محمدباقر قاليباف، شهردار تهران در سومين مجمع شهرداران آسيايي گفت:«عدالت همواره سبب پايداري هر پيشرفت و تداوم آن در جامعه بشري ميشود و پر واضح است كه چنانچه عدالت در تحول جامعه بشري نباشد، پايداري در پيشرفت و ثبات نيز وجود نخواهد داشت.»قاليباف با بيان اينكه يكي از دغدغههاي اصلي من در مديريت شهري پيگيري اخبار و برنامههاي نهاد نوپاي مجمع شهرداران آسيا از مسئولان دبيرخانه اجلاس در تهران است، بيان كرد:«هر بار كه خبر جديدي از فعاليتها و پيشرفتهاي مجمع ميشنوم به ضرورت وجود چنين نهادهايي براي پايداري مكانهاي شهري بيش از پيش اميدوار ميشوم.» بنيانگذار مجمع شهرداران آسيا ادامه داد:«منطقه آسيا با ويژگيهاي بسيار برجسته از لحاظ طبيعي و محيط انسان ساخت -كه در سخنراني اجلاس تهران به آن اشاره كردم-نيازمند چنين نهاد قدرتمندي در حوزه مديريت شهري بود چون بيشترين و پرجمعيتترين سكونتگاههاي شهري جامعه بشري در اين منطقه از جهان قرار دارد و اين منطقه همواره با چالشهاي عظيم شهري مواجه است.»
دليلي براي اجلاس او در ادامه صحبتهاي خود يادآور شد: «در سال ۲۰۰۸ براي اولين بار در حين تاليف كتاب «ايران و دولت توسعهگرا» ايدههاي اوليه چنين نهادي در ذهنم شكل گرفت و به اين نتيجه رسيدم كه رويكرد پيشرفت و عدالت براي جامعه انساني و به ويژه پايداري سكونتگاههاي شهري در قرن بيست و يكم، محتاج چنين نهادهاي منطقهاي در جهان است و از آنجايي كه تمام وجود خودم را متعلق به جغرافياي آسيا و تمدن اين منطقه كهن ميدانم با تمام امكانات سعي در شكلدهي به چنين نهادي كردم.»شهردار تهران تأكيد كرد:«در اين راه تماميشهرداران كلانشهرهاي آسيا من را در ايجاد اين نهاد ياري كردند وشهرداراني همچون دوست صميميام جناب آقاي قدير توبپاش شهردار استانبول و فرماندار بانكوك با تقبل مسئوليت دورهاي و برگزاري اجلاسهاي آن، بر تقويت اين نهاد نوپا همت گماردند كه در همينجا تشكر و سپاس ويژه از تماميشهرداران محترم دارم.»
پيشرفت عنصر محوري فلسفه تاريخ مدرن قاليباف در بخش ديگري از سخنانش به فلسفه پيشرفت در شهرها اشاره كرد و يادآور شد:«از نظر مفهوم، پيشرفت عنصر محوري فلسفة تاريخ مدرن است كه بر اساس اين نگرش، با نفي الگوي ايستا و سنتي در باب تاريخ، انسان از طريق اعمال اراده و افزايش دانش خود عامل و سازنده جهان است و موفق به كنترل محيط زندگي و طبيعت اطراف ميشود.»او افزود:«در اين مفهوم است كه متقابلا پيشرفت منجر به تكامل و تعالي انسان ميشود و ميتواند انسانها را در چارچوب آموزههاي سامان يافته و آراسته به ارزشهاي ديني در بستر هويت خودي، موجب پيشرفت مضاعف كند.»شهردار تهران ادامه داد:«در نگاهي ديگر، عدالت همواره سبب پايداري هر پيشرفت و تداوم آن در جامعه بشري ميشود و پر واضح است كه چنانچه عدالت در تحول جامعه بشري نباشد، پايداري در پيشرفت و ثبات نيز وجود نخواهد داشت و عملا موجب توقف يا كندي پيشرفت ميشود چراكه ذات انسان از بيعدالتي گريزان است و هر پيشرفتي كه همراه با عدالت نباشد جز ناپايداري و تخريب چيز ديگري براي جامعه بشري به ارمغان نخواهد آورد.»
