مردم نا امید بودند و همگی دچار شوک... سوز سرد بر پوست صورت کودکان می نشست و فکر داشتن یک سر پناه امن کمتر به واقعیت نزدیک بود. راه های کوهستانی و روستاهای پراکنده، امدادرسانی و آواربرداری را دشوار کرده بود و...
اما باز هم در آنجا که ندای دلنشین بسیج طنین انداز شد و عطر جهاد پیچید، خیلی زود زندگی هم در پیش چشمان پر از اشک مردمی مصیبت دیده رنگ و بویی تازه یافت...
عصر روز ۲۱ مرداد ماه سال ۹۱ زمینلرزه ای به بزرگی ۶.۲ ریشتر در استان آذربایجانشرقی رخ داد و در اولین ساعت های پس از وقوع زلزله کار امداد رسانی و نجات مصدومان و مجروحان از زیر آوار آغاز شد.
در کنار همه دغدغه هایی که نجات مصدومان و حادثه دیدگان داشت و با تمام سختی هایی که دستگاه های ذیربط و نیروهای مردمی روز و شب با آن دست و پنجه نرم می کردند، آنچه بیش از همه در نگاه های ناامید آن حوالی دیده می شد، نگرانی از زمستان زودرس در این مناطق و آغاز بارش های زمستانی بود که مطمئناً کار بازسازی و نوسازی مناطق زلزله زده را با مشکل مواجه می کرد.
هیچ فرصتی برای بازسازی نباید از دست می رفت و تلاش برای بازگرداندن شرایط عادی زندگی به مردم این منطقه لحظه ای نباید متوقف می شد. بسیج سازندگی نیز بخشی از مسئولیت احداث و بازسازی واحدهای مسکونی زلزله زدگان آذربایجان شرقی را بر عهده گرفت، خانه هایی که بسیج سازندگی وعده ساخت آن ها را داده بود یکی پس از دیگری آماده تحویل می شد و مردم در آن ها اسکان می یافتند.
روستائیان از بسیجی ها راضی بودند و می گفتند: "بسیجی ها خیلی زحمت کشیدند، شب ها تا ساعت ۱۰ کار می کردند تا خانه ها زودتر آماده شود."
مجید خراسانی، مسئول سازمان بسیج سازندگی در خصوص فعالیت گروه های جهادی در مناطق زلزله زده استان آذربایجان شرقی می گوید: "در زلزله آذربایجان شرقی بر اساس امکانات و ظرفیت های موجود منطقه ۸۰ گروه جهادی کشور توانستند در نخستین ساعات در مناطق زلزله زده حاضر و فعالیت های موثری را در برقراری آرامش مردم، امداد و نجات، آواربرداری و احداث واحدهای مسکونی و چند منظوره انجام دهند."
در نهایت نیز بیش از ۸ هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی و واحدهای چندمنظوره ای که بسیج سازندگی برای ساخت آن آن اعلام آمادگی کرده بود در ۲ فاز افتتاح و به زلزله زدگان تحویل داده شد و تجربه حضور گروه های جهادی در زلزله ارسباران، راهی برای ارائه الگوی جهادی در حوادث غیر مترقبه را گشود.
همایش هم اندیشی حرکت های جهادی و حوادث غیر مترقبه هم در دی ماه سال ۹۱ در تبریز و با هدف شناخت ظرفیت ها و نقش گروه های جهادی در ورود به حوادث غیر مترقبه تشکیل شد تا در هماهنگی با سایر نهادها و سازمان های مسئول، در جهت مقابله با چنین حوادثی یک الگوی مدیریت بحران ارائه شود.
این بار بوشهر و بسیجی دیگر
زلزله ای دیگر به بزرگی ۶.۱ ریشتر ساعت ۱۶ و ۲۲ دقیقه و ۴۹ ثانیه روز سه شنبه بیستم فروردین بخشهای شنبه و طسوج و کاکی شهرستان دشتی در جنوب استان بوشهر را لرزاند و باعث کشته شدن ۳۷ تن و مصدومیت یکهزار و ۵۰ نفر و تخریب ۳ هزار و ۱۰۰ واحد مسکونی شد.
