محمد اسماعیلی - در مجلس شورای اسلامی علاوه بر کمیسیونها و کمیتههای تخصصی رسمی، شاهد تشکیل فراکسیونهای تخصصی و سیاسی هستیم که میتوانند در فرآیند تصمیمگیـری مجلــس مؤثـر باشند.
فراکسیونها ظرفیت غیررسمی اما تأثیرگذار در قوه مقننه هستند و به صورت قطع میتوانند در چگونگی شکلگیری و تصمیمسازی در کمیسیونهای مختلف و حتی صحن مجلس تأثیر بسزایی بگذارند. آنچه در مجالس مختلف از جمله مجلس هشتم به وضوح دیده میشود، آن است که بهرغم آنکه فراکسیونها در برخی از موارد خوب و شایسته عمل کردهاند، در بعضی موارد نیز آثار و پیامدهای مناسبی را به جا نگذاشتهاند. ماجرای فراکسیون اصولگرایان مجلس هشتم به عنوان اصلیترین فراکسیون از همان روزهای اول تشکیل مورد بحث بوده و امروز با توجه به انتخابات رئیس آن در شورای مرکزی مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.
فراکسیون اصولگرایان در حدود دو سال گذشته با توجه به وجود دشواریها در کار قانونگذاری طبق روال خودش حرکت کرده و با نظر به شرایط زمان و فراز و نشیبهایی که در عرصههای مختلف پیش آمد، عملکردی نسبتاً مطلوب در برخی از موارد داشته است.
با در نظر گرفتن این نکته که فراکسیون اصولگرایان از احزاب و گروههای مختلف سیاسی تشکیل شده و در زمان سپری شده اعضای هیئت رئیسه سعی کردهاند دیدگاههای همه تشکلهایی که عضو این فراکسیون هستند را لحاظ کنند و همین مشی به نحوی بوده است که به آرامش و همدلی کمک کرده است و به نوعی زمینهسازی خدمترسانی به مردم قرار گرفته است، میتوان احساس رضایت کرد، اما در کنار خروجیهای یادشده میتوان اشارهای نیز به ظرفیتهای موجود در فراکسیون مذکور و مجلس اصولگرا داشت تا بلکه در روزهای آینده و با انتخاب رئیس فراکسیون شاهد پویایی و تحرک بیشتری در نزد اصولگرایان مجلس باشیم.
آنچه از دیرباز مورد نظر برخی سیاسیون بوده، آن است که عدم سازوکار مناسب برای فراکسیونهای درون مجلس باعث به بیراهه رفتن یا اتخاذ تصمیمات شخصی نه گروهی میشود، اما آنچه بیش از موضوع اشاره شده مهم به نظر میرسد، آن است که مجلس هشتم به رغم آنکه قاطبه آن را نمایندگان اصولگرا تشکیل میدهد، فراکسیون اکثریت آن تا حدودی از عدم ورود و تأثیرگذاری بر روند تصمیمات مجلس چه در صحن و چه در کمیسیونهای تخصصی رنج میبرد، یکی از علتهای آن را نیز میتوان عدم برگزاری نشستهای منظم با حضور همه اعضا دانست که پویایی و تحرک را از فراکسیون مذکور میگیرد. مجلس هشتم در مقایسه با برخی از مجالس دورههای گذشته از بستر و ظرفیت کاملتری برخوردار است که میتوان این شایستگی و ظرفیت را هم در شورای مرکزی و هم در ریاست فراکسیون متبلور کرد و در جهت امر خدمترسانی بهتر به مردم قرار داد. توانایی و امکاناتی که نمایندگان اصولگرا در اختیار دارند، میتواند در زمینه قانونگذاری، نظارت و تعامل دولت و مجلس کمک شایانتری کند.
عدم بهرهبرداری از اصولگرایان در مجلس در مواردی خاص ظهور و بروز بیشتری پیدا کرد، به عنوان مثال اگر قبل از آنکه طرح «نظارت مجلس بر نمایندگان» به مجلس میآمد، اقداماتی به جهت مدیریت نظرات و هماهنگی آن در درون فراکسیون صورت میگرفت و جلسهای در این رابطه تشکیل میشد، نتیجه آن چیزی به غیر از آشفتگی بین نیروهای اصولگرا در آن برهه بود و فراکسیون اقلیت نمیتوانست عملاً مدیریت طرح فوق را در دست بگیرد. وحدت و انسجام اصولگرایان مجلس و پویایی بیشتر فراکسیون اصولگرا میتواند در کنار آنکه کمک بیشتری به ریاست مجلس در جهت مدیریت قوه مقننه کند، زمینه تصمیمات سازندهتری از لوایح، طرحها و تأثیرگذاری در مواضع مهم و حساس را نیز در پی داشته باشد.
آگاه کردن نمایندگان اصولگرا قبل از رأیگیریها میتواند کارایی بیشتر فراکسیون و در پی آن مجلس را به دنبال داشته باشد و اضافه بر این حمایت و رضایت مردم را در پی داشته باشد تا در انتخابات آینده با رویکرد همیشگی به پای صندوقهای رأی بیایند. فقدان یک فراکسیون باتحرک و چالاک برای اصولگرایان نهتنها یک نقطه ضعف و آسیب به حساب میآید بلکه همانطور که اشاره شد بر عملکرد و خروجی مجلس هشتم در اذهان عموم تأثیر خواهد داشت.
عدم تصمیمات درست و منطقی اصولگرایان مجلس در قبال طرحهای مهمی مثل وقف دانشگاه و نظارت مجلس بر نمایندگان به واسطه عدم نشستهای درون تشکیلاتی، عدم وحدت و انسجام در بین آنها و ورود گروه اقلیت مجلس در دامنزدن به اختلافات اصولگرایان و بهرهبرداری از آن قابل ارزیابی است. رأی آوردن اصلاحطلبان در چند انتخابات درون مجلسی نشان از همین نکته است که فراکسیون اقلیت نهایت استفاده را در مواقع مختلف از عدم ثبات و هماهنگی و تحرک در فراکسیون اصولگرایان کرده است.
نمایندگان اصولگرایان مجلس باید این را مدنظر قرار دهند که با توجه به روایت حضرت امیر(ع) که فرصتها را به مانند ابر بهاری میداند که زودگذر و دستنیافتنی است، باید فرصت خدمتگزاری به مردم را از دست ندهند، چرا که مردم نمایندگان اصولگرا را به خاطر اعتقاد و التزام به آرمانها و اندیشههای حضرت امام(ره)، پایبندی به اسلام و ولایت فقیه و شاخصههای فکری نظیر عدالتمحوری، خدمترسانی و محرومپروری انتخاب کردهاند.
