اجرايي شدن برنامه پزشك خانواده در ۹ استان كشور به مناسبت هفته سلامت خبري بود كه وزير بهداشت در نطق پيش از خطبههاي نماز جمعه اين هفته اعلام كرد اما روز گذشته درست در نخستين روز هفته سلامت معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي از ركود برنامه پزشك خانواده در تهران به دليل همكاري نكردن و قرارداد نبستن بيمهها با پزشكان خانواده خبر داد. اين در حالي است كه پزشك خانواده يكي از اصليترين برنامه نظام سلامت در كشور و يكي از عوامل مهم پايش سلامت جامعه است.
بسته شدن تنها راه نجات نظام سلامت به دست بيمه
مرداد ماه سال گذشته بود كه طي مراسمي رسمي پزشك خانواده شهري در دانشگاه شهيد بهشتي تهران نيز افتتاح شد و حتي خانم وزير هم با انتخاب دكتر محمد شريعتي، قائم مقام معاونت بهداشتي به عنوان پزشك خانواده خود تلاش كرد تا به اين برنامه رسميت بيشتري بدهد. با وجود اين چالشهاي ارزي و دارويي نظام سلامت و تغييرات وسيعي كه در پي اين چالشها در بدنه اين وزارتخانه اتفاق افتاد از يك سو و كارشكني و همكاري نكردن بيمهها از سوي ديگر، عملاً اجراي برنامه پزشك خانواده را متوقف كرد.
اين در حالي است كه بنا به قول وزير بهداشت تازه «تنها راه نجات نظام سلامت اجراي برنامه پزشك خانواده است.»
كارشكنيهاي سريالي
ماجراي كارشكني بيمهها به خصوص در نظام سلامت به قرارداد نبستن و همكاري نكردن با پزشكان خانواده محدود نميشود. ماجراي وتوي بيمههاي مكمل و تشكيل مثلث تباني بيمههاي تكميلي، بيمارستانهاي خصوصي و پزشكان اين بيمارستانها در سالهاي ۹۰ و ۹۱ ماجرايي بود كه به سرگرداني و دردسر مضاعف بيماران منتهي شد. اين را بگذاريد در كنار چالش هميشگي بدهكاريهاي ميلياردي بيمهها به مراكز درماني، تا جايي كه هم اكنون بسياري از مراكز درماني خصوصي، پزشكان و داروخانههاي اين بخش از پذيرش دفترچههاي بيمه سرباز ميزنند. حالا هم كه قرار است برنامه پزشك خانواده و استقرار نظام ارجاع پس از عبور از فراز و نشيبهاي بسيار به سرانجامي برسد، دوباره بيمهها در نقش هميشگي خود ظاهر شده و كارشكني ميكنند. معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي هر چند از فراهم بودن زيرساختهاي لازم براي اجراي برنامه پزشك خانواده در تهران خبر داد، اما تأكيد كردكه به دليل همكاري نكردن بيمهها برنامه پزشك خانواده دچار ركود شده است.
پزشكان خانواده چشم انتظار قرارداد بيمه
دكتر احمدرضا فرسار ضمن اشاره به جمعيت ۱۰ ميليوني تحت پوشش اين دانشگاه به فارس گفت: اين برنامه از مرداد ماه كليد خورد و در صورت همكاري بيمهها كار اجرايي شده بود. بنا به تأكيد وي، اين در حالي است كه بيمهها نارضايتي و عدم همكاري خود با پزشك خانواده را در ابتدا اعلام نكردند؛اگر بيمه اعلام همكاري نميكرد ما نيز برنامه را آغاز نميكرديم. به گفته معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، اكنون ۲ هزار پزشك براي اجراي برنامه پزشك خانواده به سازمانهاي بيمه معرفي شدهاند اما با هيچ يك از اين افراد قرارداد بيمه منعقد نشده است. دكتر حسن ابوالقاسمي، رئيس اين دانشگاه هم از مدتها قبل اين مشكل را اعلام كرده بود. به گفته وي نيز كليد اجراي پزشك خانواده در دست بيمههاست. شايد دليل اينكه با وجود تمام شعارها و تبليغات مديران دولتي سلامت درباره پزشك خانواده، مردم چيزي از اين طرح نفهميدهاند، همين باشد.