سایه بی خانمانی این بار بر استان بوشهر سایه افکند و نیروهای امدادی نیز در اولین ساعات حضور خود کار نجات مصدومان را آغاز کرده وزلزله زدگان را در چادرها اسکان دادند. این بار نگرانی از آغاز زود هنگام تابستان است؛ گرما در استان بوشهر خیلی زود فرا می رسد و زندگی در چادر در فصل گرما بسیار سخت و طاقتفرساست.
رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کشور با بیان اینکه عملیات بازسازی مناطق زلزله زده بوشهر در کمترین زمان ممکن اغاز شده است، می گوید: فصل گرما نزدیک است و ما تلاش میکنیم تا قبل از فرارسیدن فصل گرما کار را به صورت کامل انجام دهیم و خانهها را به مردم تحویل دهیم.
عباس تابش میانگین زمان اسکان موقت زلزله زدگان را در نقاط مختلف جهان بیش از ۲ الی ۳ ماه عنوان کرده و در این رابطه توضیح می دهد: در کشور ما این کار با سرعت بالاتری صورت می گیرد و با توجه به تجربه ای که از زلزله آذربایجان داریم، تلاش می کنیم پس از اسکان موقت، اقدامات مربوط به اسکان دائم و بازسازی خانهها و مغازهها و راهاندازی تاسیسات را در سریعترین زمان ممکن به انجام برسانیم.
رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کشور در خصوص خسارات وارد شده به واحدهای مسکونی مناطق زلزله زده استان بوشهر می گوید: یکهزار و ۱۵۰ واحد مسکونی در مناطق شهری و ۸۵۰ واحد در مناطق روستایی با آسیب بالای ۶۰ درصد روبرو شدهاند که باید واحدهای جدید در آنها احداث شودو علاوه بر آن، خسارات وارده به ۸۷۶ واحد مسکونی نیز به گونه ای است که باید تعمیر و بهسازی صورت گیرد که با تشکیل پرونده برای همه این واحدها و تامین منابع مورد نیاز عملیات ساخت و ساز آغاز میشود.
شاپور رستمی، معاون عمرانی استانداری بوشهر هم در خصوص آغاز عملیات بازسازی مناطق زلزله زده استان تصریح می کند: بنیاد مسکن انقلاب اسلامی که مسئولیت بازسازی مناطق زلزلهزده را برعهده دارد با استفاده از امکانات دولتی خود به مرور کار آوار برداری را آغاز خواهد کرد و در کوتاهترین زمان و پس از آواربرداری کار ساخت و سازشروع می شود.
معاون عمرانی استانداری بوشهر با اشاره به میزان خسارتهایی که تاکنون اعلام شده است، می گوید: در مجموع برآوردی که تا امروز انجام شده، مبلغ ۲۲۰ میلیارد تومان به مناطق زلزلهزده شهرستان دشتی خسارت وارد شده است.
سازندگی با رنگ و بوی جهادی
لبیک می گویند به نگاه های خسته و ناامید مردمی مصیبت دیده، آنها که با جهاد خود حدیث انقلاب را در گوش جان این مردم زمزمه می کنند.این بار نیز غافل نمانده اند و در پی خلق حادثه ای از جنس خلوص و سادگی عازم مناطق زلزله زده بوشهر خواهند شد.
مسئول بسيج سازندگي بوشهر با بيان حضور سيزده گروه جهادي در مناطق آسيب ديده از ساعات ابتدايي وقوع زلزله می گوید: ده گروه جهادي بسيج دانشجويي و بسيج محلات برادران به همراه دو گروه جهادي خواهران استان بوشهر و همچنين يك گروه جهادي خواهران استان شيراز، از نخستين ساعات وقوع زلزله در مناطق آسيب ديده حضور يافتند و به خدمت رساني به مردم پرداختند.