پيدايش دولتهاي محلي؛ سرآغاز توزيع قدرت
قاليباف همچنين با اشاره به ضرورت وجود مديريت محلات به عنوان دولتهاي كوچك، توضيح داد:«در قرن بيست و يكم هر روز بيش از گذشته عبارت «دولت كوچك» به گوش ميرسد. بخش بزرگي از اين شرايط تحت تاثير تحولات تكنولوژيكي قرار دارد. در اين تحولات نسبتا نوظهور نقشها و كاركردهاي سنتي دولتها دگرگون شده است.»او يادآور شد:«برخلاف نگرشي كه معتقد به زوال دولت در سده جاري است، ديدگاه من اين است كه دولتها كماكان به عنوان بازيگر اصلي عرصه ملي و جهاني باقي خواهند ماند، اما بسياري از نقشها، وظايف و كاركردهاي خود را به سطوح محلي واگذار خواهند كرد.»به گفته او، در چنين وضعيتي است كه مكانهاي شهري به عنوان بازيگران محلي در سياستهاي ملي، منطقهاي و جهاني نقشآفريني خواهند كرد. اين فرآيند نوين را ميتوان آغاز توزيع قدرت انحصاري كه مدتها در اختيار دولت ملي بوده در ميان واحدهاي محلي و مردم مشاهده كرد.
دوره برنامهريزي رفاه محور در مديريت شهري به پايان رسيده
شهردار تهران در ادامه نقش اجلاس شهرداران آسيايي را در گسترش مشاركتهاي محلي و شهروندي شهرها مؤثر دانست و گفت:«اين روندهاي جديد در قرن بيست و يكم سبب شكلگيري مشاركت مكانهاي محلي در شبكههاي جهاني شده است با تكيه بر اين رويكرد، مشاركت فراگير حكمراني محلي در مقياس ملي و فراملي همچون نقش آفريني در نهادهاي منطقهاي مانند اجلاس شهرداران آسيايي ميتواند يكي از زيرساختهاي مهم برپايي جامعه آرماني مبتني بر تفكر پيشرفت و عدالت باشد.» قاليباف يادآور شد:«در سپتامبر سالجاري اجلاس مجمع جهاني شهرها در كشور ايتاليا و در شهر ناپل برگزار شد. پيام اين اجلاس «آينده كلانشهرها در قرن بيست و يكم» بود. انديشمندان و شهرداران و همچنين سازمانهاي محلي در اين اجلاس با رويكردهاي متفاوتي چالشهاي شهري را در قرن بيست و يكم مطرح كردند اما آنچه براي من مهم بود تقويت و گسترش حكمراني محلي با رويكرد برنامهريزي رقابت جويانه بود. شايد به جرئت بتوان گفت دوره برنامهريزي رفاه محور در مديريت شهري به پايان رسيده و هم اكنون در برنامهريزي و مديريت شهري رويكرد «رقابت جويي» مسلط شده است.»شهردار تهران همچنين تأكيد كرد كه رقابتجويي مكانهاي محلي در مقياس ملي و فراملي سبب رونق شهرها شده و خواهد شد. او توضيح داد:«اما بايد به اين مسئله توجه داشت كه اگر اين تحول عظيم چنانچه با محوريت عدالت دنبال نشود سبب شكلگيري ناپايداري گسترده در محيطهاي شهري خواهد شد. بنابراين تقويت حكمراني محلي بايد در راستاي تقويت بنيانهاي رقابت جويانه، توأم با نگرش عدالتمحور باشد در غير اين صورت هرگونه تحولي با چالشهاي اساسي مواجه خواهد شد.» قاليباف پيشنهاد داد: «بياييم با كمك يكديگر حكمراني محلي را با رويكرد رقابتجويي و محوريت عدالت توسعه دهيم. اين كار همواره بزرگترين دغدغه من است. » به گفته شهردار تهران «به نظر ميرسد در وضعيت كنوني نه تنها از تجارب شهرهاي آسيايي براي كاهش چالشهاي شهري بايد استفاده كنيم بلكه پيشنهاد ميكنم دبيرخانه اجلاس در ارتباط مستمر با سازمانهاي جهاني تجارب موفق شهري را در زمينه رقابتجويي و عدالت جمعآوري و در اختيار اعضاي كلانشهرهاي آسيايي قرار دهد.»
محكوميت جنايات رژيم صهيونيستي در غزه در حاشيه برگزاري اين اجلاس كه در آن به سبب جنايات اخير رژيم صهيونيستي در كشتار مردم بيدفاع غزه «رفيق مكي» شهردار شهر غزه نتوانست شركت كند، شهردار تهران ديداري با جمعي از شهرداران و مديران شهري شهرهاي فلسطين داشت و در آن با محكوم كردن جنايات غيرانساني اخير رژيم صهيونيستي در غزه بر لزوم همكاري همه گروههاي فلسطيني براي آزادي قدس شريف تأكيد كرد و گفت: رژيم اشغالگر قدس زبان گفتوگو را متوجه نميشود و چون خودش با زور شكل گرفته، به دنبال آن است كه با زور خودش را بر همه و به ويژه ملت مظلوم فلسطين تحميل كند و مقاومت جانانه مردم غزه درس عبرت مناسبي به ددمنشيهاي اين رژيم منحوس بود. قاليباف تصريح كرد: تنها با روحيه جهادي است كه ميتوان مقابل اين رژيم جعلي ايستاد و راهي كه مجاهدين انتخاب كردهاند ان شاء الله با نصرت الهي مقرون به پيروزي خواهد شد.
