تغيير سبك زندگي به سلامت هم رحم نكرده و در حالي كه به دليل تغذيه و شيوه زندگي نادرست، سلولهاي بسياري از افراد گرسنهاند اما يك سوم جمعيت كشور يعني حدود 25ميليون نفر از مردم كشورمان با اضافه وزن يا چاقي دست و پنجه نرم ميكنند كه از اين ميان ۸ ميليون ايراني چاق هستند و ۱۷ ميليون اضافه وزن دارند و همين امر بازار تبليغات دروغين كاهش وزن را حسابي سكه كرده است.
از زماني كه غذاهاي آماده همچون سوسيس، كالباس و پيتزا در سفره ايراني براي خودشان جا باز كردند و ابزارهاي زندگي صنعتي تحرك را از مردم جامعه گرفت، كمكم بساط تبليغات انواع و اقسام داروها و لوازم لاغري هم به زندگي مردم ما باز شد. با تغيير سبك زندگي، تغذيه نامناسب و عدم تحرك وقتي روي ترازو ميرويم با واقعيت تلخي مواجه ميشود كه انتهايش انواع و اقسام بيماريها، هزينهها و دردسرهاي ناشي از آنهاست. اين واقعيت تلخ اما چيزي نيست جز اضافه وزن و چاقي.
روز گذشته نيز رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي با اشاره به آمار و ارقام افراد داراي اضافه وزن در كشور و بررسي وزن در افراد بالاي 20 سال گفت: 45 درصد مردان و 57 درصد زنان دچار اضافه وزن و چاقياند.
دوقلوهاي ترسناك قرن ما
دكتر فريدون عزيزي با اشاره به چاقي شكم افزود: تجمع چربي در داخل شكم را چاقي شكمي گويند كه به دنبال آن عوارض قلبي و عروقي و مشكلات شديد رخ ميدهد. چاقي شكمي اما خود به صورت مستقل عوارض بيشماري را در پي دارد. وي تصريح كرد: ديابت نيز از عوارض ديگر چاقي است كه در قرن 21 جوامع بشري را به خود مشغول كرده و هر چقدر چاقي افزايش يابد، ديابت نيز افزايش مييابد.
حسين دلشاد، دبير علمي چهارمين كنگره پيشگيري و درمان چاقي ايران نيز چاقي را معضل امروز جوامع صنعتي دانست و افزود: طبق آمار سازمان بهداشت جهاني 500 ميليون نفر در دنيا اضافه وزن دارند يا چاق هستند و در كنار اينها 360 تا 400 ميليون نفر هم ديابت دارند كه تا سال 2030 اين آمار به 550 ميليون نفر ميرسد و ميتوان گفت كه چاقي و ديابت اپيدمي دوقلوي قرن 21 هستند.
بنا به تأكيد رئيس مركز تحقيقات پيشگيري و درمان چاقي پژوهشكده غدد درون ريز و متابوليسم، شيوع چاقي در كشورهاي در حال توسعه و از جمله ايران رو به افزايش است.
عزيزي مشكلات اضافه وزن و چاقي را در حوزههاي ديابت، بيماريهاي قلبي و عروقي، سكته قلبي، سرطان، مشكلات مفاصل همچون آرتروز و افزايش سنگ كيسه صفرا عنوان كرد و افزود: بيماري دستگاه ادراري نيز در اين دسته از افراد شايعتر است؛ همچنين بيماريهاي تنفسي در افراد خيلي چاق نيز شايعتر است.
تباني ژنتيك و عوامل محيطي براي چاق كردن ما
رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي، عوامل اضافه وزن و چاقي را چند دسته دانست. به باور وي عوامل ژنتيكي در بروز اضافه وزن و چاقي نقش دارند اما اگر عوامل محيطي نيز نباشد شيوع زيادي نخواهيم داشت.
وي مهمترين عامل پيشگيري از چاقي و درمان آن را در حال حاضر اصلاح سبك زندگي دانست و گفت: ميزان تغذيه و فعاليت بدني نيز در اين امر دخيل است البته مسائل رواني و استرس نيز دخالت دارند اما ميزان كمتري را به خود اختصاص ميدهند.
