مبينا شانلو | انگار كه فضاي معنوي مسجد و رهنمودهاي كتاب الهي اين بچهها را به تلاش بيشتر دعوت كرده و به تكاپو واميدارد. عمار حاتمي 23ساله و اهل استان خوزستان هم يكي از همين جوانان است. او كه چندين سال است به عنوان يك بسيجي ارتباط خود با مساجد را حفظ كرده، در مسابقات قرآني بيشماري شركت كرده و حائز رتبههاي متعددي شده است از جمله رتبه اول كشوري ترتيل قرآن كريم (در سازمان اوقاف و امور خيريه) درسال 138، رتبه اول كشوري حفظ قرآن كريم (در بين دانشآموزان) سراسركشور در سال1388، رتبه سوم اذان كشوري در سال1388(درسازمان هلال احمر) رتبه سوم كشوري قرائت قرآن كريم (در سازمان بسيج عشايركل كشور) در سال 1389 و رتبههاي ديگر. از آنجا كه حاتمي به تازگي در جشنواره سراسري حضرت علياكبر و در بخش مساجد نيز رتبه برتر را كسب كرده است، اين امر را بهانهاي قرار داديم تا ساعتي با او در خصوص بركتهاي حضور بسيج در بستر مساجد همكلام شويم.
بسياري از فعاليتها ي اجتماعي و فرهنگي را ميتوان خارج از مسجد نيز انجام داد، فرق انجام اين امور در مسجد با جاهاي ديگر چيست؟
در آيه18 سوره كريمه جن خداوند ميفرمايند: و ان المساجد لله فلا تدعوا مع الله احدا «و مساجد ويژه خداست پس هيچ كس را با خدا ميپرستيد» اين كلام نشاندهنده قداست، شرافت و اعتلاي مسجد با ديگر اماكن است اما مهمترين فرق مسجد با ديگر مراكز فرهنگي و اجتماعي، بعد معنوي آن است كه ديگر اماكن به غير مساجد فاقد اين خصيصه مهم و اساسي هستند. امام(ره) با تأكيد برنقش محوري مسجد در خنثي كردن نقشههاي دشمن اسلام ميفرمايد: «اينها از مسجد ميترسند، من تكليفم را بايد ادا كنم و به شما بگويم شما دانشگاهيها شما دانشجوها، همهتان مساجد را برويد پر كنيد، سنگر هست اينجا، سنگرها را بايد پر كرد» حضرت امام براساس همين شناخت، بارها بر اهميت اجتماع و حضور فعال در مساجد تأكيد داشته و آن را موجب تقويت اسلام و نظام ميدانستند. لازم به ذكر است كه اينجانب با ايجاد مهدكودك قرآني تسنيم النور به عنوان اولين مهدكودك قرآني براي كودكان 3 تا 6 سال، به اتفاق دوستان سعي كرديم علاوه بر ترويج و ترسيخ روح قرآني به كودكان، زمينه اشتغال 12 نفر به عنوان مربي و خدماتي را فراهم كنيم كه اغلب اين افراد از ميان پايگاههاي بسيج مساجد انتخاب شدهاند تا با توجه به تجربه مذهبي و فرهنگي و برخورداري از حسن شهرت و امانتداري بتوانند به وظيفه خطير خود كه شكلدهي و تكوين شخصيت كودكان است، همت بگمارند.
بسيج چگونه ميتواند مساجد را تبديل به پرورشگاهي يا محلي براي كادرسازي نظام كند؟
به نظر من بسيج به عنوان يك نهاد مردمي و البته با حمايتهاي رسمي و دولتي ميتواند عهدهدار نقش نهادهاي حسبيه در زمانهاي گذشته باشد. يعني عهدهدار وظيفه امر به معروف و نهي از منكر باشد كه منشأ تعليم آن در مساجد است. عهدهدار بودن اين وظيفه از يكسو باعث ميشود كه بسيجيان ملزم به معروف و منكر شناسي شوند و اين خود فرصت ارتقاي آگاهي و بصيرت آنها را فراهم ميكند. امام خميني(ره) فرمود: «مساجد پايگاه اصلي بسيج است.» چرا؟ چون حضور در پايگاه بسيج مساجد، همواره با بار معنوي استفاده از نمازجماعت و مراسم مذهبي، ذكر، دعا، توسل و كسب فضائل اخلاقي همراه است كه شايد بسيج بدون آنها اصلاً وجود خارجي نداشته باشد. تفاوت اصلي بسيج در ايران با ديگر نيروهاي مردمي در سراسر جهان در همين نكته اساسي است. بسيج با اجراي صحيح طرح صالحين كه همانا بصيرت بخشي، ولايتمداري، جهاد، شهادت و... است، با بالا بردن بينش و سطح آگاهيهاي سياسي، اعتقادي و فرهنگي بسيجيان در سطح پايگاهها ميتواند مساجد را تبديل به پرورشگاه يا محلي براي كادرسازي نظام كند.
