امین خرمی- وقتی پنجشنبه شب حسین مسافرآستانه، رئیس مرکز هنرهای نمایشی در برنامه زنده «دور میز شب» در گفتوگو با شادمهر راستین، کارشناس تئاتر برنامه (حوزه فعالیت آقای راستین، فیلمنامهنویسی و سینماست)! با سینه سپر کرده و کلامی استوار از لزوم تئاتر خصوصی در کشور و جذب مخاطب بیشتر به تئاتر سخن میگفت، یاد بلیتهای 25هزار تومانی تماشاخانه ایرانشهر به عنوان تنها تماشاخانه خصوصی کشور و مخاطبانی که توان پرداخت چنین مبلغی برای تماشای تئاتر ندارند افتادم. مشخص نبود رئیس مرکز هنرهای نمایشی بر اساس چه استدلالی اینچنین به حمایت از گسترش تئاتر خصوصی برای افزوده شدن به تعداد مخاطبان تئاتر میپرداخت چرا که در طول نیم ساعت برنامه بخش تئاتر این برنامه زنده او از هر دری سخن گفت جز استدلالهایش برای طرح این ادعا!
مدتهاست که بحث در مورد خصوصیسازی تئاتر جریان دارد و اینکه آیا این هنر میتواند خرج خود را دربیاورد یا خیر؟ با نگاهی به آمار مخاطبان تماشاخانه ایرانشهر شاید بتوان ادعا کرد که اغلب نمایشهای این تالار در جذب مخاطب مشکلی ندارند اما اجراهای 15 تا 20 شبه با سالنی که حدود 100 نفر را به خود میگیرد، نمیتواند ملاکی برای توفیق در خصوصیسازی تئاتر باشد، چرا که مخاطبان محدودی که به سوی نمایشهای این تماشاخانه میروند غالباً از قشر مرفه جامعه هستند و در این میان مخاطبان عادی هنر تئاتر و به خصوص دانشجویان در این جمعیت آماری حداقلی از قلم میافتند. پس با این حساب و با قیمتهای بالای بلیتهای نمایش تئاتر کشور به مخاطبانی ثابت اما محدود دست پیدا خواهد کرد اما از سوی دیگر مخاطبان عمومی و دانشجویان این رشته هنری را از دست خواهد داد.
پس اگر متر و معیاری برای گسترش تئاتر خصوصی این نوع نگاه باشد، میتوان گفت که نه تنها توفیقی در راه جذب مخاطب به دست نمیآید که حتی ادامهدار بودن این جریان به دفع بخشی از مخاطبان تئاتر نیز خواهد انجامید. اما در حد امکان میشود به آقای مسافرآستانه که خود از تئاتریهای باسابقه کشور هستند و سابقه مدیریتی ایشان در زمینه تئاتر برای همگان مشخص است و زمانی نیز در دانشکدههای نمایشی به عنوان مدرس حضور داشتند چنین پیشنهادی را مطرح ساخت که میتوان با حضور بازیگران مطرح و نام آشنا و تولید متون تماشاگرپسند به صورت خصوصی و با بلیت 25هزار تومانی اقدام به تولید کرد اما با تعریف قانونمند و برنامهریزی شدهای سوبسیدی را در اختیار عموم مخاطبان تئاتر و دانشجویان این رشته قرار داد تا هدفگذاری توسعه تئاتر خصوصی برای جذب بیشتر مخاطب به عملیاتی شدن نزدیکی بیشتری داشته باشد تا اینکه طرح این مسئله در رسانه ملی با سکوت مدیر مرکز هنرهای نمایشی و عدم استدلال در برابر ناموفق بودن این طرح روبهرو شود.
البته پر واضح است که در این راه لزومی ندارد که پول به صورت نقدی بین مخاطبان توزیع شود، خیر! میتوان با تهیه کارت بلیتهای الکترونیک و شارژ آنها توسط دانشکدههای تئاتری با بودجه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (مانند دانشکدههای نمایشی موجود در جهان) و پخش قانونمند و برنامهریزی شده بلیتهای نیمبها طی روزهایی از هفته برای مخاطبان عمومی تئاتر و فروش بدون سوبسید بلیت به مخاطبان مرفه توازنی را در جریان تولید تئاتر خصوصی و جذب مخاطب به وجود آورد.
