این روزها از زبان کارشناسان هنری و شهرسازی گرفته تا مسئولان شهرداری و مردم درباره اهمیت زیبایی فضای شهری و تاثیر آن بر هویت بخشی و احساس آرامش و نشاط در شهروندان زیاد می شنویم. از آنجا که فضای شهر بیشترین ارتباط را با مردم و محیط زندگی برقرار میسازد، دیدن ساختمان های فرسوده و مخروبه، بناهای نیمه رها شده و زمین های خالی، علاوه بر برهم زدن هارمونی و نظم محیط ، مشکلات کوچک و بزرگی را از جمله ناامنی و آلودگی زیست محیطی برای اهالی ایجاد می کند، اینجاست که متولیان زیباسازی شهرها، وارد عمل می شوند تا چهره متمایزی برای شهر خود بسازند، حال بماند که در اجرای برنامه های مربوطه چه موانعی بر سر راه است!
****
مدتهاست پرونده ساماندهی زمین های رها شده، ساختمان های نیمه تمامی که سازندگانش به هر دلیلی دست از ادامه کار آن کشیده اند و یا بافت های فرسوده ای که اغلب تمایل و یا توانایی برای بازسازی شان وجود ندارد، در برخی شهرها از جمله مشهد، روی میز کارگروه های زیباسازی شهرداری ها باز مانده و قرار است مصوبات و صورتجلسات تکلیف آنها را دراسرع وقت روشن کنند.
در گوشه و کنار شهر مشهد، زمين يا بناهاي مخروبه و غير مناسب که منافي پاكيزگي و زيبايي وموازين شهرسازي است به چشم می خورد و در این میان بيشترين تراكم زمينهاي رها شده در این شهرمربوط به نقاط كم برخوردار و پرترافیک است.
تعداد بسیاری از این زمین ها متعلق به کسانی است که به شغل خرید وفروش زمین مشغولند و معمولا زمینهای خود را بدون اینکه اقدامی برای ساختوساز برروی آنها انجام دهند، مدتی نگه داشته و سپس به افراد دیگری ميفروشند به همین دلیل نسبت به اثراتي که زمین رهاشده برروی زندگی ساکنان منطقه و یا فضای شهری ميگذارد، بی تفاوتند و بدون احساس مسئولیت، زمین را بلاتکلیف می گذارند و حتی وقتی جایگاه زباله و محل تجمع انواع حشرات موذی می شود، اقدامی انجام نمی دهند.
جمع شدن زباله، ريختن ضايعات و نخالههاي ساختماني و تجمع حشرات از جمله مشكلات زمينهاي رها شده است كه موجب نارضايتي شهروندان ميشود و گاهی علاوه بر تبدیل این اماکن به محل تجمع انواع آلودگی ها، مامنی برای افراد بی خانمان و یا مصرف کنندگان مواد مخدر می شود که امنیت ساکنان منطقه را با تهدید مواجه می کند.
رها شده ها، محصور می شوند
بالاخره جلسات کارگروه زیباسازی شهری مشهد و بررسی های کارشناسانه وپافشاری مردم در ساماندهی زمین های بلاتکلیف نقاط کم برخوردار و پر رفت وآمد، سبب شد تعداد زيادي از زمينهاي باير مشهد که كاربري خاصي براي آنها از سوي مالكان تعريف نشده بود شناسايي و در اولویت برنامه های شهرداری قرار گیرد.
معاون شهرسازي و معماري شهرداري مشهد با تأكيد بر حل ريشهاي اين مشكل اعلام کرد: باید در یک طرح ضربتی این مشكل را هر چه سریع تر برطرف کرد، به تمام مالكان زمينهاي بلاتكليف در سطح شهر اخطار داده خواهد شد تا وضع اين زمينها را مشخص كنند و ساماندهي اين زمينها با اولويت نقاط كم برخوردار و پررفت و آمد به زودی عملياتي خواهد شد.
طبق گفته های محمدهادي جاويد، در قانون صراحتا اعلام شده كه شهرداري ميتواند پس از گذراندن مراحل قانوني و ارائه تذكرات لازم به صاحبان ملك رها شده، براي ساماندهي اين زمينها اقدام كند.
