وكيل پايه يك و كارشناس رسمي دادگستري رفتم.
حسين هاشمينسب در اينباره ميگويد: براي اينكه ساكنان آپارتمانها زندگي بهتري داشته باشند و با يكديگر دچار تنش و اختلاف نشوند بايد قوانين جامع و كاملي وضع شده باشد كه متأسفانه خلأ چنين مواردي در قانون وجود دارد. شايد به همين دليل است كه من براي راحتتر زندگي كردن در اين مواقع توصيههايي دارم. نكته مهم اينكه نه تنها در زندگي آپارتماننشيني بلكه در همه سطوح زندگي اجتماعي براي رعايت حقوق ديگران حتماً نبايد قانوني ما را اجبار و ملزم به رعايت كند بلكه بخش مهمي از رفتارهاي اجتماعي ما به سطح شعور و آگاهيمان باز ميگردد.
بعضي وقتها ما ميتوانيم با رعايت نكات ريز وكوچك در اين باب زندگي راحتتري را در كنار همسايههايمان تجربه كنيم.
قدم اول اينكه بهتر است اگر تعميرات و تغييراتي در واحد مسكوني خود انجام ميدهيم با اجازه هيئت مديره يا ديگر ساكنان آپارتمان باشد. از ايجاد سر و صداي غيرمتعارف و ناهنجار از ساعت 13 تا 16 و در زماني بين 21 تا 9 صبح خودداري كنيم. بهترين زمان براي انجام چنين كارهاي پر سر و صدا روزهاي تعطيل آن هم زمان بيداري ساير ساكنان است.
بهتر است در واحد مسكوني خود از پاركتهاي چوبي و كفپوش استفاده كرده و در صورت ضرورت آنها را فقط پوليش كنيم. از سنگ يا سراميك يا ديگر پوششهايي كه باعث ايجاد مزاحمت و صداهاي نامتعارف براي ساكنان ساير واحدها ميشود خودداري كنيم.
حتي اگر امكان تعويض سنگ، سراميك يا چوب كف واحد را نداريم براي كاهش صداها بهتر است 75 درصد از كف آپارتمان را با فرش يا موكت بپوشانيم و تا حد ممكن از راه رفتن يا كشيدن اجسام روي آنها خودداري كنيم.
اگر كف واحد مسكوني شما سنگ است، امكان تغيير آن وجود ندارد و بايد ساييده شود، بهتر است اين كار با اجازه كتبي مديريت ساختمان و مالك صورت گيرد. حتي ترجيحاً اين كار را زماني انجام دهيد كه مزاحمتي براي سايرين ايجاد نكند. تمام مواد باقي مانده از كف سايي بايد در اسرع وقت جمع و در محل مناسب دفع شود. اعضاي هيئت مديره و مديران ساختمان بايد توجه كنند كه ريختن مواد اسيدي حاصل از كفسايي به داخل فاضلاب ساختمان موجب فرسايش فاضلاب و گرفتگي آنها ميشود و نفوذ اين مواد به سطح زيرين سنگها باعث خوردگي لولههاي قرار گرفته در كف و تركيدگي ميشود. توصيه ما اين است كه هنگام كفسايي و پس از اتمام آن از سقف طبقه زيرين واحد تعمير شده بازرسي شود. بهترين حالت اين است كه ساكنان از كف ساييدن منصرف شده و تميز كاري را با روش ديگري انجام دهند. در غير اين صورت جبران زيانهاي احتمالي به طبقه زيرين به عهده مالك طبقه بالاست. نكته مهم و اغلب ناديده گرفته شده در آپارتمانهاي امروزي اين است كه هرگونه تغيير در نما، سر در يا بالكنهاي اختصاصي ممنوع است مگر با توافق اكثريت مالكان. حتي تعميرات و تغييرات داخلي و خارجي واحد مسكوني كه موجب صدمه زدن به اسكلت ساختمان ميشود نيز ممنوع است و به صراحت در قانون مطرح شده است.
ساير تعميرات و تغييرات داخلي واحد مسكوني و انبار نيز بايد با اجازه كتبي مالك و تأييد مديريت ساختمان در حد معقول انجام شود.
به طور كلي تمامي تعميرات وتغييرات در قسمتهاي اختصاصي ساختمان بايد با اجازه مالك و تأييد مدير ساختمان صورت گيرد و هر تعمير و تغييري كه باعث بهوجود آمدن خسارتهايي به ساختمان و اسكلت آن شود فرد مسئول بايد خسارت وارده را جبران كند.
ناگفته نماند براساس قانون تملك آپارتمانها ماده 9 هر يك از مالكان ميتوانند با رعايت مقررات قانون تملك آپارتمانها و ساير مقررات ساختماني عملياتي را كه براي استفاده بهتر از قسمت اختصاصي خود مفيد ميدانند انجام دهند اما هيچ يك از مالكان حق ندارند بدون موافقت اكثريت ساير مالكان تغييراتي در محل يا شكل در يا سر در يا نماي خارجي در قسمت اختصاصي خود كه در مريي و منظر باشد بدهند. در ماده 45 و بخش 5 كه وظايف مالكان و ساكنان هم آمده است كه ساير تعميرات و تغييرات داخلي آپارتمانها و بخشهاي اختصاصي مانند انبار بايد با اجازه كتبي ديگر مالكان و تأييد مديريت ساختمان در حد معقول صورت پذيرد.