عزيزي به شيوه زندگي اشاره داشت و گفت: متأسفانه سبك و شيوه زندگي افراد باعث شده كه افراد فعاليت كمتري داشته باشند و در كنار آن مصرف مواد غذايي بيشتر كه در ادامه به اضافه وزن و چاقي منجر ميشود.
لاغر شدن ميانبر ندارد!
اگر شما هم از آن دست افرادي هستيد كه براي برطرف كردن اضافه وزن و چاقي دنبال راه ميانبر ميگرديد، بايد بگوييم اين مسير را نميشود دور زد.
عزيزي با اشاره به قرصهاي لاغري موجود در بازار افزود: قرصهاي غير طبي كه از چين يا كشورهاي ديگر وارد ميشوند با عوارض زيادي همراهند اما قرصهايي در ايران وجود دارند كه مورد تأييد وزارت بهداشت هستند و بين 3 تا 5 كيلو از وزن ميكاهند كه عوارض كمتري به جا ميگذارند اما بدون تجويز پزشك مجاز نيستند.
محمد هاشمي، دبير انجمن پيشگيري و درمان چاقي نيز تصريح كرد:تبليغ درمان غيرمجاز است و تجويز دارو يا روش درماني فقط بايد به صلاحديد پزشك انجام پذيرد و اگر افراد به اجتهاد خودشان از دارو استفاده كنند، مسلماً به بيراهه ميروند.
بنا به تأكيد عزيزي هم قرصهاي موجود در عطاري ميتوانند خطرات جبرانناپذير و غير قابل برگشتي داشته باشند. رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي درباره استفاده افراد از گنهاي لاغري، گوشواره لاغري و چسبها و تبليغات ماهوارهاي براي كاهش وزن را مؤثر ندانست و تأكيد كرد: اگر اين كارها كاهش وزني هم به دنبال داشته باشند، اثرشان موقتي است و با عوارضي نيز همراه خواهد بود.
رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي كاهش وزن 5 تا 10 درصدي در شش ماه را محدوده كاهش وزن مطلوب عنوان كرد. وي به رژيمهاي غذايي معقول اشاره داشت و گفت: اينكه افراد در يكي، دو ماه وزن خود را خيلي سريع پايين ميآورند، مورد تأييد ما نيست چراكه ميتواند با عوارض بسياري همراه باشد و حتي نگهداشتن اين كاهش وزن نيز امكانپذير نيست.
نشستن و بازيهاي رايانهاي در كمين سلامت كودكان
شايد در گذشته با ديدن بچههاي چاق گل از گلمان ميشكفت و دوست داشتيم لپشان را بكشيم اما حالا بنا به تأكيد پزشكان چاقي كودكان نيز عوارض دارد و مطلوب نيست.
وي به افزايش وزن در كودكان اشاره كرد و گفت: چاقي در كودكان رو به افزايش است و به طور كلي 15 درصد از كودكان چاق هستند كه اين آمار در برخي از استانها به 23 درصد نيز ميرسد و هرچه از روستاي به شهر نيز نزديكتر باشيم و زندگي شهري و رفاهي بيشتر باشد، اين آمار افزونتر است. در مورد افراد بالغ نيز ميتوان گفت كه سالانه يك درصد به افراد چاق و اضافهوزندار اضافه ميشود.
رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي اپيدمي اضافه وزن در كودكان را پيشرو و نگران كننده عنوان كرد و افزود: دليل واضح آن كم تحركي، در دسترس بودن مواد غذايي و نشستن مداوم شش تا هشت ساعته براي تماشاي برنامههاي تلويزيوني و بازيهاي كامپيوتري است كه هر سه عامل آن به افزايش وزن در كودك ميانجامد.
اصليترين راهكار
رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي تردد افراد با وسايل نقليه به جاي دوچرخه و پيادهروي و در دسترس بودن مواد غذايي در تمام فصول و افزايش قدرت خريد مردم را عوامل ديگري در بروز چاقي و اضافه وزن عنوان كرد. وي اصلاح شيوه زندگي را مهمترين مسئله در پيشگيري اوليه و ابتدايي در چاقي عنوان كرد و افزود: به صورت عام سبك زندگي ما در تمام جهات دچار اشكال است و نهتنها در امر تغذيه مشكل داريم بلكه در مسائل فرهنگي و اجتماعي نيز بايد تغييراتي در سبك زندگي خود دهيم.