دولاح اضافه می کند: گروههاي جهادي مستقر در منطقه، تا كنون در بيرون آوردن اجساد و زير آوار ماندگان، آواربرداري از معابر و راههاي مهم، توزيع كمكهاي مردمي و همچنين آرامش بخشي به بازماندگان حادثه زلزله فعاليت داشته اند.
وی با اشاره به اینکه سپاه امام صادق (ع) و بسيج سازندگي استان بوشهر از ساعات ابتدايي وقوع زلزله با تمام توان، اقدام به كمك رساني به زلزله زدگان شهر كاكي و روستاهاي اطراف آن نمود، تصریح می کند: ايجاد قرارگاه تاكتيكي امداد و نجات توسط بسيج سازندگي بوشهر و ساماندهي گروههاي جهادي و كمكهاي مردم و سپاه استان در اين قرارگاه، مهمترين اقدام انجام شده توسط سازمان بسيج سازندگي در نواحي زلزله زده شهر كاكي بوده است.
مسئول بسيج سازندگي بوشهر همچنين می گوید: اعزام سي دستگاه آمبولانس به مناطق آسيب ديده با مديريت بسيج جامعه پزشكي بوشهر و همچنين حضور ماشين آلات مهندسي سپاه براي آواربرداري از خانه ها و معابر، از ديگر اقدامات سپاه و بسيج در راستاي كمك رساني به زلزله زدگان استان بوشهر بوده است.
وي در پايان با بيان اعلام آمادگي بسيج سازندگي براي مشاركت در ساخت و بازسازي واحدهاي مسكوني آسيب ديده در مناطق زلزله زده استان بوشهر خاطرنشان می کند: بسيج سازندگي بوشهر در جلسه مديريت حوادث غيرمترقبه استان، آمادگي خود را براي بازسازي صفر تا صد واحدهاي مسكوني آسيب ديده، به بنياد مسكن انقلاب اسلامي و همچنين استانداري بوشهر اعلام كرد.
وحید کمر روستا، دبیر مرکز هدایت حرکت های جهادی هم با اشاره به اعلام فراخوان اعزام گروه های جهادی به بوشهر، می گوید: مركز هدايت حركت هاي جهادي با قرار دادن فرم فراخوان اعزام گروههاي جهادي در سايت خود به نشاني www.jahadgar.com از همه گروههاي جهادي براي خدمت رساني دعوت مي كند تا پس از شناسايي گروهها و دسته بندي تخصصي آنها و پس از عادي شدن شرايط مناطق زلزله زده و اسكان موقت زلزله زدگان اين گروه ها را به منطقه بفرستد.
کمر روستا با بیان اینکه مسوول امور استانهاي مركز به همراه ساير همكاران براي ارزيابي شرايط و فراهم كردن حضور گروهها در مناطق زلزله زده حضور یافتند، ادامه می دهد: گروههاي جهادي اين آمادگي را دارند تا پس از عادي شدن شرايط با استفاده از تجربيات زلزله آذربايجان شرقي در زمينه ساخت مساجد ، حمام ، مدارس و سرويس هاي بهداشتي همكاري كنند.
بسیج سازندگی، پاسخگوی دغدغه های زلزله زدگان
در نخستین روزهای پس از وقوع زلزله، تعدادی از نمایندگان مجلس با تشکیل یک کمیته پنج نفره، از مناطق زلزله زده استان بوشهر دیدار کردند.
منصور آرامی نماینده بندرعباس و یکی از اعضای کمیته ۵نفره مجلس جهت بازدید از مناطق زلزله زده می گوید: نیروهای بسیجی نه تنها در زمان وقوع بلایای طبیعی و حوادث غیر مترقبه می توانند به خوبی از پس وظایف محوله برآیند بلکه در شرایط مشابه که انجام فعالیت های عمرانی را اقتضاء می کند نیز می توانند به خوبی ایفای نقش نمایند.