جا ماندن شعار اجراي پزشك خانواده از عمل
براي پيگيري ماجراي قرارداد نبستن بيمه با پزشكان خانواده، مسئولان پزشك خانواده در وزارت بهداشت به سراغ دكتر محمد شريعتي، رئيس مركز توسعه شبكه و ارتقاي سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي رفتيم اما وي به دليل برگزاري نشستي در روزهاي آينده حاضر به مصاحبه نشد. محمد حسين قرباني، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس اما در گفتوگو با «جوان»درباره كارشكنيهاي بيمه در اجراي طرح پزشك خانواده ميگويد:يكي از عوامل مهم و تأثيرگذار در اجراي دقيق و به بيان ديگر تمامكننده بحث اجرايي شدن برنامه پزشك خانواده بيمهها هستند.
به اعتقاد وي، اگر قرار باشد بيمه با اين برنامه همراهي نكند، پزشك خانواده محكوم به شكست است. اين در حالي است كه بيمهها هم دولتي هستند و رئيسجمهور و مديران دولتي در شعارهاي خود بر اجراي برنامه پزشك خانواده تأكيد ويژه دارند و در ظاهر تمام هم و غمشان را معطوف به اجراي اين طرح كردهاند.
اين نماينده مجلس با بيان اينكه براي سر و سامان دادن به نظام سلامت و مديريت اين ساختار راهي جز اجراي برنامه پزشك خانواده نداريم، ميافزايد: اجرايي نشدن اين برنامه آن هم به دليل عدم هماهنگي در بدنه دولت ميتواند موجب سلب اعتماد مردم از مديريت و حاكميت شود.
قرباني تصريح ميكند:دولت و وزارت بهداشت بايد بيمهها را براي تمكين به نص صريح و تكليف قانون مجاب كنند علاوه بر اين مجلس نيز آمادگي اين را دارد كه از بعد نظارتي وارد شود.
دولت اعتبار پزشك خانواده را نداده!
اين نماينده مجلس در عين حال معتقد به انجام كار كارشناسي در اين حوزه است چراكه بيمهها نيز به دليل برخي نواقص برنامه پزشك خانواده و كمبود اعتبار وارد گود اجراي آن نميشوند. وي ميافزايد: در مقطع كنوني براي اجرايي شدن برنامه پزشك خانواده نيازمند همراهي بيمه هستيم. دكتر حميدرضا عزيزي نيز با اشاره به بدحسابيهاي بيمه در برابر پزشكان به «جوان» ميگويد:يك طرف ديگر اين ماجرا هم خود دولت است چراكه تاكنون حتي يك ريال اعتبار براي اجراي طرح پزشك خانواده نپرداخته و بيمه هم براي قرار داد بستن با پزشكان اعتبار لازم را ندارد.
رئيس مركز مديريت توسعه شبكه بهداشت وزارت بهداشت، اين اعتبار را يك هزار ميليارد تومان عنوان ميكند، عددي كه با گذشت زمان افزايش مييابد. احمد آريايي نژاد ديگر عضو اين كميسيون نيز مشكل همكاري نكردن بيمه با طرح پزشك خانواده را چالشي در درون دولت ميداند چراكه وزارت رفاه و وزارت بهداشت به عنوان دو پايه اصلي اجراي برنامه پزشك خانواده هر دو زير مجموعه دولت هستند. به گفته وي وزير بهداشت قرار است سه شنبه همين هفته مهمان كميسيون بهداشت باشد و طبيعتاً بايد براي چالشهاي برنامه پزشك خانواده پاسخ بياورد؛برنامهاي كه به رغم رو به پايان بودن دولت دهم هنوز خبري از اجراي جدي آن نيست.