علاوه بر آن از آنجا که درسالهای اخیر بیماری سالک در استان خراسان رضوی شیوع یافته و ابتلای تعدادی از شهروندان به این بیماری موجی از نگرانی را در دل مردم این استان نشانده و از آنجا که یکی از راه های تشدید این بیماری، وجود مخازن زباله، خاک و نخاله در اراضی رها شده است، به همین دلیل شهرداری مشهد برای پیشگیری از افزایش تعداد مبتلایان به سالک در مشهد، اقدام به دیوارکشی بیش از ده زمین رها شده کرده است.
مالکان بی خیال، ضرر می کنند!
یکی از راهکارهایی که مسئولان شهری مشهد در برخورد با مالکان زمین های رها شده ارائه می دهند، اخذ مالیات از زمین های رها شده است. طبق اظهارات اعضای شورای اسلامی شهر مشهد، موضوع ساماندهی زمینهای رها شده هم اکنون در حال بررسی است و در صورتی که پیشنهادی مبنی بر اخذ مالیات از اینگونه زمینها به شورای شهر برسد، از این طرح استقبال می شود.
از طرفی دیگر قانون صاحبان اراضی رها شده را موظف به حصارکشی دور زمینهای خود کرده که در صورت امتناع از این کار شهرداری به منظور رفاه شهروندان، خود اقدام به دیوارکشی دور این زمینها ميکند. علاوه بر آن صاحبان زمین های مذکور محکوم به پرداخت جریمه هم خواهند شد. با این حساب مالکان حقیقی و حقوقی در صورت تعلل، براساس رای شورای اسلامی شهر مشهد مشمول جریمه شده و از نظراقتصادی متضرر ميشوند.
عوارض تاخیر برای ساختمان های نیمه تمام!
علاوه بر زمین های رها شده در گوشه و کنار شهر مشهد، وجود ساختمان های نیمه ساخته نیز یکی دیگر از معضلات شهرداری است. ساختمان هایی که با وجود داشتن پروانه ساخت، خیال تمام شدن ندارند و حالا محل مناسبی برای زندگی کارتن خواب ها و معتادان سطح شهر شده است.
طبق تبصره ۲ ماده ۲۹ قانون نوسازي و عمران شهري چنانچه مالك، ساختمان را در مدت سه سال پروانه ساختماني ( يك سال تجهيز كارگاه به عنوان مهلت شروع و دو سال مدت پروانه ساختماني) به اتمام عمليات ساختماني به همراه نماسازي و صدور پايانكار اقدام ننمايد، مشمول عوارض تأخير در تعرفه عوارض محلي خواهد بود.
بر این اساس اداره خدمات شهری مشهد با استفاده از ماده ۱۱۰قانون شهرداریها و مصوبات شورای اسلامی شهر، پس از شناسایی زمين ، بناهاي مخروبه و ساختمان های نیمه تمام اخطارهای لازم را به مالك ابلاغ می کند و مالک باید طي مدت تعیین شده با مراجعه به نواحی شهرداری نسبت به اخذ مجوزات قانونی (نردهکشی، اتمام بنا یا مرمت آن)در حد امكان اقدام كند.
بنا به گفته مسئولان شهرداری مشهد در صورت امتناع و بیتوجهی مالکان، شهرداري ضمن اجرای مصوبات شورای اسلامي شهر مبنی بر جریمه بابت رها بودن زمین یا بنای نیمه ساخته با تشکیل پرونده نسبت به اعمال قانون بر اساس رای صادر شده اجراي طرح مینماید و در صورت مراجعه مالک پس از اقدامات انجام شده، هزینه اقدامات به علاوه ۱۰درصد را از مالک اخذ مینماید.
علاوه بر آن بر اساس مصوبه شوراي اسلامي شهر مشهد ، تمامي زمينهاي باير مشمول عوارضمي شوند و هر چه مدت زمان رهایی ملک بیشتر باشد، باید عوارض بيشتري پرداخت نمایند.
