به گزارش «جوان»، فعالان بازار نفتي، اختلال عرضه از سوي كشورهاي نفتي خاورميانه را عامل اصلي پديده افزايش قيمت ميدانند، كشورهايي كه غربيها مطمئن بودند ميتوانند در روزهاي تحريم نفت ايران حساب ويژهاي روي آنها گشود باز كنند، اما اين اطمينان هيچگاه به واقعيت تبديل نشد. اگرچه خريد نفت از ايران در ماههاي ابتدايي اعمال تحريمها كاهش يافت، اما در حال حاضر افزايش يافته است و در ماههاي آگوست و سپتامبر نيز با افزايش خريد روبهرو خواهد بود. همچنين به عقيده تحليلگران تا پايان سال نيز صادرات نفت ايران كاهش نخواهد يافت.
چين به عنوان بزرگترين مشتري و شريك تجاري ايران خريد ماه آگوست خود را با ميزان ماه جولاي برابر با ۱۶ ميليون بشكه بدون تغيير حفظ كرده است.
ژاپن محموله وارداتي خود از ايران را در ماه آگوست دو برابر كرده است و اين ميزان برابر با ۷ ميليون بشكه در روز است. همچنين انتظار ميرود كه هند ۲ ميليون بشكه نفت از ايران در ماه آگوست خريداري كند.
براساس اين گزارش، پس از ثبت ركوردهاي جديد توليد و صادرات نفت توسط اعراب به دليل عدم اجراي پروژههاي صيانتي استخراج نفت در هفتههاي اخير توليد نفت در اين كشورها با كاهش قابل توجهي همراه شده است، به طوريكه كارشناسان از نگراني بازار نسبت به كاهش توليد نفت اعراب به عنوان مهمترين عامل افزايش بهاي طلاي سياه ياد ميكنند.
آمارهاي غير رسمي حاكي از آن است كه توليد نفت عربستان سعودي به عنوان بزرگترين توليدكننده و صادركننده نفت سازمان اوپك در ماه گذشته ميلادي به طور متوسط روزانه بيش از ۳۰۰ هزار بشكه كاهش يافته است.
همزمان با سقوط توليد نفت در عربستان، استخراج و عرضه طلاي سياه چند كشور عربي همچون امارات متحده عربي، كويت و ليبي هم در ماه گذشته ميلادي با كاهش همراه بوده است.
در روزهاي اخير كاهش توليد نفت تنها در كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس و شمال آفريقا محدود نشده است و در منطقه نفتخيز درياي شمال هم توليد اين كالاي استراتژيك اقتصادي و سياسي با كاهش همراه بوده است.
با وجود اين در كنار كاهش توليد و عرضه نفت به بازار توسط كشورهاي عربي، قيمت جهاني نفت خام در ۴۰ روز گذشته با جهشي چندين دلاري همراه بوده است، به طوري كه در آخرين معاملات رسمي بهاي هر بشكه نفت برنت درياي شمال ۱۱۲ دلار و ۹۵ سنت و نفت دبليو. تي.اي امريكا هم ۹۲ دلار و ۸۷ سنت به مشتريان تحويل شده است.
با افزايش بهاي جهاني طلاي سياه، بهاي نفت خام سبك و سنگين صادراتي ايران هم در ۴۰ روز گذشته با افزايشي بيش از ۲۰ دلار و ۷۳ سنتي همراه بوده است، به طوري كه پس از كاهش بهاي نفت ايران به مرز ۸۸ دلار در اواسط تير ماه سالجاري، هم اكنون قيمت هربشكه نفت سبك ايران در بازار اروپا بيش از ۱۰۸ دلار معامله ميشود.
نكته قابل توجه در قيمت فروش نفت ايران در دو بازار اروپا و آسيا حاكي از آن است كه هم اكنون تفاوت قيمتي نفت در اين دو بازار به حدود دو دلار در هر بشكه افزايش يافته و اين در حالي است كه رشد تقاضا در بازارهاي آسيايي بيش از اروپا بوده است.
از اين رو با كاهش عرضه نفت خام صادراتي ايران به اروپا، برخي از پالايشگرهاي سنتي در جايگزين كردن نفت خام سبك بصره عراق، نفت سبك عربستان سعودي و سيدر ليبي به جاي طلاي سبك ايراني با مشكلات متعدد فني و عملياتي مواجه شدهاند كه اين موضوع منجر به افزايش تقاضا براي نفت ايران شده است.
در كنار افزايش تقاضا براي خريد نفت سبك و سنگين ايران در اروپا، بهاي نفت اورالز روسيه هم در بازار قاره سبز با افزايش همراه بوده است اما به دليل عرضه محدود اين نفت خام هنوز نتوانسته جايگزين ايران در پالايشگاههاي اروپايي شود.
به عبارت ديگر افزايش چراغ خاموش تقاضا براي خريد نفت ايران در بازار اروپا منجر به رشد تصاعدي قيمت اين كالاي سياسي و اقتصادي در برخي از كشورهاي عضو اتحاديه اروپا شده است.
از سوي ديگر با وجود آنكه خريد نفت خام ايران توسط پالايشگرهاي اروپايي (به استثناي چند شركت اروپايي معاف شده) غير قانوني است اخيرا راهكارهاي جديدي براي صادرات طلاي سياه به اروپا تعريف و عملياتي شده است.
در همين حال پس از خنثي شدن طرح تحريم بيمه كشتيهاي نفتكش، ايران با برخي از پالايشگرهاي اروپايي براي نحوه انتقال نفت و دريافت منابع مالي به توافقهاي جديدي دست يافته است.