قرن ۲۱ قرن بازيابي قدرت آسيا است اما در جريان حضور شهردار تهران در بانكوك، قاليباف با دبير اجرايي كميسيون اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل براي آسيا و اقيانوسيه (اسكاپ) ديدار و گفتوگو كرد. شهردار تهران در اين ديدار با بيان اينكه شهرها بايد بتوانند بين حوزه ملي و محلي تفكيك ايجاد كنند و با اصلاح ساختار به سمت مديريت مطلوبتر مشكلات گام بردارند، گفت: نهادهاي بينالمللي نظير اسكاپ يا مجمع شهرداران آسيا و. . . در اين راه ميتوانند با ارائه آموزش و انتقال تجربههاي مفيد مديران شهري را همراهي نمايند. قاليباف با اشاره به مشكلات فراروي كلانشهرهاي جهان نظير مهاجرت بيرويه، آلودگي هوا، حاشيهنشيني و حملونقل عمومي نامناسب خاطرنشان كرد: قرن ۲۱ قرن شهرهاست و بيش از ۵۰ درصد جمعيت جهان در اين قرن شهرنشين خواهند بود و اين رشد جمعيتي تدابير خاص مديريتي را ميطلبد. شهردار تهران در ادامه به دلايل شكلگيري مجمع شهرداران آسيا اشاره كرد و گفت: در دهه دوم قرن ۲۱/ ۵۵ درصد تجارت جهان در آسيا رخ خواهد داد. از جهت منابع طبيعي، منابع انساني و تمدن و فرهنگ كهن نيز قاره آسيا سهم بزرگي در دنيا دارد و بايد قرن ۲۱ را قرن بازيابي قدرت آسيا دانست. وي ادامه داد: همه سازمانها و نهادهاي محلي، ملي و بينالمللي در آسيا بايد احساس كنند رسالت و وظيفه بزرگي بر عهده دارند و همه اينها موجب شد بنده و همكارانم در شهرهاي آسيا تلاشي براي نزديك كردن مراكز جمعيتي آسيا به يكديگر را آغاز كنيم. قاليباف تصريح كرد: موفقيت شهرهاي آسيا در گرو مولد بودن در همه زمينهها است.
خانم دكتر هيزر، معاون دبيركل سازمان ملل متحد هم در اين ديدار با بيان دستاوردها و نتايج سفر اخير خود به تهران و ارائه اين گزارش در نشست آتي هيئت حاكمه اسكاپ، گفت: تصميمگيرندگان شهرها بايد براي يافتن راههاي مقابله با چالشهاي شهري و تبديل شهرها به مراكزي هوشمند، خلاق، امن و قابل زيست تلاش كنند. وي ويژگي يك شهر خوب را قابليت دسترسي مردم به حمل و نقل عمومي دانست و افزود: سرمايهگذاري در اين حوزه بسيار پر اهميت است و بسياري از موضوعات شهري به اين بخش وابستگي مستقيم دارد. معاون دبيركل سازمان ملل متحد با اشاره به شكلگيري مجمع شهرداران آسيا تصريح كرد: بايد تلاش كنيم تجربيات خود را در همه زمينهها به ويژه موضوعاتي نظير بحرانها و بلاياي طبيعي به اشتراك بگذاريم.
شهرها بايد براي پيشرفت اقتصادي و فرهنگي تلاش كنند
علاوه بر اين، شهردار تهران در سفري كه به ويتنام داشت علاوه بر ديدار با نخست وزير اين كشور و رئيس شوراي شهر پايتخت آن، در ديدار با شهردار هانوي (پايتخت ويتنام) با بيان اينكه قاره آسيا داراي شرايط بينظيري در زمينه كميت و كيفيت نيروي انساني است، گفت: قدرت قاره كهن در حوزههاي مختلف، در مراكز جمعيتي متمركز است و اين دليل بسيار خوبي براي همكاري شهرهاي آسيا براي رشد و پيشرفت است. قاليباف ضمن اعلام آمادگي شهر تهران براي انتقال تجربههاي مفيد و سازنده خود به شهرداري هانوي افزود: موضوعاتي نظير مديريت ترافيك، محيط زيست، بازيافت و. . . چالش جدي بسياري از شهرهاي بزرگ است و اين زمينهها ميتواند بسترهاي مناسبي براي گسترش ارتباطات باشد. بنيانگذار اجلاس شهرداران آسيا ابراز اميدواري كرد كه روحيه تلاشگر و مثبتي كه در دوره استقلال نزد دو ملت بزرگ ايران و ويتنام وجود داشته در دوران رشد و شكوفايي نيز پررنگتر از قبل حفظ شود.