چطور ميشود مسجد را به عنوان اركان اصل جامعه اسلامي جا انداخت و نقش بسيج در اين مسير چيست؟
بعد از تأسيس حكومت اسلامي مسجد به عنوان اصليترين محل تبليغ دين و آموزش مفاهيم والاي اسلامي و الهي جايگاه مهمي يافت و از اين مكان مقدس بود كه ارزشهاي ديني و اسلامي به ساير قسمتهاي جامعه تسري و گسترش يافت و مبلغان و اساتيد بزرگواري پرورش يافتند. به ويژه اينكه با برپايي نماز جماعت در مسجد و نماز جمعه، اين موضوع اهميت صدچنداني پيدا كرد. مهمترين تصميمات و مراحل آمادگي نظامي، غزوات صدر اسلام در زمان پيامبر اسلام(ص) در مسجد گرفته ميشد. در اين مكان بود كه چارچوب جنگهاي مسلمانان، تجهيز سپاه و خطابههاي مربوطه انجام ميشد و در واقع مقر اصلي فرماندهي نظامي نيز همين مساجد بودند. پس مردم در محور قرار دادن مساجد نقش مهمي دارند و با حضور خود، به مساجد اهميت ميدهند و البته بخشي از منابع مالي مورد نياز مساجد را تقبل ميكنند. بسيج نيز وظيفه دارد روح كمال را در مسجد بدمد و آن را با نشاط و با طراوت جلوه دهد. اين كار تأثير زيادي در جذب مردم به مسجد دارد. در ضمن پايگاههاي مقاومت بسيج مساجد ميتوانند در موقعيت كنوني، نقش كليدي و مهمي در احياي مساجد داشته باشند. فعاليت اين نهاد مقدس را نبايد مغاير با شأن مسجد دانست زيرا فعاليتهاي نظامي و فرهنگي پايگاههاي بسيج در مساجد ريشه درصدر اسلام و زمان حيات پيامبر اعظم(ص) دارد. پيدرس، شرقشناس اروپايي در اين زمينه مينويسد: «مسجد در زمان جنگ و صلح، در خدمت جامعه بوده است. ارتباط مسجد با امور نظامي تا اندازهاي متنوع بوده است كه مثلاً در جنگ اُحد، وقتي كه جنگ پايان يافت، فرماندهان لشكر پيامبر(ص) شب را در مدينه در مسجد پيامبر(ص) به صبح رساندند. در جنگ تحميلي عراق عليه ايران اسلامي نيز شاهد فعاليتهاي پرشور مسجديان در جبهههاي جنگ بوديم. اين حمايتها در قالبها و صورتهاي گوناگوني همچون جذب و اعزام نيرو به سوي جبههها و حمايت مادي و معنوي از رزمندگان اسلام صورت ميگرفت و بيشتر اين فعاليتها توسط پايگاههاي بسيج مساجد انجام ميشد. اين نشانگر نقش فعال مساجد در زمينههاي گوناگون مانند مسائل نظامي است و اين نقش منحصر به زمان پيامبر(ص) نيست. ضمناً اينكه مسجد جايگاهي براي انواع فعاليتهاي اجتماعي و فرهنگي نيز است.
نسبت بين بسيج و مسجد را چطور تعريف ميكنيد؟
همانطور كه قبلاً اشاره شد حضرت امام خميني(ره) ميفرمايند: «مساجد پايگاه اصلي بسيج است.» اين مطلب بدان معناست كه اگر كسي در واحدي عضو بسيج است كه ارتباط با مسجد ندارد يا ارتباطش كم است (مانند بسيج دانشآموزي، بسيج دانشجويي، بسيج اصناف و...) بايد در مسجد محل نيز حضور فعال داشته باشد. مقام معظم رهبري نيز در اين خصوص فرمودند: «مساجد بايد همچنان به صورت پايگاه بسيج باقي بمانند» و در جايي ديگر بيان كردند «بسيج بايد مطيع مسجد، حامي مسجد، عامل به قرآن و حافظ قرآن باشد.»
راهكارهاي نحوه تعامل صميمانه مسجد و بسيج چيست؟
بسيج و مسجد دو عنصر همذات يكديگرند. مسجد مكاني است براي جمع شدن نيروهاي مومن به اسلام و ارزشها، تا دركنار يكديگر جهت پيشبرد اهداف انقلاب قدم بردارند. در ضمن نحوه تعامل صميمي بين مسجد و بسيج، تقسيم وظايف و معين بودن وظيفه هر يك از دو طرف است. در واقع اگر طرفين به وظايف خود و ديگري آشنايي داشته باشند يا اينكه در همان ابتداي امر تقسيم كار كرده باشند، اين مسئله تنشها را بسيار كاهش ميدهد. مسئله بعدي، داشتن نيتهاي خوب و الهي است. اگر همه افرادي كه در بسيج و مسجد فعاليت ميكنند هدفشان خدا باشد و نيت خالصانهاي داشته باشند، طبيعتاً رابطهها بهتر ميشود و هر جا هم كه اختلافي پيش آيد، همين نيت به حل اختلاف حتماً كمك خواهد كرد.
نقش بسيج و مسجد براي تحقق مطالبات رهبري همچون توليد ملي، افزايش جمعيت و... را چطور ارزيابي ميكنيد؟
امروزه افراد فرهيخته و دانشمند زيادي در بسيج و مساجد فعاليت ميكنند كه نقش آنها در تحقق مطالبات رهبري به خصوص توليد ملي بسيار پررنگ است. همچنين تعادل جمعيتي موضوع اصلي در كشور است. اگرچه به قيمت بيكاري هم باشد بايد آن را بپذيريم تا به تعادل جمعيتي برسيم. مسجد در ارتباط با مطالبات ديگر مثل بحث افزايش جمعيت، ميتواند از طريق راهاندازي ازدواج آسان و ارائه تسهيلات براي ازدواج جوانان خدمترسان باشد.
و سخن پاياني.
در پايان دوست دارم از جناب سرهنگ علواني فرماندهي محترم ناحيه سپاه دشت آزادگان به خاطر حمايتهاي بيدريغشان از بسيجيان منطقه ما و همچنين استقبال مردمي از مهدكودك قرآنيمان تشكر كنم.
