تا پیش از سال 1345، آب مورد نیاز مزارع، باغات و کشتزارهای منطقه ی تسوج از طریق قنات ها، نهرها و رودهای جاری در محدوده ی شهر تسوج تامین می شد. حتی آب شرب اهالی نیز در طی سالهایی که شبکه لوله کشی آب مشروب هنوز توسعه نیافته بود از طریق همین نهرها و قنات ها تامین می شد. اما از سال 1340 به بعد از یک طرف با کاهش نزولات جوی و ورود موج خشکسالی به اقلیم ایران و از طرف دیگر، با افزایش جمعیت و توسعه ی سطح زیر کشت، نیاز به آب در منطقه به شدت احساس شد. ضمن آنکه تا پیش از دهه ی 50، از دستگاهها و وسایل مدرن کشاورزی در منطقه خبری نبود و کشاورزان و باغداران به همان شیوه ی سنتی و از ابزار قدیمی استفاده می کردند. در سال 1345 یکی از ساکنان خوش فکر تسوجی به نام «غلامعی برقی» که در ارتش خدمت کرده و به واسطه ی ماموریت های نظامی خود، شهرهای بسیاری را دیده بود، مصمم شد تا بخشی از تکنولوژی های وقت را در شهر تسوج پیاده نماید. «غلامعلی خان» به خوبی با نحوه ی استحصال آب از اعماق زمین برای مصارف کشاورزی که پیشتر در دیگر شهرها و روستاهای بزرگ کشور از آن شیوه استفاده می شد آشنایی داشت. او خود نیز در حومه ی شهر تسوج باغ و گلشن و کشتزارهای بسیاری داشت و از آنجایی که با معضل کم آبی و مهمتر از همه، مشکل انتقال و هدر رفت آب از محل چشمه ی قنات تا سرِ زمین و باغ را متحمل می شد، در سال 1347 پس از تلاش و پیگیری بسیار، یک دستگاه بزرگ حفاری به تسوج آورد. مته ی این دستگاه حفاری در سر بازار تسوج به زمین زده شد. نحوه ی برخورد و واکنش مردم با این دستگاه واقعاً عجیب بود. چرا که تا آن زمان هیچ یک از اهالی منطقه، چنین دستگاه عجیب و غریبی را نه در تسوج و نه در شهرها و روستاهای اطراف ندیده بودند. به همین خاطر، عکس العمل آنها نیز دیدنی بود. به نظرم اگر شخص دیگری، این کار را می کرد و دستگاه حفاری را به تسوج می آورد با واکنش تند مردم روبرو می شد. چرا که با توجه به باورهای مردم کم سواد آن زمان، این کار نوعی دخل و تصرف در قواعد طبیعی محسوب می شد. اما از آنجا که غلامعلی خان برقی خود یک فرد نظامی و متشخص بود، و در تصمیم گیری و اجرا، فردی قاطع و عملگرا به حساب می آمد لذا همان اندک مخالفان حفاری چاه عمیق نیز، ترجیح دادند تا سکوت اختیار کنند. اما آنچه که بیشتر نمود داشت، عمدتاً شک و تردید اهالی و به ویژه کشاورزان منطقه نسبت به موفقیت این طرح و استخراج آب از طریق حفاری چاه عمیق بود. به هر حال، اولین چاه عمیق شهر تسوج و شاید منطقه ی ارونق و انزاب (شبستر و تسوج) به سال 1347 در منطقه ی بازار حفر شد. شور و شوق مردم، شادی آنها، شوخی ها و آب بازی جوانان و حتی پیرمردان! به هنگام خروج اولین شریان های آب از دهانه ی لوله ی چاه، همواره در خاطره ها زنده است. تنها در این زمان بود که اندک مخالفان این حفاری ها هم به جمع موافقان طرح پیوستند. چرا که استحصال آب کشاورزی آن هم با ظرفیت 6 اینچ به نیاز آبی بسیاری از اراضی زیر کشت و باغات منطقه پاسخ می داد. از طرف دیگر از آنجائی که این چاه درست در مرکز شهر تسوج منطقه ی بازار تسوج قرار داشت، دو امتیاز بزرگ داشت: اول: امکان انتقال سریع و آسان آن به نقاط دیگر شهر