مصطفي شاهكرمي: زبان و ادبيات فارسي الحق والانصاف يكي از غنيترين و پايدارترين داشتههاي ما ايرانيان است كه غافل شدن از آن جز حسرت و افسوس نسلهاي آينده براي اسلاف گذشته چيز ديگري به بار نميآورد. هنر يكي از مشتريهاي پروپا قرص براي توليد و ساخت كارهاي متنوع و جذاب بر پايه آثار منثور و منظوم در هر كشور صاحب اين شاخصه اصلي و تاريخساز است.
چندي پيش خبر ساخت يك سريال بر اساس كتاب پركشش «دا» توسط يكي از زنان كارگردان باعث به وجود آمدن موجهاي متفاوت خبري در اين رابطه شد. برخي صرف نظر از اينكه چه كسي قرار است اين مهم را به توليد برساند اين حركت را يك گام مؤثر در بهرهگيري از ادبيات و قصههاي مكتوب، آن در قاب تلويزيون و سينما با رويكردي به داشتههايمان دانستند، اما عدهاي ديگر با توجه به محتواي توليد شده و پرطرفدار اين كتاب حساسيت ويژه و بحقي در مورد اينكه اين كار را چه كسي بايد بسازد، مطرح كردند. نويسنده كتاب هنگامي كه متوجه شد اين كار قرار است توسط يك كارگرداني كه خودش را وقف اهداف و افكار فمنيستي ميداند ساخته شود، موجب تشديد نگراني وي از سرنوشت نوع نگاه اين فرد به اثرش شد.
وي پس از پيگيريهاي زياد توانست تصميمسازان را از اين اشتباه بزرگ برحذر دارد. روزهاي گذشته باز هم خبري روي خروجي خبرگزاريها رفت مبني بر ساخت و توليد يك فيلم در مورد زندگي «نورالدين عافي» كه داستان ايام مجاهدات وي و يارانش در جبهه تحت عنوان كتابي با نام «نورالدين پسر ايران» به چاپ رسيد. اصل متوسل شدن به اين گونه ابتكارات و ابداعات نو و البته پرفايده كه كتابها و آثار موفق در حوزه نشر را دستمايه توليدات هنر هفتم ميكند، نويدبخش افقي روشن براي هنري است كه ايام ناميمون و پر از رخوتي را سپري ميكند. استفاده از ادبيات براي ساخت سريال و فيلم در سينماي دنيا به خصوص سينماي هاليوود نشاندهنده استقبال مخاطبان ازاين گونه بهرهبرداريهاي مثبت از ادبيات داستاني است.
ساخت آثاري همچون هفتگانه «هري پاتر» و شكستن ركوردهاي بسيار قابل توجه در فروش و كسب موفقيت يكي از مثالهاي شاخص براي اين نوع از ابتكارات است. اخيراً كتابهايي نظير «دا» و «نورالدين پسر ايران» كه تقريظ مقام معظم رهبري بر كتاب سرگذشت نورالدين عافي و همچنين تقدير ايشان از كتاب «دا» كه با نگارشي قوي موجب جلب نظر ايشان به عنوان يك كارشناس خبره شده بود، استقبال مردم از اين آثار با تأسي از ايشان نشان داد كه جاي خالي اين سبك از ادبيات آن هم آثاري كه ايام پردرد هشت سال جنگ تحميلي را روايت ميكند، ميتواند حتي افرادي كه اهل مطالعه كتاب نيستند را هم مشتاق خواندن كند.
اكنون با توجه به اين همه اقبال و استقبال، جوشش فكر ساخت مجموعهاي با محوريت موضوع كتاب«نورالدين پسر ايران» مانند يك شوك زندگي بخش به سينما و تلويزيون است. بسياري از آثار و نوشتارهاي نويسندههاي بزرگ دنيا در حوزه تئاتر روي صحنه رفته است، اما جاي خالي بهرهگيري از يك معدن بكر و دست نخورده در سينما و تلويزيون بسيار احساس ميشد. قطعاً ساخت يك اثر فاخر و پر كشش براي مخاطبان بايد داراي شاخصههايي از جمله محتوايي جذاب باشد. حال كه اين محتوا ضمن توليد شدن، آمار مطالعه را هم مثبت كرده است، بايد توليد هنرياش به فرد يا افرادي سپرده شود كه داراي تكنيك و تفكر بديع باشند.
اولين كساني كه نامشان براي ساخت اين اثر در اذهان نقش ميبندد كارگردان هايي صاحبنام است، اما آيا صرف صاحبنام بودن يا ساخت كارهايي با محوريت نزديك به محتواي اين كتاب دليل انتخاب يك شخص ميشود؟ در واقع اگر قرار است اين داستان تبديل به يك كار جذاب براي مخاطب گردد بايد با حساسيت و البته تدبير و ملاحظات خاصي كارگردان و عوامل ساخت آن انتخاب شوند تا تبديل به يك خاطره و تجربه ناخوشايند نشود. هنوز دلزدگي از ساخت وتوليد كاري مانند «فرزند صبح» در اذهان همگان وجود دارد، چراكه توليد كاري خاص آن هم با محوريت زندگي فردي همانند بنيانگذار فقيد كشورمان كه تمام مردم با حساسيت آن را دنبال ميكنند نبايد با سطحينگري و گاه ملاحظات مديريتي به آن پرداخته شود.
ساخت يك اثر با استفاده از ادبيات داستاني و البته ادبيات دفاع مقدس الزاماً كار يك كارگردان دفاع مقدسساز نيست چراكه تجربهها چيز ديگري ميگويند. ما در حوزه ساخت فيلمهاي دفاع مقدسي به رغم توليد برخي آثار قابل اعتنا هرگز نتوانستهايم آنچنان كه بايد حق اين بخش از تاريخ كشورمان را ادا كنيم كه بخشي از اين مشكل مربوط به كشيدن يك دايره بسته در بين يكسري كارگردان خاص در كشور است.
بايد براي جذب مخاطب و اداي دين به جبهه و جنگ از هرگونه لابي كردن و سفارش و ديگر كارهاي مرسوم در ساخت اينگونه آثار خاص، فقط به كيفيت و تأثيرگذاري اثر توجه شود. اين مهم اتفاق نخواهد افتاد مگر اينكه از قبل، هر نام بزرگ را كانديداي انجام كارهايي اينگونه ندانيم، چه اينكه تجربه نشان داده است از آب و گل درآوردن هر نوع اثري، فرد و توان خاص خودش را ميطلبد و اين نبايد به قيمت در چاه نامهاي بزرگ افتادن و به مسلخ فرستادن محتوا باشد.