وی با اشاره به اهمیت انجام اقدامات سازماندهی شده و برنامه ریزی شده از سوی نیروهای بسیج سازندگی تصریح می کند: شاید عدم اطلاع از وقوع حوادثی از قبیل زلزله، حضور نیروها را در زمانی که این اتفاق رخ می دهد، ناممکن سازد اما از زمانی که نیاز به سازندگی در منطقه احساس می شود، بسیج می تواند در امر سازندگی حضور یابد.
آرامی با بیان ضرورت همکاری دستگاه های دولتی با نیروهای بسیجی تأکید می کند: اگر دولت همانطور که در آذربایجان شرقی بسترهای لازم را برای فعالیت بسیج سازندگی فراهم نمود، در بوشهر هم فضای مناسب جهت ورود بسیج سازندگی به عرصه های مختلف سازندگی و بازسازی مناطق زلزله زده را ایجاد نمایند، انشاء الله به زودی مردم این منطقه از کشور نیز به شرایط طبیعی زندگی خود بازمی گردند.
موسی احمدی، نماینده جم، کنگان و دیر استان بوشهر در مجلس شورای اسلامی نیز بسیج را نهادی مردمی و تکلیف نهاد دانست که در امر سازندگی نیز نقش خود را به خوبی ایفا کرده است و در این زمینه معتقد است: در جریان حوادث و بلایای غیر مترقبه که در کشور به وقوع پیوست، بسیج سازندگی حضور پرشوری داشته و از مراحل اولیه نجات مصدومان خودش را در کنار مردم دیده و مردم هم آن ها را در کنار خودشان دیدند.
وی با بیان اینکه بسیج سازندگی قطعاً در امر بازسازی از توان بسیار بالایی برخوردار است، می گوید: این سازمان می تواند نقش خوبی در سازندگی اماکن تخریبی زلزله دشتی ایفا کند، چه بسا که در گلستان و آذربایجان هم به خوبی توانمندی های خود را در این زمینه با نمایش گذاشت.
احمدی با اشاره به اینکه بسیج سازندگی با سرعت و دقتی که در تجربه های قبل خود در امدادرسانی و بازسازی مناطق زلزله زده داشت، توانست جایگاه خود را به خوبی در این زمینه تبیین نماید، ادامه می دهد: من اطمینان دارم که اگر امر بازسازی مناطق زلزله زده بوشهر به بسیج سازندگی واگذار شود، تا حدودی پاسخگوی دغدغه های مردم در این منطقه خواهد بود.
وی در خصوص بازدیدی که از مناطق زلزله زده دشتی به عمل آورده است نیز می گوید: با صحبت هایی که با مردم و خانواده ها صورت گرفت، متوجه شدیم که تنها دغدغه آن ها پس از نجات از زیر آوار، تسریع در سازندگی منازل، مساجد، حسینیه ها و سایر اماکن است.
نماینده جم، کنگان و دیر بوشهر در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه بسیج سازندگی در استان بوشهر توانسته است با اقدامات خود به خوبی اعتمادسازی نماید و مواردی که به آن واگذار شده است را به خوبی به انجام برساند، ادامه می دهد: به اعتقاد بنده در زلزله دشتی تنها ارگانی که می تواند دغدغه های مردم را به پایان برساند و التیامی باشد بر آلام قلب های مجروح آن ها بسیج سازندگی است.
وی در پایان از مسئولان استانی درخواست می کند تا نقش بسیج سازندگی را در ساخت و بازسازی اماکن تخریب شده مناطق زلزله زده استان بوشهر پررنگ تر ببینند.
***
کوله باری از امید بر دوش می گیرد و به راه می افتد از تا در لحظه های تاریک آن جا که صدایش می زند، نوید بخش آمدن روزهایی روشن باشد... آذری، فارس و عرب فرقی نمی کند، برگ زرینی دیگر از همدلی و حضور گرم جهادگران برای التیام دردهای مردمی مصیبت دیده ورق می خورد.
