وقتي از در منزل بيرون ميآييد اولين سطحي كه روي آن قدم ميگذاريد، پيادهرو است؛ مكاني كه براي رفت و آمد شهروندان احداث شده و با خط جداول يا موانع فيزيكي ديگر از سطح خيابان، معابر و گذرگاهها جدا شده است تا شهروندان بتوانند به راحتي در اين مسيرها تردد كرده و عبور كنند.به واقع همواره توصيه ميشود به منظور حفظ ايمني در تردد از پيادهراه يا پيادهروها استفاده شود.
بافت شهر تهران به گونهاي است كه اكثر پيادهروها با باغچههاي كوچك مربع يا مستطيل شكل همراه است و گاه درختان درگذر زمان رشد كرده و پيادهروها را به تسخير خود درآوردهاند، با اين حال بيشتر پيادهروها در خيابانهاي تقريباً باريك و كوچهها قرار گرفتهاند، هر چند پيادهروها در خيابانهاي اصلي نيز به منظور حركت و رفت و آمد شهروندان در نظر گرفته شدهاند اما وجود موانع فيزيكي همچون باغچه نامناسب، تيرهاي چراغ برق يا پايههاي تابلوهاي مختلف از يك سو و وجود اختلاف سطح، وجود موانع فيزيكي، شيبهاي نامناسب و تند و گاه وجود پلههاي غيراستاندارد سبب شده است تا عابران و به خصوص سالمندان و كودكان نتوانند به راحتي از اين مسيرها عبور كنند.
يكي از معضلات و مشكلاتي كه سالمندان، معلولان و افرادي كه قدرت حركتي كندي دارند وجود همين نابسامانيها در پيادهروهاست. غيراستاندارد و مناسب نبودن پيادهروها سبب افزايش حوادث ناگوار ميشود چرا كه در ساعات مختلف شبانهروز عده زيادي از شهروندان بايد از اين مسيرها كه ويژه عابران پياده است عبور كنند ولي به دليل مسائل و مواردي كه به بخشي از آنها اشاره شد، سلامت شهروندان به خطر ميافتد.
گاه پيش ميآيد به دليل همسطح نبودن پيادهروها و وجود زوائد فيزيكي شهروندان به ناچار از مسيرهاي خودروها و خيابانها براي رفت و آمد استفاده كنند كه حوادث بسياري را براي آنان پيش آورده است.
محلهاي اتصاف و ارتباط پيادهروها با خيابان و معابر شهر گاه با پلهاي نامناسب و غيراصولي به يكديگر متصل شدهاند و همين موضوع سبب شده است تا اگر عابري بخواهد از روي آن عبور كند، پايش در فاصلههاي شبكه پلهاي فلزي گير كند و دچار آسيب شود يا اگر اتومبيلي بخواهد به پاركينگ وارد يا از آن خارج شود، دچار صدمه شود يا به دليل اختلاف سطح پيادهرو با خيابان آلودگي صوتي زيادي به وجود آيد كه سبب سلب آرامش و آسايش همسايگان را فراهم آورد.
خلأ قانوني يا ضعف نظارت
به دليل ناديده گرفتن قانون يا ضعف نظارت بر ساخت و سازها و خيابانسازي كه پيادهرو را هم در برميگيرد مسائل و مشكلات بسياري براي سلامت، ايمني و آسايش شهروندان بهوجود آمده است، به عنوان مثال مالك يا صاحب مغازهاي مجوز ساخت ميگيرد و پس از اتمام و نوسازي خانه و مغازه خود پيادهرو را با هر سليقهاي كه ميخواهد درست ميكند و در اين اصلاح هندسي پيادهرو، بيشتر مالكان فقط نفع شخصي و ملكي خود را در نظر ميگيرند و در نبود نظارت بر احداث پيادهرو به هر شكلي كه ميخواهند پيادهرو احداث ميكنند و حتي براي دسترسي به در ورودي ساختمان به حريم عابران پياده تجاوز كرده و با احداث پله، سطح پيادهرو را اشغال ميكنند و گاه براي سهولت در دسترسي به ورودي پاركينگ به دليل اختلاف سطح، شيب ورودي خود را از پيادهرو در نظر ميگيرند. همين بينظمي در رعايت نكردن مسائل و ضوابط قانوني سبب ميشود حوادثي در طول شبانهروز براي افراد به ويژه كودكان، سالمندان و آناني كه داراي محدوديتهاي حركتي هستند يا از وسايل كمكحركتي مانند ويلچر يا عصا استفاده ميكنند پيش آيد؛ دردسر و آسيبي كه شايد حتي نتوان با هزينه مالي آن را جبران كرد، با اين حال ساخت و سازها زياد در تهران صورت ميگيرد ولي پيادهروها با نظر صاحبان املاك و سازندگان ساخته ميشود و جالبتر آنكه در زمان احداث، مأموران و مسئولان كنترل و نظارت بر ساخت و سازها هيچ ايراد و توجهي به اين موارد نكرده و شايد در زمان گرفتن پايان كار ساختماني به اين موارد توجه كنند كه ديگر كار از كار گذشته است، همچنين برخي از صاحبان مغازههاي تجاري و اغذيهفروشيها سطح پيادهروها را با اجناس و صندلي يا ساير موانع اشغال ميكنند. در اين ميان سد معبرها نيز كه در گوشه و كنار شهر به فراواني ميتوان شاهد بود، مشكلات زيادي را براي شهروندان فراهم ميآورند؛ وجود دريچههاي آب و فاضلاب و انشعاب كنتور آب نيز به نوعي مشكلي است براي عبور عابران پياده از پيادهروها، هر چند در سالهاي اخير بحث پيادهراهسازي آغاز شده است و برخي از پيادهروهاي خيابانها و مسيرهاي پرتردد اصلاح شده و سيماي بصري آن نيز منظم و يك شكل شده است، با اين حال پيادهروهاي كوچهها و خيابانهاي بسياري در شهر همچنان مشكلي براي تردد عابران پياده به حساب ميآيند، به گونهاي كه اگر عابري بخواهد از اين مسيرها عبور كند بايد به انواع ورزشهاي حركتي و رزمي آشنا باشد تا بتواند از اين خاكريزها عبور كند.ساخت سليقهاي پيادهروها و متحدالشكل نبودن پيادهروها نيز از نبود نظارت و كنترل بر ساخت پيادهرو حكايت دارد، به گونهاي كه برخي از پيمانكاران كه مسئول اصلاح و احداث پيادهرو هستند، بدون انجام زيربستر و زيرسازي، پيادهروها را با انواع و اقسام مواد پوشانده يا سنگفرش ميكنند كه در زمان بارندگي به دليل در نظر نگرفتن شيب مناسب موجب آبماندگي ميشود كه عابران بايد به سختي از روي آن عبور كنند يا سنگفرشها به دليل عدم دقت در پيادهروسازي لق ميزنند كه خود مشكلات بسياري را به وجود ميآورند. به هر حال اگر پيادهروها مناسبسازي شوند و اصلاحهاي هندسي مناسب در آنها صورت بگيرد و اختلاف سطحها نيز رفع شود و حتيالمقدور موانع فيزيكي بيجا همه از اين مسيرها برچيده شود، ميتوان اميدوار بود شهروندان هم بتوانند از پيادهروها براي رفت و آمد استفاده كنند، از سوي ديگر به دليل افزايش جمعيت سالمند لازم است تا شهرداريهاي مناطق و نواحي بر ساخت و مناسبسازي پيادهروها نظارت دقيقتري داشته باشند تا به سلامت و ايمني شهروندان لطمهاي وارد نشود.