تحفه حجاز

نیمه دوم فروردین ماه سال جاری به قصد عمره مفرده عازم سرزمین حجاز شدم. علاوه بر برکات و دستاوردهای معنوی این سفر، تلاش کردم به حواشی سفر نیز توجه نمایم. آنچه به صورت مختصر در زیر می‌آید، مشاهدات عینی نگارنده در این سفر است.1 ـ نام کشور عربستانشاید کمتر کسی با خود فکر کرده باشد که سرزمین حجاز که می‌توانست با نام‌های دیگری همچون «بلدالامین»، «جزیره العرب»، «سرزمین وحی»، «حجاز» و... نام‌گذاری شود به نام یک خانواده است. با اندکی بررسی متوجه شدم که تنها کشور جهان که به نام یک خانواده است عربستان سعودی است و این نام برای سرزمین وحی نامی مناسب و در شأن مسلمانان نیست.2 ـ فضای امنیتی در شهر مدینه فضای امنیتی در بین‌الحرمین مشهودتر از جاهای دیگر بود. بعد از نماز صبح که مسلمانان و خصوصاً شیعیان به سمت بقیع می‌رفتند، سه لایه امنیتی مانع اجتماع آنان می‌شد. لایه‌ای از لباس‌شخصی‌ها که وظیفه ارشاد!؟ را به عهده دارند. لایه دوم شرطه‌های معمولی است و لایه سوم که تعجب‌آور بود، حضور پرحجم پلیس ضد شورش بود. در کنار قبور چهار امام‌(ع)، یک گروهان پلیس ضد شورش با کلاهخود و تجهیزات کامل مستقر بودند و هیچ کس علت قانع‌کننده‌ای برای آن نمی‌یافت. بعد از نماز عصر که خواهران می‌توانستند به صورت محدود پشت دیوار بقیع جمع شوند، مجدداً پلیس ضدشورش در مقابل بقیع مستقر می‌شد و همه مسلمانان از خود می‌پرسیدند: چه شده است؟ این حجم پلیس برای چیست؟ اما پاسخی داده نمی‌شد.3 ـ رسانه‌های سعودی برخی از شبکه‌های تلویزیون سعودی در هتل ایرانی‌ها تنظیم و قابل دریافت بود. در بین شبکه‌های مذکور دو شبکه در حوزه خبر فعال بودند. شبکه العربیه که به صورت بین‌المللی پخش می‌شود و مجریان زن آن نیمه‌برهنه و به جهت شکلی بسیار به بی‌بی‌سی فارسی شبیه است. شبکه دوم شبکه الاخباریه بود که مجریان زن آن محجبه و بیشتر برای عربستان و شبه‌جزیره خبر پخش می‌کند. تفاوت در مجریان بی‌حجاب و باحجاب این دو شبکه نشان از اسلام حاکمان آل‌سعود دارد و نشانگر آن است که هدف وسیله را توجیه می‌کند و اسلام دوگانه آنان خود می‌تواند معرف مسائل اعتقادی آنان باشد. این دو شبکه تلویزیونی (خصوصاً الاخباریه) اکثر اخبارش علیه ایران است. ایران متهم به دخالت در کویت و بحرین بود، حملات شدیدی علیه سپاه صورت می‌گرفت، رژه 29 فروردین ارتش جمهوری اسلامی ایران با زاویه خاصی (نظامی‌گری ایران) پوشش داده می‌شد و سپاه متهم به دخالت در امور اقتصادی ایران می‌شد (مانند نگاه اصلاح‌طلبان)، درخصوص یمن، لیبی، سوریه و اردن، اخبار رسانه‌های عربستان بدون جهت‌گیری مشخص و توأم با هیجانات سردرگم پخش می‌شود.هر روز خبری با عنوان «یوم‌الغضب فی اهواز» پخش می‌شد که بعداً فهمیدیم به کلی دروغ بوده است. 4 ـ تبلیغات حکومتیبعد از بهبود مزاجی پادشاه عربستان و بازگشت وی به کشور (بعد از سه ماه) در بسیاری از معابر، جاده‌ها و ساختمان‌ها عکس وی به صورت تمام قد نصب شده بود و با کلماتی نظیر: الحمدلله لصحه و ... تزیین شده بود.5 ـ حصار امنیتی دور مسجد النبی دولت عربستان تلاش کرده است ‌ ترتیبی اتخاذ کند که ارتباط زائرین با مردم عربستان قطع یا به حداقل ممکن برسد. به همین دلیل کمربندی به شعاع یک کیلومتر در اطراف مسجد‌النبی ایجاد کرده است که درون آن مملو از هتل‌ها و مراکز تجاری و خرید است و زائرین در این دایره متمرکز شده‌اند و تقریباً ارتباطات آنان با شهر قطع می‌باشد. میزان حضور زائرین کشورهای مختلف نیز قابل توجه است. در بین کشورهای اسلامی، ایرانی‌ها، ترک‌ها و مالایی‌ها بیشترین حضور را در عمره مفرده دارند، عراقی‌ها، مصری‌ها و عرب‌ها در رده‌های بعدی هستند. این موضوع می‌تواند با سطح درآمد عمومی ملت‌های مذکور همسو باشد. ملت‌های فقیر نمی‌توانند حضور چشمگیری در حرمین داشته باشند. اکثر خیابان‌های مدینه و مکه به اسم فرزندان آل‌سعود و اواخر اسم همه آنان «بن عبدالعزیز» است. در مدینه چهار خیابان اصلی به نام آنان است، هم در مکه و هم مدینه دو خیابان به اسم خالد ‌ابن ولید و عبدالله‌ابن زبیر است اما هیچ نامی از سید شباب اهل بهشت در این دو شهر مقدس نمی‌بینیم.