وجود داشت. قبلاً اکثر قنات ها و چشمه های تسوج در اطراف شهر و عمدتاً در جنوب آن قرار داشت و با توجه به شیب تند شمالی – جنوبی شهر، انتقال سریع و بدون هدر رفت آن با مشکلاتی همراه بود. دوم: خروج دائمی آب از این چاه آن هم در مرکز شهر، باعث شادی بسیاری از بازاریان و اصناف و کسبه شاغل در مرکز شهر شد. چرا که به خوبی به نیازهای آبی آنان پاسخ می داد و باعث رونق بیشتر کسب و کار و افزایش صفا و لطافت آب و هوای این بخش از شهر می گردید. با این توصیف طبیعی بود که مردم همواره به دیده ی احترام به بانی این طرح و اولین حفار چاه عمیق شهر تسوج نگاه کنند. وفور آب در شهر در طی سالهای بعد از آغاز به کار اولین چاه عمیق در شهر تسوج دو پیامد دیگر را طی سالهای 50 تا 60 سبب شد. اول اینکه باعث افزایش علاقه و انگیزه ی مردم به کشاورزی و زراعت شد در نتیجه سطح اراضی زیر کشت منطقه و به تبع آن، تولید فرآورده های باغی و زراعی افزایش یافت و با رونق گرفتن کار کشاورزان و باغداران، سطح معیشتی و رفاهی مردم نیز بالا رفت. این امر خود سبب تغییر نگرش مردم نسبت به اوضاع و احوال جامعه و میل به توسعه و ترقی و کسب تحصیلات عالیه گردید. دوم: با تجربه موفق چاه عمیق بازار، برخی دیگر از افراد متمول شهر، باغداران و صاحبان اراضی به فکر افتادند که این تجربه را در نقاط دیگر شهر نیز به کار گیرند. تداوم کاهش نزولات جوی، خود بر این تفکر غلط دامن زد که هر چه بیشتر به حفر چاه های نیمه عمیق و عمیق در چهار گوشه ی شهر اقدام کنند. عدم مدیریت و برنامه ریزی اصولی در این زمینه سبب شد تا به سرعت چند حلقه چاه عمیق دیگر نیز در گوشه و کنار شهر حفاری شوند. استحصال بی رویه ی آب از ذخایر زیرزمینی و بی توجهی نسبت به میزان برداشت و نحوه ی مصرف آب، بر خشکسالی سالهای آتی دامن زد. هر چند حفر اولین چاه عمیق در شهر تسوج در آن دوران لازم و ضروری به نظر می رسید اما سودجویی ها و زیاده خواهی های غیر منطقی بعدی سبب شد تا با حفر و راه اندازی چاه های عمیق در اطراف شهر، اندک اندک قنات ها و چشمه های شهر کم آب شده و به طرف خشکی سوق پیدا کنند. معضل خطرناک و ناخوشایندی که اکنون ما در سطح شهر و منطقه به شدت با آن روبرو هستیم. متاسفانه مدیریت مصرف بهینه ی آب همگام با ورود تکنولوژی های جدید استحصال آب در طی چهار دهه ی گذشته صورت نگرفت و در نتیجه ی این ناهماهنگی و عدم تناسب، اکنون شاهد خشکسالی دیرین منطقه، فقر ذخایر آبهای زیرزمینی، خشکی بسیاری از باغات و اراضی زیرکشت، خشکی بسیاری از چشمه ها و قنات های طبیعی و خدادادی تسوج هستیم. هر چند حفر چاه و استفاده از تکنولوژی های مدرن روز دنیا، بایددر خدمت انسان باشد و در آن مقطع از زمان بسیار مفید و مثمر ثمر بود اما افراط و زیاده روی های سالهای بعد از آن، به آفتی برای نظام آبیاری منطقه تبدیل شد. اکنون و از پس این اتفاقات ناگوار در حوزه آب و آبیاری، انتظار می رود با تشویق و اشاعه ی نظام آبیاری تحت فشار، جلوگیری از برداشت های غیراصولی از منابع آبی و تشویق مردم به صرفه جویی در مصرف آب چه در بخش مصارف خانگی و چه در مصارف صنعتی و کشاورزی، اندکی از مشکلات و تبعات خشکسالی و پیامدهای تلخ آن کاست.
